İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi · Türk Dili ve Edebiyatı · Lisans
Dersin Amacı
Türk dilinin Orta Türkçe dönemi kollarından olan Karahanlı Türkçesinin ses, biçim, söz varlığı özelliklerini ve bu evre eserlerinin niteliklerini öğretmektir.
Ders İçeriği
Karahanlı Türkçesinin doğuşu ve tarihi gelişim safhalarını bilir. Karahanlı Türkçesi verimleri ve yazarları hakkında bilgi sahibi olur. Karahanlı Türkçesi metinlerinin transliterasyonunu yapar. Metinler üzerinde tahlil uygulamaları yapar.
Zorunlu Kaynaklar
PAÇACIOĞLU, Burhan, Orta Türkçe, Dilek Ofset Yay., Sivas 2007.
Kutadgu Bilig (Tıpkıbasım)
Divanu Lugati’t-Türk (Tıpkıbasım)
TEKİN, Talat- ÖLMEZ, Mehmet, Türk Dilleri Giriş, Yıldız Yay., İst. 2003.
AKAR, Ali, Türk Dili Tarihi, Ötüken Yay., İst. 2010.
DEMİR, Nurettin- YILMAZ, Emine, Türk Dili El Kitabı, Grafiker Yay., Ank. 2010.
ERCİLASUN, Ahmet B., Türk Dili Tarihi, Akçağ Yay., Ank. 2008.
TEKİN, Talat, Tarih Boyunca Türkçenin Yazımı, Simurg Yay., Ank. 1997.
Açıklamalar
Metin okuma ve sözcük tahlil çalışmalarıyla ilgili önceden haber verilerek kısa sınavlar yapılacaktır.
Sınavlara giremeyenler için vize ve final öncesinde, önceden duyuru yapılarak toplu bir şekilde telafi sınavları yapılacaktır.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Karahanlı Türkçesinin doğuşunu ve tarihsel gelişim safhalarını bilir.
- Karahanlı Türkçesi yayılım haritalarını bilir.
- Karahanlı Türkçesinin dil özelliklerinin görüldüğü metinleri ve bu eserlerin yazarlarını bilir.
- Karahanlı Türkçesi metinlerini tanır.
- Karahanlı Türkçesinin dil özelliklerini kavrar.
- Karahanlı Türkçesi söz varlığı üzerine kelime tahlilleri yapar.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 2 | 32 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 3 | 48 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Kısa Sınav | 5 | 2 | 10 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 1 | 1 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Karahanlı Türkçesi hakkında genel bilgi, Tarihî Türk lehçelerinin sınıflandırılması | Türk dili tarihi kitaplarından ilgili bölümlerin okunması. |
| 2 | Karahanlı Türkçesiyle yazılmış eserler | Türk dili tarihi kitaplarından ilgili bölümlerin okunması. |
| 3 | Karahanlı Türkçesi ses ve biçim özellikleri | Türk dili tarihi kitaplarından ilgili bölümlerin okunması. |
| 4 | Kutadgu Bilig adlı eserin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından Eski Türkçe ve Türkiye Türkçesi ile mukayese edilmesi. | Türk dili tarihi kitaplarından ilgili bölümlerin okunması ve dil bilim terimlerinin gözden geçirilmesi. |
| 5 | Kutadgu Bilig adlı eserin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından Eski Türkçe ve Türkiye Türkçesi ile mukayese edilmesi. | Türk dili tarihi kitaplarından ilgili bölümlerin okunması. |
| 6 | Kutadgu Bilig adlı eserin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından Eski Türkçe ve Türkiye Türkçesi ile mukayese edilmesi. | Türk dili tarihi kitaplarından ilgili bölümlerin okunması. |
| 7 | Kutadgu Bilig adlı eserin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından Eski Türkçe ve Türkiye Türkçesi ile mukayese edilmesi. | Arap harfleriyle Türk dilinin yazım özelliklerinin gözden geçirilmesi. |
| 8 | Ara sınavlar. | Ara sınavlar |
| 9 | Divanu Lugati’t-Türk adlı eserin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından Eski Türkçe ve Türkiye Türkçesi ile mukayese edilmesi. | Türk dili tarihi kitaplarından ve dil bilgisi eserlerinden ilgili bölümlerin okunması. |
| 10 | Divanu Lugati’t-Türk adlı eserin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından Eski Türkçe ve Türkiye Türkçesi ile mukayese edilmesi. | Türk dili tarihi kitaplarından ve dil bilgisi eserlerinden ilgili bölümlerin okunması. |
| 11 | Divanu Lugati’t-Türk adlı eserin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından Eski Türkçe ve Türkiye Türkçesi ile mukayese edilmesi. | Türk dili tarihi kitaplarından ve dil bilgisi eserlerinden ilgili bölümlerin okunması. |
| 12 | Divanu Lugati’t-Türk adlı eserin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından Eski Türkçe ve Türkiye Türkçesi ile mukayese edilmesi. | Arap harfleriyle Türk dilinin yazım özelliklerinin gözden geçirilmesi. |
| 13 | Atebetü’l-Hakayık adlı eserin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından Eski Türkçe ve Türkiye Türkçesi ile mukayese edilmesi. | Türk dilinin biçim bilgisi kitaplarının gözden geçirilmesi. |
| 14 | Atebetü’l-Hakayık adlı eserin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından Eski Türkçe ve Türkiye Türkçesi ile mukayese edilmesi. | Türk dilinin biçim bilgisi kitaplarının gözden geçirilmesi. |
| 15 | Atebetü’l-Hakayık adlı eserin okunması, transkripsiyonu, çevirisi, kelime hazinesinin yapı ve anlam açısından Eski Türkçe ve Türkiye Türkçesi ile mukayese edilmesi. | Türk dilinin biçim bilgisi kitaplarının gözden geçirilmesi. |
| 16 | Final sınavı | Final sınavı |