Eğitim Fakültesi · Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık · Lisans
Dersin Amacı
Bu dersin amacı; öğrencilerin Öğrenme Güçlüğü hakkında kuramsal altyapı kazanmalarını, bireylerin gelişimsel özelliklerini ve nörolojik süreçlerini doğru değerlendirmelerini sağlamaktır. Öğrencilerin; erken çocukluk döneminden itibaren tarama ve tanılama süreçlerini kavraması, akademik alanlarda (okuma-yazma, matematik) yaşanan güçlükleri tespit ederek kanıta dayalı müdahale teknikleri ile ders uyarlamaları planlayabilmesi hedeflenmektedir. Ders, çok disiplinli ekip çalışması, Müdahaleye Tepki Modeli ve aile odaklı rehberlik süreçlerini yürütebilecek mesleki yetkinlikler kazandırmayı amaçlar.
Ders İçeriği
Bu ders; öğrenmenin oluşum süreci, Öğrenme Güçlüğünün tanımı, türleri ve ortaya çıkışında rol oynayan eğitsel, psikolojik, tıbbi ve nörolojik etmenleri, Öğrenme Güçlüğünü açıklayan kuramsal yaklaşımları, 3-6 yaş erken belirtileri, tıbbi/gelişimsel/eğitsel tarama ve tanılama yöntemleri ile yaygınlık oranlarını kapsamaktadır. Sınıf içi akademik başarıyı destekleyici tedbirler, öğretimin planlanması, Müdahaleye Tepki modeli ve ekiple öğretim/iş birliği konularını ele alır. Okuma-yazma ve matematik alanlarındaki öğrenme güçlükleri, bu becerilerin geliştirilmesine yönelik müdahale teknikleri ile çocukların ailelerine rehberlik süreçlerini içermektedir.
Zorunlu Kaynaklar
Kurnaz, A., ve Sarı, H. (Ed.). (2020). Öğrenme güçlüğü olan öğrenciler ve eğitimleri. Pegem Akademi.
Kayahan Yüksel, D., ve İşcen Karasu, F. (Ed.). (2022). Etkinlik örnekleriyle özel öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin eğitimi. Eğiten Kitap.
Önerilen Kaynaklar
Millî Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2026). Öğrenme güçlüğü. Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü. https://orgm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2026_01/12171059_ogrenme_guclugu.pdf
Mutlu, Y. (2016). Matematik öğrenme güçlüğü (gelişimsel diskalkuli). Matematik Eğitiminde Teoriler. Ankara: Pegem Akademi, 881-899.
Açıklamalar
Dersin İşleyiş Yöntemi: Dersler teorik altyapının aktarılmasının yanı sıra örnek olay incelemeleri, grup tartışmaları, grup çalışmaları ve video analizleri eşliğinde yürütülecektir.
Kurallar
Devam Zorunluluğu: Üniversite mevzuatı uyarınca teorik derslere devam zorunluluğu bulunmakta olup, öğrencilerin ders süreçlerini düzenli takip etmeleri beklenmektedir.
İletişim Kanalları: Dersle ilgili duyurular ve bilgilendirmeler resmi sistemler (Microsoft Teams-Eposta) üzerinden yapılacak olup, öğrencilerin kurumsal e-postalarını düzenli kontrol etmeleri önem arz etmektedir.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Öğrenmenin oluşum sürecini, öğrenme güçlüğünün tanımını ve türlerini kuramsal düzeyde açıklar.
- Öğrenme güçlüğünün ortaya çıkmasında rol oynayan tıbbi, psikolojik, eğitsel etmenleri ve nörolojik süreçleri (beyin işlevleri) ilişkilendirir.
- Erken çocukluk dönemindeki öğrenme güçlüğü belirtilerini tanır; tıbbi, gelişimsel ve eğitsel tarama ile tanılama yöntemlerini analiz eder.
- Öğrenme güçlüğünü açıklayan yaklaşımları ve Müdahaleye Tepki modelinin uygulama basamaklarını açıklar.
- Okuma-yazma ve matematik alanlarında yaşanan öğrenme güçlüklerini tespit ederek, bu becerilerin geliştirilmesine yönelik kanıta dayalı müdahale teknikleri ve ders uyarlamaları oluşturur.
- Öğrenme güçlüğü olan öğrencilerin bulunduğu sınıflarda ekiple iş birliği ve ailelere yönelik rehberlik süreçlerinin nasıl yürütüleceğini kavrar.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 2 | 32 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 2 | 32 |
| Ara Sınav | 1 | 20 | 20 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 20 | 20 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Öğrenmenin Oluşumu, Öğrenme Güçlüğü ve Türleri | Ders kaynaklarına ulaşılması |
| 2 | Eğitsel, Psikolojik, Tıbbi Etmenler, Öğrenme Süreci ve Beyin | Kaynakların ilgili bölümlerinin okunması |
| 3 | Öğrenme Güçlüğünün Nedenleri | Kaynakların ilgili bölümlerinin okunması |
| 4 | Öğrenme Güçlüğünü Açıklayan Yaklaşımlar | Kaynakların ilgili bölümlerinin okunması |
| 5 | Öğrenme Güçlüğünün Erken Belirtileri (3-6 Yaş) | Kaynakların ilgili bölümlerinin okunması |
| 6 | Tıbbi, Gelişimsel ve Eğitsel Tarama/Tanılama-Yaygınlık ve Görülme Sıklığı | Kaynakların ilgili bölümlerinin okunması |
| 7 | Akademik Başarıyı Destekleyici Tedbirler Öğrenme Güçlüğü Öğrencilerinin Bulunduğu Sınıflarda Öğretimin Planlanması ve Yürütülmesi | Kaynakların ilgili bölümlerinin okunması |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav Hazırlığı |
| 9 | Öğrenme Güçlüğünde Müdahaleye Tepki Modeli ve Uygulanması | Kaynakların ilgili bölümlerinin okunması |
| 10 | Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrenciler İçin, Öğretimde İş birliği ve Ekiple Öğretim | Kaynakların ilgili bölümlerinin okunması |
| 11 | Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencilerde Okuma Güçlükleri ve Müdahale Teknikleri | Kaynakların ilgili bölümlerinin okunması |
| 12 | Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencilerde Yazma Güçlükleri ve Müdahale Teknikleri | Kaynakların ilgili bölümlerinin okunması |
| 13 | Matematik Öğrenme Güçlüğü Yaşayan Öğrenciler ve Matematik Dersine Yönelik Uyarlamalar | Kaynakların ilgili bölümlerinin okunması |
| 14 | Uzamsal-Bilişsel ve Psikososyal Güçlükler | Kaynakların ilgili bölümlerinin okunması |
| 15 | Öğrenme Güçlüğü Çocuğu Olan Ailelere Yönelik Rehber Kılavuz | Kaynakların ilgili bölümlerinin okunması |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı |