Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi · Moleküler Biyoloji ve Genetik (%30 İngilizce) · Lisans
Dersin Amacı
Besin-gen etkileşimlerinin moleküler mekanizmalarını, nutrigenomik, nutrigenetik ve epigenetik yaklaşımlar çerçevesinde öğretmek; besin bileşenlerinin gen ekspresyonu ve metabolik süreçler üzerindeki etkilerini açıklayarak bireye özgü beslenme yaklaşımlarının bilimsel temelini kazandırmaktır.
Ders İçeriği
Nutrigenomik ve nutrigenetik kavramları, besin-gen etkileşimleri, gen ekspresyonunun beslenme ile düzenlenmesi, epigenetik mekanizmalar (DNA metilasyonu ve histon modifikasyonları), beslenme ile ilişkili sinyal yolakları, gen polimorfizmleri, kişiselleştirilmiş beslenme ve nutrigenomiğin sağlık ile kronik hastalıklardaki uygulamaları.
Zorunlu Kaynaklar
Büyükuslu, N. (Ed.). (2022). Kişiye Özgü Beslenmede Genetik Belirteçler. Ankara Nobel Tıp Kitabevleri. ISBN: 978-625-7564-54-0.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Nutrigenomik ve nutrigenetik kavramlarını açıklar.
- Besin-gen etkileşimlerinin moleküler mekanizmalarını açıklar.
- Beslenmenin gen ekspresyonu ve epigenetik mekanizmalar üzerindeki etkilerini değerlendirir.
- Beslenme ile ilişkili temel sinyal yolaklarını (NRF2, NF-κB, FOXO, SIRT vb.) açıklar.
- Genetik farklılıkların bireysel beslenme gereksinimleri ve hastalık riski üzerindeki etkilerini yorumlar.
- Nutrigenomik bilgisini kişiselleştirilmiş beslenme ve hastalıkların önlenmesi açısından değerlendirir.
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 0 | 0 | 0 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 0 | 0 | 0 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Nutrigenomik ve nutrigenetiğe giriş, temel kavramlar ve tarihsel gelişim | . |
| 2 | Besin-gen etkileşimleri ve gen ekspresyonunun düzenlenmesi | , |
| 3 | Besin-gen etkileşimleri ve gen ekspresyonunun düzenlenmesi | , |
| 4 | Transkripsiyon faktörleri ve beslenme (NRF2, NF-κB, FOXO, SIRT) | , |
| 5 | Antioksidanlar, fitokimyasallar ve gen ekspresyonu | , |
| 6 | Epigenetik: DNA metilasyonu ve beslenme ilişkisi | , |
| 7 | Histon modifikasyonları, miRNA ve diğer epigenetik mekanizmalar | , |
| 8 | Ara Sınav | , |
| 9 | DNA metilasyonu ve kronik hastalıklarla ilişkisi | , |
| 10 | Nutrigenetik: Gen polimorfizmleri (LCT, CYP1A2, MTHFR vb.) | , |
| 11 | Beslenme, bağırsak mikrobiyotası ve genetik etkileşimler | , |
| 12 | Nutrigenomikte omik teknolojileri ve güncel araştırma yöntemleri | , |
| 13 | Kişiye özgü beslenme, fonksiyonel besinler ve klinik uygulamalar | , |
| 14 | Nutrigenomikte güncel gelişmeler, vaka örnekleri ve genel değerlendirme | , |
| 15 | Final Sınavı | , |