“Dünya Para Sistemindeki Çoğulculuk ve Adalet” 17. MÜSİAD EXPO’da Görüşüldü​

17. MÜSİAD EXPO kapsamında düzenlenen IBF Kongresi’nde dünya ekonomisinin en yeni gündemleri tartışıldı. Kongrede dünya para sisteminde çoğulculuk ve adalet konusu masaya yatırıldı.

Türkiye’yi ve dünya ekonomisini ilgilendiren pek çok gündem maddesinin konuşulacağı uluslararası bir fikir platformu olan 22. International Business Forum (IBF) 20-24 Kasım 2018 tarihlerinde İstanbul WOW Otel’de gerçekleşiyor. Ana teması “Dünya Para Sisteminde Çoğulculuk ve Adalet” olan IBF Kongresi’nin açılışı dün yapıldı. Açılış oturumuna Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak, MÜSİAD Başkanı Abdurrahman Kaan, IBF Başkanı Erol Yarar ve iş dünyasının önemli isimleri katıldı.

Kongre kapsamında yapılan ilk panel İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Bulut’un modaratörlüğünde gerçekleşti. Panele konuşmacı olarak Şehir Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Faruk Aysan ile birlikte İZÜ Öğretim Üyeleri Dr. Monzer Kahf ve Dr. Buerhan Saiti katıldı. Geniş bir katılımla gerçekleşen panel “Uluslararası para sisteminin reformu ve makul ve adaletli iktisadi düzen tasarımı” başlığıyla düzenlendi.

Panelin açılış konuşmasını yapan Prof. Dr. Mehmet Bulut, paranın ortaya çıkış sürecini değerlendirirken, ABD para birimi Dolar’ın piyasaya egemenliğini, IMF ve Dünya Bankasının bunun üzerindeki etkisini irdeledi. Batı’da yeni bir adil paranın ortaya çıkması için bir çaba gösterildiğine dikkat çeken Prof. Dr. Bulut, Müslüman ülkelerin ortak bir para birimine geçiş meselesini tartışmaya başlamasını ve ülkeler arası ticarette yerel paranın geçerliliğini öncelemenin önemini vurgulayarak “Para piyasaları ve reel piyasalar arasındaki dengesizliğin giderilmesi için yeni para tanımlarına ihtiyaç var” diye konuştu.

Reel üretimin artması gerektiğini belirten Prof. Dr. Mehmet Bulut, Doğu, Batı, Kuzey, Güney işbirliğinin arttırılması gerektiği açıklamasında bulunurken, “Ticaret, Siyaset ve ilim insanlarına çok önemli görevler düşüyor.” dedi.

Prof. Dr. Mehmet Bulut ekonomide Namus-i Rabbani, Hakim-i insani ve Dinar-i Mizani’ye dayalı denge düzeni gerektiğini sözlerine ekledi. Panelde ilk sözü alan Prof. Dr. Faruk Aysan, 2008 sonrası yaşanan küresel krizden sonra ciddi bir arayışın başladığını ve ülkelerin tek merkezli para egemenliğinden çıkmak istediklerini söyledi.

Panelin bir diğer katılımıcısı Dr. Burhan Saiti ise dünyada finans sıkıntısı yaşandığını belirtti. Dr. Saiti, borçlanmanın dünya ekonomisini bir kriz ve belirsizliğe sürüklediğini, bunun için murabaha ve sukuk modellerinin borç ilişkisi kurulmadan ekonomiyi kalkındırabileceğinin altını çizdi ve bazı ülkelerden örnekler verdi.

İZÜ Öğretim Üyelerinden Dr. Monzer Kahf ise konuşmasında “Çok merkezli bir dünya var. Dolar, tek merkez olma özelliğini kaybediyor. Farklı kur ve para birimleri artık tartışılıyor” dedi. Halihazırda Avrupa ve ABD’nin farklı para birimleri kullandıklarını belirten Kahf, ticaret ilişkilerinin çok uluslu bir temele oturtabileceğini söyledi.

Dr. Kahf, “Ülke grupları bir araya gelerek yeni kurlar belirleyebilir. Peki, bu Müslüman ülkeler için çok mu zor?” diyerek, Müslüman ülkelerin ortak para birimine geçebilmeleri için öncelikle ticari ilişkilerinin çok ileri bir düzeyde olmaları gerektiğini,  şimdilik bunun yeterli olmadığına dikkat çekti.

Kripto paranın bir çözüm olabileceğini ancak herkesin kullanamayacağı için iyi analiz edilmesi gerektiğini belirterek, gönüllülük esasına dayalı bir değer ölçüsünün alternatif olamayacağına mutlaka yaptırım özelliği olması gerektiğini sözlerine ekledi.