Sağlık Bilimleri Fakültesi · Sosyal Hizmet · Lisans
Dersin Amacı
Bu dersin genel amacı, sosyal çalışmacıların çalışacakları alanların yasal zemini, bunlara ilişkin temel kavramları ve tabi olacakları mesleki mevzuat hakkında bilgi vermektir. Bu derste, sosyal refah hizmetlerinin ulusal ve uluslararası yasal düzenlemelerine genel bir bakış sağlanacaktır. Hukuk sistemlerinin yapısı, işleyişi, ilkeleri, anayasa, çocuk gençlik mevzuatı (çocuk suçluluğu, çocuk koruma, evlat edinme vb.), yaşlılık ve engellilikle ilgili yasal düzenlemeler, kadın hakları, adalet ve sağlık alanındaki sosyal hizmet mevzuatı üzerinde durulacaktır. Ayrıca, sosyal hizmet mevzuatının sosyal hizmet kurum ve kuruluşları ile birlikte sosyal çalışmacılar açısından önemi üzerinde durulacaktır.
Ders İçeriği
Genel Olarak Mevzuat Tanımı, Önemi ve Sosyal Hizmet Mevzuatı; kanun ve yönetmelikler ele alınacaktır.
Zorunlu Kaynaklar
- T.C. Anayasası
- Uluslararası Çocuk Mevzuatı
- 2828 Sayılı Sosyal Hizmetler Kanun
- Sosyal Hizmet Merkezleri Yönetmeliği
- 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesi Kanunu
- Kadın Konukevlerinin Açılması ve İşletilmesi Hakkında Yönetmelik
- 4787 Sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun
- 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu
- Koruyucu Aile Yönetmeliği
- Çocuk ve Genç̧ İsçilerin Çalıştırılması Yönetmeliği
- 351 Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurt Hizmetleri Kanunu
- 638 Sayılı KHK Gençlik ve Spor Bakanlığının Görevleri
- 3289 Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu
- Çocuk Destek Merkezleri Yönetmeliği
- 5378 Sayılı Engelliler Kanunu
- 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşları ile Engell ve Muhtaç Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmelik
- Sosyal Hizmet Kuruluşlarında Kalan Yaşlı ve Engellilere Ödeme Yönetmeliği
- Korumalı İşyeri Ve Engelliler Yönetmeliği
- Evde Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği
- Engellilere Yönelik Özel Bakım Yönetmeliği
- Özel Huzurevleri Yönetmeliği
- Sosyal Hizmet Kuruluşlarında Kalan Yaşlı ve Engellilere Ödeme Yönetmeliği
- Yaşlı Hizmet Merkez ve Gündüzlü̈ Bakım
- Huzurevleri̇ İle Huzurevi̇ Yaşlı Bakım ve Rehabı̇lı̇tasyon Merkezleri̇ Yönetmeliği
- 3359 Sayılı Temel Sağlık Kanunu
- 663 Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat ve Görevleri̇ Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
- 694 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname
- Yataklı Tedai Kurumları Yönetmeliği
- Tıbbi Sosyal Hizmet Yönergesi
- Madde Bağımlılığı ve Tedavi Merkezleri Yönetmeliği
- 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
- Evde Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği
- Toplum Sağlığı Merkezleri Yönetmeliği
- BM Çocuk Hakları Sözleşmesi
- Çocuk Suçluluğunun Önlenmesine İlişkin BM Yönlendirici İlkeleri
- Çocuk Adalet Sisteminin Uygulanması Hakkında BM Asgari Standart Kuralları
- Özgürlüğünden Yoksun Bırakılmış Çocukların Korunmasına İlişkin BM Kuralları
Önerilen Kaynaklar
- Kadın Konukevlerinin Açılması Ve İşletilmesi Hakkında Yönetmelik
- 4787 Sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş Görev Ve Yargılama Usullerine Dair Kanun
- 5395 Sayılı Çocuk Koruma Kanunu
- Sosyal Hizmet Merkezleri Yönetmeliği
- Koruyucu Aile Yönetmelı̇ğı̇
- Çocuk ve Genç̧ İsçilerin Çalıştırılması Yönetmeliği
- 351 Yüksek Öğrenim Kredi Ve Yurt Hizmetleri Kanunu
- 638 Sayılı KHK Gençlik Ve Spor Bakanlığının Görevleri
- Çocuk Destek Merkezleri Yönetmeliği
- 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz Ve Kimsesiz Türk Vatandaşları İle Engelli ve Muhtaç Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmelik
- Sosyal Hizmet Kuruluşlarında Kalan Yaşlı Ve Engellilere Ödeme Yönetmeliği
- Korumalı İşyeri Ve Engelliler Yönetmeliği
- Evde Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği
- Engellilere Yönelik Özel Bakım Yönetmeliği
- Özel Huzurevleri Yönetmeliği
- Sosyal Hizmet Kuruluşlarında Kalan Yaşlı Ve Engellilere Ödeme Yönetmeliği
- Yaşlı Hizmet Merkez ve Gündüzlü̈ Bakım
- Huzurevleri̇ İle Huzurevi̇ Yaşlı Bakım Ve Rehabı̇lı̇tasyon Merkezleri̇ Yönetmelı̇ğı̇
- 663 Sağlık Bakanlığı Ve Bağlı Kuruluşlarının Teşkilat Ve Görevleri̇ Hakkında Kanun Hükmünde Kararname
- 694 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname
- Yataklı Tedai Kurumları Yönetmeliği
- Tıbbi Sosyal Hizmet Yönergesi
- Madde Bağımlılığı Ve Tedavi Merkezleri Yönetmeliği
- Evde Sağlık Hizmetleri Yönetmeliği
- Toplum Sağlığı Merkezleri Yönetmeliği
- BM Çocuk Hakları Sözleşmesi
Açıklamalar
Dersi alan öğrenciler aşağıdaki unsurlar temel alınarak değerlendirilecektir:
- Dönem içi değerlendirme: 45 %
- Vize: 25 % (Akademik takvimde belirtilen vize haftasında yapılır).
- Ödev, sunum ve diğer çalışmalar: 20 % (Yarıyıl içerisinde yapılacak ödev ve/veya sunum ve diğer çalışmalardan oluşur). Bu ders için en az bir ödev verilir. Değerlendirme bu ödevlere göre yapılarak eşit olarak dağıtılır.
- Final: 55 % (Akademik takvimde belirtilen final haftasında yapılır).
- Vize ve Final sınavları; derse ilişkin teorik bilgi ve yoruma dayalı olarak, ayrıca açık uçlu sorulardan oluşabileceği gibi, test (çoktan seçmeli) şeklinde de yapılabilir. Ders planında belirtilen temel ve yardımcı kaynaklar bu sınavlarda birlikte değerlendirilebilir.
- Dönem içi verilen ödev değerlendirmesi içinde ayrıca dersle ilgili olarak yapılması gereken okumalar, dersle ilgili olarak Teams, Wooclap, Perusall vb. teknolojik eğitim araçlarının kullanımı, bu araçlar vasıtasıyla verilen ödevler, okumalar dikkate alınmak suretiyle değerlendirme yapılır. Derse %90 ve üzerinde katılım sağlayan öğrencilere ek puan verilir ve öğrencinin final notuna eklenir.
Kurallar
Diğer önemli hususlar
- Öğrencilerin verilen ödevleri bizzat kendilerinin yapması gerekir.
- Sınavlardan kopya çekilmesine veya her ne şekilde olursa olsun kopyaya teşebbüs edilmesine müsamaha edilmez. Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin 7/e ve 8/d madde hükümlerine göre “sınavlarda kopya yapmak veya yaptırmak veya bunlara teşebbüs etmek” suçunu “yükseköğretim kurumundan bir veya iki yarıyıl için uzaklaştırma” cezasıyla cezalandırmaktadır. Sınavda kopya çeken veya çekmeye teşebbüs edenlerin isimleri haklarında disiplin soruşturması açılması istemiyle Dekanlığa bildirilir.
- Öğrenciler derslerin en az 70 %’ine katılmak zorundadır. Derse katılımı 70 %’den az olan öğrenciler bu dersten doğrudan başarısız sayılır. Bu öğrenciler; final ve dolayısıyla bütünleme sınavına alınmazlar.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Sosyal Hizmet kurumlarının kanun, yönetmelik ve yönergelerini tanımlar
- Sosyal hizmet mevzuatına ilişkin temel kavramları açıklayabilecektir.
- Kadın hakları ve aile mevzuatına ilişkin temel kavramları ve yasal düzenlemeleri özetleyebilecektir
- Çocuklar ve gençlik ile ilgili mevzuatları açıklayabilecektir
- Yaşlılar ve engellilerle yönelik yasal düzenlemeleri listeleyebilecektir.
- Sağlık hizmetleriyle ilgili yönetmelikleri, kanunları, sağlık alanıyla ilgili kurumların uygulamalarını ve hasta haklarını açıklayabilecektir.
- Adalet alanında, çocuk ve yetişkinler için sosyal hizmet uygulamalarını ifade edebilecektir.
- Sosyal hizmet alanlarında kullanılan mevzuatı bilir.
- Sosyal hizmet mevzuatına ilişkin verilen örneklerin hangi sosyal hizmet alanında kullanıldığını bilir.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 3 | 48 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 3 | 48 |
| Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 1 | 25 | 25 |
| Uygulama | 0 | 1 | 0 |
| Final | 1 | 2 | 2 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Öğrencilere dersin işlenişi, ölçme ve değerlendirme kriterleri ve işlenecek konular hakkında ders planı üzerinde genel bilgi verilecek ve ödev konuları belirlenecektir. | Hazırlık gerekmiyor |
| 2 | Mevzuata Genel Giriş ve Temel Kavramlar | Genel mevzuatla ilgili verilen ders notları okunacak |
| 3 | Mevzuata Genel Giriş ve Temel Kavramlar | Genel mevzuatla ilgili verilen ders notları okunacak |
| 4 | 2828 Sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve Genel Olarak Değerlendirilmesi | 2828 Sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu okunacak |
| 5 | Kadın Hakları ve Aile Mevzuatı | Kaynaklarda yer alan ilgili bölümler okunacak |
| 6 | Kadın Hakları ve Aile Mevzuatı | Kaynaklarda yer alan ilgili bölümler okunacak |
| 7 | Çocuk ve Gençlik Mevzuatı | Türkiye’de çocuk mevzuatı, Dünya’da çocuk haklarına ilişkin yasal düzenlemeler, Çocuk koruma kanunu ve çocuk mahkemeleri ve Gençlik mevzuatının gözden geçirilmesi. |
| 8 | Ara Sınav | İşlenen tüm konular çalışılacak. Sınava hazır halde gelinecek. |
| 9 | Yaşlılar ve Engellilerle İlgili Mevzuat | 5378 Sayılı Engelliler Kanunu Çalışılacak |
| 10 | Sağlık Alanında Sosyal Hizmetle İlgili Mevzuat | Temel Sağlık Kanunu, Tıbbi Sosyal Hizmet, Hasta Hakları, Evde Sağlık Hizmetleri, Acil Sağlık Hizmetleri, Sosyal Yardım konuları çalışılacak. |
| 11 | Adalet Alanında Sosyal Hizmet Mevzuatı | İlgili mevzuat incelenecek. |
| 12 | Grup Ödevleri | Ödevlerin ve sunuların tamamlanması ve tartışılacak şekilde hazır hale getirimesi. |
| 13 | Grup Ödevleri | Ödevlerin ve sunuların tamamlanması ve tartışılacak şekilde hazır hale getirimesi. |
| 14 | Grup Ödevleri | Ödevlerin ve sunuların tamamlanması ve tartışılacak şekilde hazır hale getirimesi. |
| 15 | Grup Ödevleri | Ödevlerin ve sunuların tamamlanması ve tartışılacak şekilde hazır hale getirilmesi. |
| 16 | Final Sınavı | İşlenen tüm konuların iyi bir biçimde çalışılması. |


