TDE 120 - Türkiye Türkçesi Şekil Bilgisi

Türkiye Türkçesinin yapı bilgisi özelliklerini açıklamak. Türk dilinin sözcük ek ve köklerini tanıtmak, sözcük kök ve gövdelerinin ek aldığı zaman uğradığı anlam ve yapı değişikliklerini, eklerin sözcük kök ve gövdelerine kazandırdığı anlam ve anlam nüanslarını fark ettirmek.

Türkçenin yapısal özelliklerini öğrenmek. Kökler ve ekler hakkında yeterli akademik bilgiye sahip olmak. Sözcük (kök, ek); Kökenlerine göre sözcük türleri [yerli sözcük, yabancı sözcük: köken bilgisi(etimoloji)], yapılarına göre sözcük türleri (yalın sözcük, türemiş sözcük, bileşik sözcük); Türlerine göre sözcükler [ad, sıfat, eylem(fiil), belirteç(zarf), adıl(zamir), bağlaç, ilgeç(edat), ünlem]; Türkçenin ekleri (yapım ekleri, çekim ekleri, fiilimsi ekleri, çatı ekleri, ek fiil ekleri);  Sözcüklerin kök/gövde ve eklerini çözümleme uygulamaları.

Ergin, M. (1999). Edebiyat ve Eğitim Fakültelerinin Türk Dili ve Edebiyatı Bölümleri için: Türk Dil Bilgisi. Bayrak Basın/Yayın/Tanıtım.

Korkmaz, Z. (2003). Türkiye Türkçesi Grameri. Ankara, TDK Yay.

Demir, N. (2019). Türkçe Ses ve Biçim Bilgisi. Ankara, Altınordu Yay.

Demir, N. ve Yılmaz, E. (2010). Türk Dili El Kitabı. Ankara, Grafiker Yay.

Üstünova, K. (2016). Eylem İşletimi.Bursa, Sentez Yay.

Üstünova, K. (2018). Türkiye Türkçesi Ad İşletimi (Biçim Bilgisi). Bursa, Sentez Yay.

Üstünova, K. (2020). Yüklem İşletimi. Bursa, Sentez Yay.

Böler, T. (2021). Türkiye Türkçesi Biçim Bilgisi 1, Ankara, Kesit Yay.

Bilgin M. (2016). Anlamdan Anlatıma Türkçemiz, Anı Yay.

Paçacıoğlu, B. (2004). Türk Dili ve Kompozisyon, Sivas, Dilek Ofset.

Koca, A. (2021). Uygulamalı Türkiye Türkçesi Şekil Bilgisi. İstanbul, Kesit Yay.

Adalı, Oya, Türkiye Türkçesinde Biçimbirimler. Papatya Yayıncılık Eğitim, İstanbul, 2004.

Çotuksöken, Yusuf, Türkçede Ekler-Kökler-Gövdeler, Cem Yayınları, İstanbul, 1991.

Çotuksöken, Yusuf, Türkiye Türkçesi‟nin Ekleri, Papatya Yayıncılık, İstanbul, 2011.

Delice, Halil İbrahim, Sözcük Türleri, Asitan Yayınları, Sivas, 2008.

Demircan, Ömer, Türk Dilinde Çatı, Papatya Yayıncılık, İstanbul, 2003.

Demircan, Ömer, Türkiye Türkçesinde Kök-Ek Bileşmeleri, Papatya Yayıncılık, İstanbul, 2005.

Dizdaroğlu, Hikmet, Türkçede Fiiller, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 1963.

Dolunay, Salih Kürşad, Türkiye Türkçesinde Zaman, Berikan Elektronik Basım Yayım, İstanbul, 2012.

Gemici, Sabiha, Sözcük Bilgisi I, Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Yayınları, Balıkesir, 1993.

Gemici, Sabiha, Sözcük Bilgisi II, Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Yayınları, Balıkesir, 1994.

Hacıeminoğlu, Necmettin, Türk Dilinde Yapı Bakımından Fiiller, Kültür Bakanlığı Yayınları, İstanbul, 1991.

Halil, Emine; Hasanova, Nazmiye; Salim, Meryem, Biçim Bilgisi Tümce Bilgisi, Shumen University Episkop Konstantin Preslavski, 2003.

Hatiboğlu, Vecihe, Türkçenin Ekleri, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 1974.

İlhan, Nadir, Türk Dilinde Çokluk, Manas Yayınları, Elazığ, 2009.

İmer, Kâmile, Türkiye Türkçesinde Kökler, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 1976.

Kılıç, Latife, Türkçe Dilbilgisi II, Kelime Bilgisi, Atatürk Üniversitesi Yayınları, Erzurum, 2001.

Kırkkılıç, Ahmet; Ulaş, A. Halim, Ses ve Şekil Bilgisi, Aktif Yayınevi, Erzurum, 2003.

Korkmaz, Zeynep, Türkçede Eklerin Kullanılış Şekilleri ve Ek Kalıplaşması Olayları, Türk Dil Kurumu, Ankara, 2000.

Kükey, Mazhar, Uygulamalı Örneklerle Türkçede Fiiller, Ongun Kardeşler Matbaası, Ankara, 1972.

Mungan, Güler, Türkçede Fiillerden Türetilmiş İsimlerin Morfolojik ve Semantik Yönden İncelenmesi, Simurg Yayınları, İstanbul, 2002.

Özel, Sevgi, Türkiye Türkçesinde Sözcük Türetme ve Birleştirme, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 1977.

Türkyılmaz, Fatma, Tasarlama Kiplerinin İşlevleri, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 1999.

Uzun, Nadir Engin; Uzun, Leyla Şubası; Aksan, Yeşim Kotan; Aksan, Mustafa, Türkiye Türkçesinin Türetim Ekleri: Bir Döküm Denemesi, Şirin Yayınları, Ankara, 1992.

Uzun, Nadir Engin, Biçimbilim, Papatya Yayıncılık, İstanbul, 2006.

Vural, Hanifi; Böler, Tuncay, Ses ve Şekil Bilgisi, Kesit Yayınları, İstanbul, 2012.

Yaman, Ertuğrul, Türkiye Türkçesinde Zaman Kaymaları, Türk Dil Kurumu Yayınları, Ankara, 1999.

Yüksel, Semahat, Türkçede Biçim ve Cümle Dersleri, Multilingual Yayınları, İstanbul, 2006.

Sözcük tahlil çalışmalarıyla ilgili önceden haber verilerek kısa sınavlar yapılacaktır.

Sınavlara giremeyenler için vize ve final öncesinde, önceden duyuru yapılarak toplu bir şekilde telafi sınavları yapılacaktır.