SHZ 234 - Manevi Destek Hizmetleri

Dersin Amacı: Bu ders, sosyal hizmet disiplininin bütüncül (holistik) yaklaşımından hareketle, manevi destek hizmetlerinin insan ve toplum ilişkilerindeki anlam boyutunu ele almayı amaçlamaktadır. Ders kapsamında, sosyal hizmetin eko-sistem yaklaşımı çerçevesinde "Toplum-Çevre-Din" perspektifi doğrultusunda manevi destek uygulamaları ve temel değerler analiz edilmektedir. Seküler, manevi ve dini temelli sosyal hizmet yaklaşımlarının sosyo-kültürel farklılıkları ortaya konularak, sosyal hizmetin insan hakları temelli bir disiplin olduğu vurgulanmaktadır. Öğrencilerin, eklektik temelli sosyal hizmet anlayışını uygulama düzeyinde kavramaları hedeflenmektedir. Ders kapsamında, sosyal hizmetlerin sağlık ve tıbbi hizmetlerle kesişim noktaları ele alınarak, özellikle palyatif bakım ve destek hizmetleri örneğinde dini-manevi destek temelli sosyal hizmet yaklaşımları analiz edilmektedir. Bu bağlamda, pozitivist/indirgemeci ve seküler sosyal hizmet yaklaşımları ile dini-manevi destek temelli sosyal hizmet modelleri karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Sosyal hizmetin, insan hakları ve sosyal politika çerçevesinde ele alınması, küresel, ulusal ve bölgesel farklılıkların göz önünde bulundurulmasının gerekliliği vurgulanmaktadır.

Ayrıca, Türkiye'de manevi destek hizmetlerinin kurumsallaşması süreci, çeşitli örnek olaylar üzerinden ele alınarak değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, öğrencilerin sosyal hizmet uzmanlık alanları ile ilgili bilgi ve beceri kazanmaları, teorik bilgileri pratik uygulamalarla bütünleştirebilmeleri hedeflenmektedir.

Ders İçeriği: Ders kapsamında, sosyal hizmet, insan hakları ve sosyal politika kavramlarının tanımları ele alınarak, manevi destek hizmetlerinin temel değerleri ile ilişkisi analiz edilmektedir. Manevi destek hizmetlerinde holistik (bütüncül) yaklaşımın önemi vurgulanarak, seküler, dini ve manevi temelli sosyal hizmet modelleri karşılaştırmalı olarak incelenmektedir. Ayrıca, manevi destek hizmetlerinde "Lütuf Temelli, Hak Temelli ve Vecibe/Hak Temelli" yaklaşımlar arasındaki ortak ve farklı yönler detaylı bir şekilde ele alınmaktadır. Dersin önemli bir bileşeni olarak, manevi destek hizmetlerinin sağlık ve tıbbi hizmetlerle kesişim noktaları incelenmekte; özellikle palyatif bakım ve destek hizmetleri kapsamında dini-manevi destek temelli sosyal hizmet yaklaşımları analiz edilmektedir. Pozitivist ve seküler sosyal hizmet anlayışları ile dini-manevi destekli sosyal hizmet yaklaşımları karşılaştırmalı bir perspektiften ele alınmaktadır. Türkiye'de manevi destek hizmetlerinin kurumsallaşma süreci, mikro (bireysel), mezzo (aile ve sivil toplum kuruluşları) ve makro (kurum ve kuruluşlar) düzeylerinde manevi sosyal hizmet uygulamalarına dair örnek olaylarla değerlendirilmektedir. Bu bağlamda, öğrencilerin sosyal hizmet uzmanlık alanları ile ilgili bilgi ve beceri kazanmaları, teorik bilgileri pratik uygulamalarla bütünleştirebilmeleri hedeflenmektedir.

Adams, R., Dominelle, L., & Payne, M. (2009). Sosyal hizmet, temel alanlar ve eleştirel tartışmalar. Nika Yayınları.

Apak, H. (2017). Sosyal hizmet ve maneviyat: Sosyal çalışmacılar üzerine bir alan çalışması. Yalova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.

Ayten, A., Koç, M., & Tınaz, N. (2016). Manevi danışmanlık ve rehberlik (Cilt-I). Değerler Eğitim Merkezi.

Canatan, K. (2014). İnsan fenomeni: İnsan doğası hakkında dini ve felsefi soruşturmalar. Açılım Kitap / Pınar Yayınları.

Gencer, T. E., & Cılga, İ. (2017). Sosyal hizmeti yeniden düşünmek: Sosyal çalışmalar üzerine eleştirel tartışmalar. Nika Yayınları.

Gedik, M. (2020). Sağlık bilimlerinde multidisipliner araştırmalar 3: Sağlık bilimleri, sosyal hizmet ve holistik yaklaşım (ss. 9-34). Efe Akademi Yayınları.

Gedik, M. (2021). AHSEN-sosyal hizmet modeli: İslâmi sosyal hizmet yaklaşımı. Efe Akademi Yayınları.

Gedik, M. (2021). Sosyal, beşerî ve idari bilimler temel alanında akademik çalışmalar II: İnsan hakları bağlamında gerontolojik sosyal hizmet ve yaşlılık (ss. 9-44). Artikel Akademi.

Gedik, M. (2023). Disiplinlerarası sosyal hizmet holistik perspektif: Disiplinlerarası sosyal hizmet holistik yaklaşım. Nobel Yayınları.

Keskin, B., & Erdem, M. (2018). Türkiye’de manevi destek hizmetlerinin kurumsallaşması. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (15), 69-92.

Seyyar, A. (2010). Tıbbi sosyal hizmetlerde manevi bakım. Rağbet Yayınları.

Schuon, F. (2015). Manevi perspektifler. İnsan Yayınları.

Sheafor, B. W., & Horejsi, C. J. (2015). Sosyal hizmet uygulaması: Temel teknikler ve ilkeler. Nika Yayınevi.

Teater, B. (2015). Sosyal hizmet kuram ve yöntemleri: Uygulama için bir giriş. Nika Yayınları.

Thompson, N. (2016). Kuram ve uygulamada sosyal hizmeti anlamak. Dipnot Yayınları.

Zastrow, C., & Kirst-Ashman, K. K. (2016). İnsan davranışı ve sosyal çevre-I: Bebeklik, çocukluk, ergenlik. Nika Yayınevi.

Sosyal Hizmetin Küresel Tanımı, 2014, Ifsw Genel Kurulu, Iassw

https://www.ifsw.org/tr/what-is-social-work/global-definition-of-social-work/

GEDİK, Mehmet: Sosyal Hizmetlerde “Hak Temelli” Yaklaşım, Çekmece İZÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt 8: Sayı:16 2020: 28-57.

APAK. H., Güçlendirme ve Maneviyata Duyarlı Sosyal Hizmet, International Journal of Social Science
Doi number:http://dx.doi.org/10.9761/JASSS7573 Number: 67 , p. 399-411, Spring III 2018.

AĞILKAYA-ŞAHİN, Z., Hristiyan Gelenekte Manevi Bakımın Teorik Temelleri , DOI 10.12738/spc.2016.1.0002, Şubat 2016, 1(1) 47-77

Ağılkaya-Şahin, Z. (2016). Hristiyan gelenekte manevi bakımın teorik temelleri. Spiritual Psychology and Counseling, 1, 47-77. http://dx.doi.org/10.12738/spc.2016.1.0002

Sınav yerine ödev olması durumunda;

Eğer sınav yerine ödev uygulanacaksa, “SHZ 234 / Manevi Destek Hizmetleri” dersinin vize sınavları, akademik dönemin 2. haftasında belirlenen ödev başlıkları çerçevesinde gerçekleştirilecektir. 9. hafta ile 14. hafta arasında, final notları; vizede belirlenen ödevlerin bireysel ve grup olarak PowerPoint sunumları üzerinden değerlendirilecektir. Ödev konuları, dersin ilk haftasında (1. hafta) öğrencilerle görüşülerek kararlaştırılacaktır.

Ayrıca, “SHZ 234 / Manevi Destek Hizmetleri” dersine katılım sağlarken, bir sonraki hafta için belirtilmiş “Ön Hazırlık” başlıkları doğrultusunda ilgili içeriklere yönelik araştırmalar yapılmalı ve derslere ön hazırlıklı olarak katılım sağlanmalıdır.

“SHZ 234 / Manevi Destek Hizmetleri“ derslerine; Bir sonraki hafta için belirlenmiş olan “Ön Hazırlık“ başlıkları altında verilmiş olan konular hakkında öğrencilerin bir ön hazırlık yapmaları beklenmektedir.

• Bu derse %70 devam zorunluluğu vardır.
• Ara ve Final Sınav notlarına ilişkin; Sınavlar ve/veya Ödevler olarak yapılma durumu öğrenciler ile görüşülüp birlikte karar verilecektir. Öğrencilerin talepleri dikkate alınacaktır.
• Sınav notları “ÖDEVLER” olarak kararlaştırılma durumunda, ders bağlamında hazırlanması gereken bireysel ve grup ödevleri yazılı (Word-Dosya) ve sunumlar (PowerPoint) bütün öğrencilerden gerek çıktısı (basılı) ve gerekse dijital ortamda alınacaktır.
• Vize/Ara Sınav ve Final Sınavları grup ödevleri olarak yapılacaktır.
  • Grup ödevleri en az 2 ve en fazla 4 kişi ile yapılacaktır.
  • Vize/Ara Sınav notu grup ödevi Word-Dosya üzerinden ödeve katkı sağlayan öğrenciler dikkate alınarak verilecektir.

Final Sınav notları; PowerPoint grup sunumları üzerinden verilecektir. Gruplar içerisinde yer alan öğrencilerin notları farklı olabilecektir. Her öğrencinin sunum performansı dikkate alınarak notlar değerlendirilecektir.