İslami İlimler Fakültesi · İslami İlimler (Arapça) · Lisans
Dersin Amacı
Türk ve İslam sanatının tarihi gelişimini ve özelliklerini öğrenmek, başta mimari eserler olmak üzere Türk ve İslam dünyasında meydana getirilmiş sanat zenginliklerini tanımak.
Ders İçeriği
Sanatın tanımı ve çeşitleri, İslam sanatı ve özellikleri, İslam mimarisinin tarihi gelişimi, İslam mimarisinde yapılar ve özellikleri; cami ve mescitler, eğitim yapıları (medreseler) ve türbeler, hat, mimari süsleme ve diğer tezyini sanatlar.
Zorunlu Kaynaklar
İslam Sanatları Tarihi, AÜ, Açık Öğr. Fak. Yayınları, 10,11. Baskı. 2015-2016 Eskişehir.
3-Beksaç, A. E. (1995). “Emeviler-Sanat”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. (XI, 104-108). İstanbul: Türkiye
Diyanet Vakfı Yayınevi.
4-Bozkurt, N.-Küçükaşçı, M S. (2004). “Mescid-i Nebevî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. (XXIX, 281-290).
Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınevi.
5-Bozkurt, N.-Küçükaşçı, M S. (2004). “Mescid-i Harâm”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. (XXIX, 273-277).
Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınevi.
6-Can, Y. – Gün, R., (2006). Ana Hatlarıyla Türk İslam Sanatları ve Estetiği, İstanbul: Kayıhan Yayınları.
7-Ülken, H. Z. (1948). İslam Sanatı, İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Matbaası.
8-Ünal, S. (2001). “Kâbe” . Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. (XXIV, 14-21). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı
Yayınevi.
9-Yetkin, S. K. (1954). İslam Sanatı Tarihi, Ankara: Güven Basımevi.
10-Yetkin, S. K. (1965). İslam Mimarisi, Ankara: Ankara Üniversitesi Matbaası.
11-Yetkin, S. K. (1984). İslam Ülkelerinde Sanat, İstanbul: Cem Yayınevi.
12-İslam Sanatı ve Mimarisi (2007). (Ed.: M Hattstein – P. Delius), Italy: Könemann9-Yazıcı, T. (1995). “Emeviyye 13-Camii”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. (XI, 108-109). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınevi.
13-Küçüksipahioğlu, B. (2003). “Medînetü’zzehrâ”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. (XXVIII, 320-322). Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınevi.
14-Özdemir, M (1995). “Elhamra Sarayı”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. (XI, 29-31). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınevi.
15- Pektaş, K., (2009). “Sîdî Ukbe Camii”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. (XXXVII, 149-151). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınevi.
Önerilen Kaynaklar
Yetkin,Suut Kemal, Estetik, İstanbul, 1938.
Altun, Ara (1988), Ortaçağ Türk Mimarisinin Anahatları İçin Bir Özet, İstanbul.
Arseven, Celal Esat (1970), Türk Sanatı, İstanbul.
Aslanapa, Oktay (2004), Turkish Art and Architecture (1971’den tıpkıbasım), Ankara.
Aslanapa, Oktay (1993), Türk Sanatı, İstanbul.
Kuban, Doğan (1965), Anadolu Türk Mimarisinin Kaynak ve Sorunları, İstanbul.
Kuban, Doğan (2002), Selçuklu Çağında Anadolu Sanatı, İstanbul.
Yetkin, Suut Kemal (1965), İslâm Mimarisi, Ankara.
Açıklamalar
İslam sanatları Tarihi dersi, İslami İlimler öğrencilerinin genel İslam kültürü, sanatı ve medeniyeti hakkında bilgi sahibi olmaları ve sonraki hayatlarında bu bilgileri kullanabilmeleri açısından oldukça önemli bir derstir. İslami ilimlerin hangi dalında uzmanlaşırsa uzmanlşsın, bu derste verilen bilgileri daha geniş çaplı okuyup araştırarak diğer alanlarda işine yarayacak bilgilere sahip olmaları ve yeri geldiğinde kullanabilecekleri temel bilgiler arasına katabilir, bu sayede de gerek inanç gerek kültür ve sanat konularında ayakları yere sağlam basar hale gelebilirler.
Kurallar
İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Lisans Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği
MADDE 19 /(4) Dersin bir AKTS kredisi, öğrencinin yirmi beş saatlik iş yüküne karşılık gelir. Öğrenci iş yükü, ders saatlerinin yanı sıra laboratuvar, atölye, klinik çalışması, ödev, uygulama, proje, seminer, sunum, sınava hazırlık, sınav, staj, işyeri eğitimi ve benzeri eğitim-öğretim faaliyetlerinde harcanan zamanları ifade eder.
Derse devam zorunluluğu
MADDE 21 – (1) Üniversitede öğrenciler; bir yarıyıl içinde, teorik derslere %70, uygulamalı derslere %80 oranında devam etmekle yükümlüdür. Her öğretim elemanı, derslere devam mecburiyetini bu esaslara göre kontrol eder.
(2) Dersi veren öğretim elemanı, derse devam mecburiyetini yerine getirememiş öğrencilere ait listeyi, akademik takvimde belirtilen derslerin bitiş tarihinde Öğrenci Bilgi Sistemi üzerinden ilan eder. Bu öğrenciler, belirtilen dersten devamsız sayılır ve o dersin dönem sonu sınavı ile bütünleme sınavına giremez. Başarısız sayılan bu öğrencilere dersi veren öğretim elemanı tarafından DZ notu verilir. Bir dersten DZ notu alarak başarısız olan öğrencilerin ders tekrarında derse devamları zorunludur. Öğrenciler, ilgili yönetim kurulu tarafından belirlenen esaslar doğrultusunda ders, uygulama, laboratuvar çalışmalarına devam etmek ve dersi veren öğretim elemanının yapacağı diğer yarıyıl içi sınav ve çalışmalara katılmak zorundadır.
(3) Milli takım ve üniversitelerarası spor karşılaşmalarında veya kültürel etkinliklerde Üniversite yönetimi tarafından görevlendirilen sporcu ve öğrencilerin, bu etkinliklere ve bunların hazırlık çalışmalarına katılmak zorunda olmaları sebebiyle öğrenimlerine devam edemedikleri süreler, devam süresinin hesabında dikkate alınmaz; öğrenciler bu süreler içinde giremedikleri sınavlara, dersi veren öğretim elemanı tarafından ilan edilen gün ve saatte girer.
(4) Ders tekrarı durumunda, daha önce devam şartı yerine getirilmiş olan teorik derslere devam şartı aranmaz. Ancak; ders tekrarı yapan öğrenci, dersi veren öğretim elemanı tarafından belirlenen diğer şartlara uymak zorundadır.
Öğrenciler derse katılmalı başka şeylerle ilgilenmemelidir (Cep telefonu, uyuklama v.b.)
Dersi alttan alan ve devam zorunluluğu bulunmayan öğrenciler dersle ilgili çalışmalardan sorumludur (Araştırma ödevi, sunum, kitap ve makale okumaları)
Kopya ve İntihal: Ders kapsamında kopya çekmek ya da intihal yapmak kesinlikle yasaktır. Kopya çektiği ya da intihal yaptığı tespit edilen öğrenci hakkında yasal işlem başlatılır.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Recognize important works made in Islamic geography
- Recognize important works made in Islamic geography
- İslam coğrafyasında yapılmış önemli eserleri tanır
- İslam sanatının gelişim sürecini bilir.
- Mescit, cami ve medrese mimarisinin tarihsel gelişimini kavrar
- Sanat eserlerinin değerini bilip onları koruma bilincine sahip olur.
- Türk İslam sanat eserlerinin özelliklerini bilir.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 14 | 4 | 56 |
| Ara Sınav | 1 | 8 | 8 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 8 | 8 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Sanat Kavramı ve Estetik Sanat İlişkisi | Titus Burckhardt:İslam Sanatı Dil ve Anlam |
| 2 | ANADOLU DIŞINDAKİ TÜRK İSLAM DEVLETLERİ SANATI ve MİMARİSİ | AÜ AÖ İslam sanatları ve Tarihi Kitabı Unite:2 |
| 3 | Türk - İslâm Mimarisi-BEYLİKLER DÖNEMİ | AÜ AÖ İslam sanatları ve Tarihi Kitabı Unite:1 |
| 4 | BÜYÜK SELÇUKLULAR DÖNEMİ SANATI ve MİMARİSİ | AÜ AÖ İSLAM SANATLARI TARİHİ kitabı, Ünite: |
| 5 | ERKEN DÖNEM Osmanlı Mimarisi | AÜ AÖ İslam sanatları ve Tarihi Kitabı Unite: |
| 6 | KLASİK Osmanlı Dönemi 16-17 YY Mimarisi | AÜ AÖ İslam sanatları ve Tarihi Kitabı Unite: |
| 7 | Hat Sanatı | Son Hattatlar-İbnülemin Mahmud Kemal |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav |
| 9 | Hat Sanatı | Hat Sanatı-Ali Alparslan |
| 10 | Tezhib Sanatı | Ana hatlarıyla Türk-İslam Sanatları Estetiği |
| 11 | Minyatür Sanatı | Ana hatlarıyla Türk-İslam Sanatları Estetiği |
| 12 | Cilt ve Ebru Sanatı | Ana hatlarıyla Türk-İslam Sanatları Estetiği |
| 13 | Diğer Sanatlar | Ana hatlarıyla Türk-İslam Sanatları Estetiği |
| 14 | İstanbul'un Şaheserleri | Sinan-Doğan Kuban |
| 15 | İstanbul’un Şaheserleri | Roger Garaudy-İslam'ın Aynası Camiler |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı |


