Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi · İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı · Lisans
Dersin Amacı
Bu ders sağlıklı, güvenli ve estetik bir yapı elde etmek için, yapıyı etkiyen rüzgâr, su, ısı, gürültü vb. faktörlere karşı uygun yapı elemanları tasarlama ve detaylandırma becerisi kazandırmayı amaçlamaktadır. Dersin bir başka amacı, yapı elemanı tasarımında Türk geleneksel yapım tekniklerinin çağa uyarlanması ve geliştirilmesi imkânlarını değerlendirmektir.
Ders İçeriği
Bu ders genel olarak binanın temel, duvar ve döşeme bileşenlerinin yapı (strüktürel) ve yapım (konstrüksiyonel) ilkeleriyle ilgilidir. Bu derste, yapı elemanlarının tasarımı ve detaylandırılması ele alınmaktadır.
Zorunlu Kaynaklar
1. Cansun, M.O., Akyürek, M.E. (2023). Yapı Elemanları-I: Temel ve Duvar. İstanbul: İZÜ Yayınları.
2. Cansun, M.O., Akyürek, M.E. (2023). Yapı Elemanları-II: Döşeme ve Merdiven. İstanbul: İZÜ Yayınları.
Önerilen Kaynaklar
1. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, 30113, 2017.
2. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, EK: Deprem Etkisi Altında Binaların Tasarımı İçin Esaslar, 2018.
3. Binalarda Isı Yalıtımı Yönetmeliği, 27019, 2008.
4. Binalarda Su Yalıtımı Yönetmeliği, 30223, 2017.
5. Binaların Gürültüye Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik, 30082, 2017.
6. Otopark Yönetmeliği, 30340, 2018.
7. Walter R., Jaggard Francis E. Drury Architectural Building Construction: Volume 1: Text Book for the Architectural and Building Student Cambridge University Press. Angliya, Kembridj, 2013.
8. Francis D.K. Ching Building Construction Illustrated 5 th Edition Wiley; 5 edition. SShA, 2014
9. Eldem, S., Yapı, Birsen Kitapevi Yayınları, İstanbul, 1973.
10. Toydemir, N., Gürdal, E., Tanaçan, L., Yapı Elemanı Tasarımında Malzeme, İstanbul, 2011.
11. Soygeniş, M., Yapı: 2-3-4, Birsen Yayınevi, İstanbul, 2014.
12. Erten, E., Mimarlıkta Yapı-Yapım, Birsen Yayınevi, İstanbul, 2018.
Açıklamalar
1. Uygulamalar izlencede belirtilmiştir. İlgili bilgi ve doküman öğretim üyeleri tarafından temin edilecek olup bu etkinlikler ders saati diliminde gerçekleştirilecektir.
2. Ara sınav önceki tüm konuları kapsar. Sınav 8.haftaya denk gelmekte olup gün, yer ve saati dekanlık tarafından ilan edilecektir.
3. Final sınavı bütün dönem boyu işlenmiş olan konuları kapsar. Final sınav günü, saati ve yeri Dekanlık tarafından ilan edilecektir.
4. İZÜ yönetmeliklerine göre kabul edilen mazeretler çerçevesinde girilmeyen sınavlar için telafi sınavı verilecektir. Girilmeyen uygulamalar ise, yine bu yönetmelik çerçevesinde ibraz edilen belge ile, kaybın yaşandığı haftanın ardındaki ders saatinde gerçekleştirilecektir.
5. Bu dersi ikinci kez alıp derse katılımdan muaf olan öğrenciler dönem içindeki kısa uygulamalardan da muaftır. Dönemde iki kez uygulanan kapsamlı uygulamalar ise, uygulama değerlendirmesinin tamamını oluşturmakla birlikte, öğretim üyelerinden alınan föye göre hazırlanıp son ders gününe kadar teslim edilecektir.
Kurallar
- Devam: Yönetmeliğe göre bir öğrenci toplam ders saatinin %20’sine devam etmemesi halinde dersten devamsızlık alır (DZ) ve başarısız olur.
- Geç Gelme: Sınıfa sadece gelmeniz değil vakitlice saatinde ders katılmanız beklenmektedir. Unutmayın ki 3 derse geç gelme 1 tam devamsızlık olarak sayılacaktır. Derse geç gelme şöyle tanımlanmaktır: Ders hocasının sınıf yoklamasını alması ve dersin ilk 10 dakikasından sonra derse katılmak
- Yardım Almak: Ders esnasında ya da görüşme saatlerinde dersle ilgili sorularınızı sorup konuyu vaktinde öğrenmeniz eğitiminiz için önemlidir. Öğrencilerimizin, gerektiği hallerde, yardım almalarını tavsiye ediyoruz.
- Akademik dürüstlük: Dersin notuna konu olacak çalışmalarda tamamen kendi gayret ve eseriniz olması beklenmektedir. İntihal, kopyalama gibi gayri ahlaki durumlarda İZÜ’nun ilgili yönetmeliği gereği disiplin soruşturması açılıp gerekli cezai müeyyidelere tabii olursunuz.
- Bu izlencede belirtilen değerlendirmeler sabit olup, not yükseltme amaçlı herhangi bir ekstra telafi ölçme yapılmayacaktır.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Taşıyıcı sistem tipi, yapım sistemi ve malzeme seçimine uyumlu bir şekilde yapı elemanları tasarlanır ve detaylandırılır.
- Zemin koşulları, su tesiri ve bina yapım yöntemine göre temel türü seçilir.
- Mekânların yük, yangın, su, ısı, ses gibi etkilere karşı korunmasını ve estetik bir görünüm elde edilmesini sağlayacak şekilde düşeyde (döşeme) ve yatayda (duvar) bölümlendirilmesi sağlanır.
- Geleneksel Türk yapım tekniklerinin çağın gereklerine göre uyarlama ve geliştirme imkânları yoklanır.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 14 | 4 | 56 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 4 | 2 | 8 |
| Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 12 | 3 | 36 |
| Final | 1 | 2 | 2 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Yapı, zemin ve temel hakkında genel bilgiler. Temel çukurunun açılması: şev, iksa, palplanş ve kazıklar. Yığma temeller. | yok |
| 2 | Betonarme temel tipleri ve kapiler suya karşı korunması. | Kısa uygulama-1: Planı verilen sürekli temelin kesitinin çizilip ayrıntılandırılması. |
| 3 | Betonarme temellerde bodrum kat ve bitişik nizam gibi durumlar ve basınçlı suya karşı korunum (bohçalama). | Kısa uygulama-2: Planı verilen radye temelin kesitinin çizilip ayrıntılandırılması. |
| 4 | Duvarın görevleri ve sınıflandırılması: Taşıyıcılık, koruyuculuk, ayırıcılık, estetik. Yığma dış duvar tipleri ve örgü kuralları. | Kısa uygulama-3: Tuğla duvarlarda düz ve kilit sıraların kurallı örgü planı. |
| 5 | Dış duvarlarda kapı-pencere boşluklarının açılması: denizlik, kemer ve lentolar. | Kısa uygulama-4: Hava katmanlı bir tuğla dış duvarın kesitinin çizilmesi. |
| 6 | Bölme duvarlar: gazbeton, cam, alçı, kerpiç ve beton bloklar. Ahşap ve metal çerçeveli duvarlar. | Kısa uygulama-5: Ölçüleri verilen çerçeveli bir bölme duvarın plan ve kesitinin çizilmesi. |
| 7 | 1. Kapsamlı uygulama: Şeması verilen temelden döşemeye kadarki bir sistem kesitinin çizilmesi. | 1. Kapsamlı uygulama |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav |
| 9 | Duvarın ısı, su, ses, gürültü ve yangın gibi dış etkenlerden korunması. | yok |
| 10 | Çeşitli duvar ve kaplama türlerinin su ve ısı koşullarına göre tasarımı. | Kısa uygulama-6: Belirtilen duvar kaplamasının plan, kesit ve görünüşünün çizilmesi. |
| 11 | Konumu ve malzemelerine göre döşeme tipleri. Betonarme döşeme türleri. | Kısa uygulama-7: Kısmen plak ile nervürlü bir döşemenin plan ve kesitinin çizilmesi. |
| 12 | Betonarme döşemelerde ısı, su (düşük döşeme), ses yalıtımı ve kaplamalar. | Kısa uygulama-8: Planı verilen bir düşük döşemenin kesitinin çizilip ayrıntılandırılması. |
| 13 | Ahşap döşemelerin kuruluşu, dış etkenlerden yalıtımı ve kaplanması. | Kısa uygulama-9: Ölçüleri verilen bir ahşap döşemenin plan ve kesitinin çizilmesi. |
| 14 | Çelik döşemelerin kuruluşu, dış etkenlerden yalıtımı ve kaplanması. | Kısa uygulama-10: Ölçüleri verilen bir çelik döşemenin plan ve kesitinin çizilmesi. |
| 15 | 2. Kapsamlı uygulama: Şeması verilen tek katlı bir binanın temel, dış duvar, iç duvar ve döşemesini içeren bir sistem kesitinin çizilmesi. | 2. Kapsamlı uygulama |
| 16 | Final sınavı | İşlenen konu, kısa sınav, uygulama ve ödevin gözden geçirilmesi. |