İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi · Türk Dili ve Edebiyatı · Lisans
Dersin Amacı
Türk dilinin Orta Türkçe döneminin batı kolunu oluşturan Eski Anadolu / Oğuz Türkçesinin ses, biçim, söz varlığı özelliklerini ve bu evre eserlerinin niteliklerini öğretmektir.
Ders İçeriği
Batı Türkçesinin doğuşu ve tarihi gelişim safhalarını bilir. Karışık dilli eserler meselesini kavrar. Eski Oğuz Türkçesi verimleri ve yazarları hakkında bilgi sahibi olur. Eski Oğuz Türkçesi metinlerinin transliterasyonunu yapar. Metinler üzerinde tahlil uygulamaları yapar.
Zorunlu Kaynaklar
ŞAHİN, H. (2018). Eski Anadolu Türkçesi, Akçağ Yayınları.
EMİNOĞLU, E. (2008). Şeyyâd Hamza- Destân ı Yûsuf, Kültür ve Sanat Yayıncılık.
Yunus Emre Dîvânı (Tıpkıbasım)
Süheyl ü Nev-Bahâr (Tıpkıbasım)
PAÇACIOĞLU, B. (2007). Orta Türkçe, Sivas: Dilek Ofset Yay.
TEKİN, T. ve ÖLMEZ, M. (2003). Türk Dilleri Giriş, İstanbul: Yıldız Yay.
AKAR, A. (2010). Türk Dili Tarihi, İstanbul: Ötüken Yay.
DEMİR, N. ve YILMAZ, E. (2010). Türk Dili El Kitabı, Ankara: Grafiker Yay.
ERCİLASUN, A. B. (2007). Türk Dili Tarihi, Ankara: Akçağ Yay.
TEKİN, T. (1997). Tarih Boyunca Türkçenin Yazımı, Ankara: Simurg Yay.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Batı Türkçesinin doğuşunu ve tarihsel gelişim safhalarını bilir.
- Batı Türkçesinin yayılım haritalarını bilir.
- Eski Oğuz, Klasik - Modern Azerbaycan ve Osmanlı Türkçesinin kökenini kavrar.
- Eski Oğuz Türkçesinin dil özelliklerinin görüldüğü metinleri ve bu eserlerin yazarlarını bilir.
- Eski Oğuz Türkçesinin dil özelliklerini kavrar.
- Eski Oğuz Türkçesi söz varlığı üzerine kelime tahlilleri yapar.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 2 | 32 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 3 | 48 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 16 | 1 | 16 |
| Final | 1 | 1 | 1 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Batı Türkçesi hakkında genel bilgi, Tarihî Türk lehçelerinin sınıflandırılması | Türk dili tarihi kitaplarından ilgili bölümlerin okunması. |
| 2 | Selçuklu Dönemi Türkçesi, Karışık Dilli Eserler Meselesi (Behçetü’l Hadayık fi Mev’izeti’l Hakayık, Feraiz Kitabı, Kıssa-i Yusuf), Dönemin Başlıca Yazarları ve Eserleri, | Türk dili tarihi kitaplarından ilgili bölümlerin okunması. |
| 3 | Beylikler ve Osmanlı Dönemi Türkçesi, Dönemin Başlıca Yazarları ve Eserleri, | Türk dili tarihi kitaplarından ilgili bölümlerin okunması. |
| 4 | Batı Türkçesi ses ve biçim özellikleri, Diğer sahalarla karşılaştırma: Köktürk, Uygur ve Karahanlı Türkçesinden farkı | Türk dili tarihi kitaplarından ilgili bölümlerin okunması ve dil bilim terimlerinin gözden geçirilmesi. |
| 5 | Şeyyad Hamza, Destân-ı Yûsuf adlı eserin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından diğer dönemlerle mukayese edilmesi. | Türk dili tarihi kitaplarından ilgili bölümlerin okunması. |
| 6 | Şeyyad Hamza, Destân-ı Yûsuf adlı eserin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından diğer dönemlerle mukayese edilmesi. | Türk dili tarihi kitaplarından ilgili bölümlerin okunması. |
| 7 | Şeyyad Hamza, Destân-ı Yûsuf adlı eserin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından diğer dönemlerle mukayese edilmesi. | Türk dili tarihi kitaplarından ilgili bölümlerin okunması. |
| 8 | Ara Sınav | . |
| 9 | Yunus Emre Dîvânı adlı eserin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından diğer dönemlerle mukayese edilmesi. | Türk dili tarihi kitaplarından ve dil bilgisi eserlerinden ilgili bölümlerin okunması. |
| 10 | Yunus Emre Dîvânı adlı eserin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından diğer dönemlerle mukayese edilmesi. | Türk dili tarihi kitaplarından ve dil bilgisi eserlerinden ilgili bölümlerin okunması. |
| 11 | Yunus Emre Dîvânı adlı eserin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından diğer dönemlerle mukayese edilmesi. | Türk dili tarihi kitaplarından ve dil bilgisi eserlerinden ilgili bölümlerin okunması. |
| 12 | Eski Anadolu Türkçesi dil verimlerinden örnek metin okuma çalışmaları I. | Türk dilinin biçim bilgisi kitaplarının gözden geçirilmesi. |
| 13 | Eski Anadolu Türkçesi dil verimlerinden örnek metin okuma çalışmaları. | Türk dilinin biçim bilgisi kitaplarının gözden geçirilmesi. |
| 14 | Eski Anadolu Türkçesi dil verimlerinden örnek metin okuma çalışmaları. | Türk dilinin biçim bilgisi kitaplarının gözden geçirilmesi. |
| 15 | Eski Anadolu Türkçesi dil verimlerinden örnek metin okuma çalışmaları. | Türk dilinin biçim bilgisi kitaplarının gözden geçirilmesi. |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı |