MIM 512 - Konutların Gelişim Süreci

Bu dersin amacı, Türk konutunun tarihsel, kültürel ve mekânsal özelliklerini inceleyerek konutun geleneksel dönemden günümüze uzanan gelişim ve dönüşüm sürecini kavratmaktır. Ders kapsamında, geleneksel Türk konutunun oluşumunu belirleyen yaşam biçimleri, aile yapısı, mekânsal organizasyon ve yapım gelenekleri ele alınmakta; Osmanlı’dan Cumhuriyet dönemine ve günümüz konut üretimine uzanan tipolojik değişimler tartışılmaktadır.

Dersin ikinci bölümünde ise öğrencilerin, çağdaş Türk ailesinin güncel ihtiyaçlarını gözeten bir konut tasarımı geliştirmeleri ve bu süreçte geleneksel Türk konutuna ait en az bir mekânsal öğeyi çağdaş tasarım yaklaşımlarıyla yeniden yorumlayarak mekâna entegre etmeleri amaçlanmaktadır. Böylece ders, tarihsel ve kuramsal konut bilgisinin çağdaş konut tasarımına aktarılmasını ve öğrencilerin eleştirel tasarım düşüncesi geliştirmelerini hedeflemektedir.

Bu ders kapsamında, Türk konutunun tarihsel gelişimi ve mekânsal dönüşümü kronolojik ve tematik bir çerçevede ele alınmaktadır. Dersin ilk bölümünde, geleneksel Türk konutunun oluşumunu belirleyen kültürel, sosyal ve çevresel etmenler; yaşam biçimleri, aile yapısı ve mekânsal organizasyon bağlamında incelenmektedir. Bu kapsamda geleneksel konut plan tipolojileri, mekân öğeleri (sofa, hayat, avlu vb.) ve yapım teknikleri değerlendirilmekte; konutun kent dokusu içindeki yeri tartışılmaktadır.

Devamında, Osmanlı’nın geç döneminden itibaren konut üretiminde görülen dönüşümler ele alınmakta; Tanzimat sonrası değişimler, apartmanlaşma süreci, Cumhuriyet dönemi konut politikaları ve modernleşme etkileri üzerinden konut tipolojilerinin evrimi incelenmektedir. Dersin ikinci bölümünde ise çağdaş konut anlayışı, güncel yaşam biçimleri ve kullanıcı ihtiyaçları doğrultusunda tartışılmakta; öğrencilerden çağdaş Türk ailesine yönelik bir konut tasarımı geliştirmeleri beklenmektedir. Bu tasarım sürecinde, geleneksel Türk konutuna ait en az bir mekânsal öğenin çağdaş tasarım yaklaşımlarıyla yeniden yorumlanması ve mekânsal kurguya entegre edilmesi ele alınmaktadır.

Zorunlu kaynak yoktur.

1. Arel, A. (1982). Osmanlı konut geleneğinde tarihsel sorunlar. (TDV İslâm Araştırmaları Merkezi; 11). İzmir : Ege Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi.
2. Arseven, C. E. (1984). Türk Sanatı. Cem Yayınevi.
3. Bektaş, C. (2021). Türk Evi. YEM Yayın (Yapı-Endüstri Merkezi).
4. Cansever, T. (2010). Osmanlı Şehri. Timaş Yayınları.
5. Eldem, S. H. (1968). Türk Evi Plan Tipleri. İTÜ Mimarlık Fakültesi.
6. Eldem, S. H. (1984). Türk evi: Osmanlı dönemi Cilt I. Türkiye Anıt Çevre Turizm Değerlerini Koruma Vakfı.
7. Günay, R. (1998). Tradition of the Turkish House and Safranbolu Houses. YEM Kitabevi.
8. Kuban, D. (1995). Türk “Hayat”lı Evi. Eren Yayıncılık.
9. Küçükerman, Ö. (1985). Kendi Mekanının Arayışı İçinde Türk Evi = Turkish house in search of spatial identity. Türkiye Turing ve Otomobil Kurumu.
10. Küçükerman, Ö. (1995). Anadolu Mirasında Türk Evleri. Kültür Bakanlığı Yayımlar Dairesi Başkanlığı.
11. Yürekli, Hülya ve Ferhan Yürekli. Türk Evi: Gözlemler ve Yorumlar. İstanbul: YEM Yayınları, 2007.
12. Hayward, G. (1975). “Home as an Environmental and Psychological Concept”, Landscape. 20(1), 2-9.
13. Kim Dovey, ‘Home and Homelessness’, Home Environments,der. I. Altman ve C. M. Werner, (Londra: Plenum Press, 1985): 34.
14. Talu, Nilüfer, Bir Arzu Nesnesi Olarak Ev, Artun, N. A. ve Ojalvo, R., (der.) Arzu Mimarlığı, Mimarlığı Düşünmek ve Düşlemek,  İstanbul: İletişim Yayınları, 2012
15. Artun, N. A., Mimarlık Nesnesi ve Başka Nesneler, Artun, N. A. ve Ojalvo, R., (der.) Arzu Mimarlığı, Mimarlığı Düşünmek ve Düşlemek,  İstanbul: İletişim Yayınları, 2012
16. Gür, Şengül Öymen. Doğu Karadeniz Örneğinde Konut Kültürü. İstanbul: Yapı Endüstri Merkezi Yayınları, 2000.
17. Wright, Frank Lloyd. «Genç Mimarlık.» Conrads, Ulrich. 20. Yüzyıl Mimarisinde Program ve Manifestolar. Çev. Yavuz Sevinç. İstanbul: Şevki Vanlı Mimarlık Vakfı, 1991. 106-107.
18. Melikoğlu Eke, A.S. Adıgüzel Özbek, D., Altıntaş, M. ve Sav, S. (2017). “Konuta “iç”ten bakmak: [?]+1 Toprak Atölyenin Ardından”, Yapı Dergisi, 425, 82-86.
19. Şenyapılı, T., (2004), “Baraka”dan Gecekonduya, Ankara’da Kentsel Mekanın Dönüşümü:1923-1960, İletişim Yayınları, İstanbul, ISBN: 975-05-0297-3.
20. Tankut, Gönül, (1993), Bir Başkentin İmarı, Anahtar Kitaplar Yayınevi, İst, ISBN:975-7787-26-4
21. TMMOB Şehir Plancıları Odası, (2002), Yoksulluk, Kent Yoksulluğu ve Planlama, Ankara, ISBN:975-395-618- 5.
22. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı, Konut Araştırmaları Dizisi, (1996), 14 Kitap.
23. Türkiye’de Son 10 Yılda Toplu Konut Uygulamaları Sempozyumu, (1991), YTÜ
24. TMMOB Mimarlar Odası İstanbul Büyükkent Şubesi, (2009), Konut Sempozyumu,Mü-Ka Matbaası, İst. ISBN:978-605-0102-7

1.     Akademik takvimde ilan edilecek tarihte ara sınav yapılacaktır. Ara sınav genel not ortalamasını % 30 oranında etkileyecektir. Sınav tarihi tabloda ilan edildiği gibidir. Sınavların konuları sınav tarihine kadar işlenen konuları kapsamaktadır. İZÜ yönetmeliklerine göre kabul edilen mazeretler çerçevesinde girilmeyen sınav için telafi sınavı verilecektir.

2. Sunum değerlendirmesi (%25), tasarım sürecinin belirli bir aşamasında öğrencilerin geliştirdikleri konsept, mekânsal kurgu ve seçilen geleneksel konut öğesinin çağdaş yorumlanma biçimi üzerinden yapılacaktır.

3. Final proje teslimi (%35), öğrencilerin dönem boyunca geliştirdikleri çağdaş konut tasarımını bütüncül bir biçimde sunmalarını kapsar. Değerlendirme; geleneksel konut öğesinin çağdaş mekâna entegrasyon düzeyi, mekânsal kurgu başarısı, çağdaş yaşam senaryoları ile uyum ve tasarımın genel niteliği üzerinden yapılacaktır.

4. Süreç ve katılım değerlendirmesi (% 10); öğrencinin derslere düzenli devamı, stüdyo kritiklerine aktif katılımı, geri bildirimler doğrultusunda revizyon yapabilme becerisi ve dönem boyunca sergilediği çalışma disiplini dikkate alınarak yapılacaktır.

1. Devam: Yönetmeliğe göre bir öğrenci toplam ders saatinin % 30’na devam etmemesi halinde dersten devamsızlık alır (DZ) ve başarısız olur.
2. Geç Gelme: Sınıfa sadece gelmeniz değil vakitlice saatinde ders katılmanız beklenmektedir. Unutmayın ki 3 derse geç gelme 1 tam devamsızlık olarak sayılacaktır. Derse geç gelme şöyle tanımlanmaktır: Ders hocasının sınıf yoklamasını alması ve dersin ilk 10 dakikasından sonra derse katılmak
3. Yardım Almak: Ders esnasında ya da görüşme saatlerinde dersle ilgili sorularınızı sorup konuyu vaktinde öğrenmeniz eğitiminiz için önemlidir. Öğrencilerimizin, gerektiği hallerde, yardım almalarını tavsiye ediyoruz.
4. Akademik dürüstlük: Dersin notuna konu olacak çalışmalarda tamamen kendi gayret ve eseriniz olması beklenmektedir.  İntihal, kopyalama gibi gayri ahlaki durumlarda İZÜ’nun ilgili yönetmeliği gereği disiplin soruşturması açılıp gerekli cezai müeyyidelere tabii olursunuz
5. Bu izlencede belirtilen değerlendirmeler sabit olup, not yükseltme amaçlı herhangi bir ekstra telafi ölçme yapılmayacaktır.