İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi · Psikoloji · Lisans
Dersin Amacı
Edebiyat ve psikoloji, insan deneyimini anlama ve yorumlama çabasında tarihsel olarak iç içe geçmiş iki alandır. Edebiyat, karakterlerin iç dünyalarını, motivasyonlarını, çatışmalarını ve duygusal süreçlerini derinlemesine işleyerek, psikoloji biliminin soyut kavramlarını somut hikayeler ve imgelerle sunar. Öte yandan psikoloji, edebi eserleri anlamak ve karakterleri analiz etmek için güçlü bir çerçeve sağlar. Bu iki disiplinin kesişimi, insan doğasına dair daha zengin ve çok boyutlu bir anlayış sunar.
Edebiyat ve psikoloji, öğrencilere disiplinlerarası bir bakış açısı kazandırarak, insan psikolojisini sadece bilimsel metinler üzerinden değil, aynı zamanda sanatın ve anlatının gücüyle de kavramalarını hedeflemektedir. Bu ders, edebi eserlerdeki psikolojik temaları inceleyerek, öğrencilerin analitik düşünme, empati ve kültürel duyarlılık becerilerini geliştirmelerini sağlayacaktır.
Ders İçeriği
Bu ders, edebiyat ve psikolojinin kesişim noktasında insan deneyimini anlamaya odaklanmaktadır. Ders boyunca, öğrenciler edebi eserlerdeki karakterlerin iç dünyalarını, motivasyonlarını, çatışmalarını ve duygusal süreçlerini incelerken, psikolojik kavram ve teorileri somut örnekler üzerinden öğrenirler. Edebi metinler, soyut psikolojik kuramların (örn. nevroz, travma, kimlik krizi, ego savunma mekanizmaları) somutlaşmasını sağlar ve öğrencilerin bu kavramları daha iyi özümsemesine olanak tanır.
Öğrenciler, edebi karakterlerin psikolojik yapısını analiz ederek, insan deneyiminin çeşitliliği ve karmaşıklığı hakkında derin bir empati geliştirecek; aynı zamanda farklı kültür ve dönemlerden eserleri inceleyerek psikolojinin evrensel ve kültürel boyutlarını kavrayacaklardır. Ders, öğrencilerin analitik düşünme, eleştirel okuma ve yorumlama becerilerini geliştirmeyi hedefler; edebi metinleri psikolojik bir çerçeveden çözümleyerek, karmaşık insan davranışlarını ve toplumsal ilişkileri daha iyi anlamalarını sağlar
Böylece, ders öğrencileri yalnızca bilimsel verilerle değil, aynı zamanda sanat ve anlatım aracılığıyla insan ruhunu anlamaya yönlendirerek, daha bütüncül, empatik ve analitik düşünen psikologlar olarak yetişmelerine katkıda bulunur.
Edebiyat ve psikoloji, insan deneyimini anlama ve yorumlama çabasında tarihsel olarak iç içe geçmiş iki alandır. Edebiyat, karakterlerin iç dünyalarını, motivasyonlarını, çatışmalarını ve duygusal süreçlerini derinlemesine işleyerek, psikoloji biliminin soyut kavramlarını somut hikayeler ve imgelerle sunar. Öte yandan psikoloji, edebi eserleri anlamak ve karakterleri analiz etmek için güçlü bir çerçeve sağlar. Bu iki disiplinin kesişimi, insan doğasına dair daha zengin ve çok boyutlu bir anlayış sunar.
Zorunlu Kaynaklar
Jung, C. G. (2011). Arketipler ve Kolektif Bilinçdışı
Jung, C. G. (2007). Psikolojik Tipler
Açıklamalar
Dersin ilk haftasında sınıfta dersin amacı, içeriği, sınavlar, ders öğrenme çıktıları, haftalık ders konuları ve dersin kuralları/çerçevesi hakkında bilgilendirme yapılacaktır. Ayrıca ders izlencesine ulaşma yöntemi ayrıntılı bir biçimde anlatılacaktır.
Kurallar
- Dersler 14 hafta boyunca her hafta 3 ders saatinde işlenecektir.
- Ders saatleri 45 dakika olup iki adet 15 dakikalık teneffüs verilecektir.
- Dersin ölçme ve değerlendirmesi her dönem için bir vize ve bir final sınavı ile yapılacaktır.
- Dersin slaytları, yardımcı kaynak ve materyaller Kampüs Bilgi Sistemi’nden paylaşılacaktır. İlgili haftanın dersini içeren slayt ve materyal ders gününden sonraki ilk cuma günü Kampüs Bilgi Sistemi’ne PDF dosyası şeklinde yüklenecektir.
- Vize sınavının dönem sonu notu üzerindeki ağırlığı %40, final sınavının dönem sonu notu üzerindeki ağırlığı %60 oranında olacaktır.
- Vize ve final sınavları çoktan seçmeli test usulünde yapılacaktır.
- Her sınavın değerlendirmesi sınavdan sonraki ilk ders saatinde yapılacak olup öğrenciler sınav kağıtlarını bu ders saatinde inceleyebileceklerdir.
- Derse %70 oranında devam zorunludur.
- Bir öğrencinin %70 devam oranınının altına düşmemesi için 14 haftanın en az 10 haftasında derslere devam etmesi gerekir.
- Uyuya kalmak, rapor almak, hasta olmak, yolculukta olmak, memlekete gitmek, ÇAP/Yandal yapıyor olmak ders çerçevesinin ihlal edilmesi için geçerli bir mazeret değildir.
- Öğrencilerin doktor raporlarının bulunması %70 devam oranını esnetebilecekleri anlamına gelmemektedir.
- Raporlarda dahil olmak üzere toplam devamsızlık oranı %30’u geçmemelidir.
- Derslerde imza usulü ile yoklama takibi yapılacaktır.
- Derse ait imza listesine atılan imzalar üçüncü ders saati sonunda kontrol edilecektir. Öğrenciler yalnızca katıldıkları/katılmayı planladıkları ders saati için imza atmalıdır.
- Öğrencilerin devamsızlık oranları Kampüs Bilgi Sistemi’ne her hafta işlenecektir. Öğrencilerin devamsızlık oranlarını haftalık olarak takip etmeleri ve yanlışlık olduğunu düşündükleri durumlarda (öğrenci imza attığı halde ve imzası ilgili haftanın devam çizelgesinde bulunduğu halde sisteme işlenmemişse) randevu alarak durumu dersin hocasına iletmeleri ve değerlendirilmesini talep etmeleri gerekmektedir.
- Bir başka öğrenci yerine imza atmak her ne surette olursa olsun yasaktır.
- Ders hakkında soru sormak veya fikir, öneri, eleştiri, danışma vb. gibi konularda görüşme talebinde bulunmak isteyen öğrencilerin e-mail yoluyla iletişime geçmeleri ve randevu almaları gerekmektedir.
- Mail yazacak öğrencilerin temel nezaket kuralları çerçevesinde kendilerini tanıtarak ve yazma nedenlerini belirterek maillerini oluşturmaları beklenmektedir.
- Öğrenci mail yazmadan önce ders izlencesi ve ders çerçevesini dikkatlice okumalıdır.
- Mail atacak öğrencilerin 08:30-17:30 saatleri arasında maillerini atmaları gerekmektedir.
- Maillere en geç üç iş günü içerisinde cevap veriyor olacağım. Bu süre içerisinde mailine cevap verilmeyen öğrenci olması durumunda ilgili mail tekrar gönderilebilir.
- Mail adresim: faik.tasci@izu.edu.tr
- Öğrenciler ders geçme/kalma, devamsızlık vb. gibi konularda İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Lisans Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği’ne tabiidirler. İlgili yönetmeliğin linki à Tıklayınız (CTRL basarak)
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Disiplinlerarası Bakış Açısı ve Entelektüel Derinlik: Öğrenciler, psikolojik kavramları ve teorileri edebi metinler üzerinden inceleyerek, farklı disiplinler arasında bağlantı kurma yeteneği kazanacaklardır. Bu, entelektüel ufuklarını genişletecek ve
- Empati ve İnsan Deneyimine Derinlemesine Bakış: Edebi karakterlerin motivasyonlarını, duygusal dünyalarını ve iç çatışmalarını analiz ederek, insan deneyiminin çeşitliliğine ve karmaşıklığına dair derinlemesine bir empati geliştireceklerdir. Bu, gele
- Analitik Düşünme ve Yorumlama Becerileri: Edebi metinleri psikolojik bir çerçeveden yorumlama pratiği yaparak, eleştirel analitik düşünme ve metinleri çok boyutlu okuma becerilerini geliştireceklerdir. Bu beceriler, akademik ve mesleki yaşamlarında k
- Psikolojik Kavramların Somutlaştırılması: Soyut psikolojik teorilerin (örneğin, nevroz, travma, kimlik krizi, ego savunma mekanizmaları) edebi karakterler ve olay örgüsü üzerinden nasıl somutlaştığını görerek, bu kavramları daha iyi özümseyeceklerdir
- Kültürel Duyarlılık ve Evrensellik: Farklı kültürlerden ve dönemlerden edebi eserleri inceleyerek, insan psikolojisinin evrensel yönlerini ve kültürel farklılıklarını anlayacaklardır.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 3 | 48 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 25 | 3 | 75 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 1 | 1 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Giriş: Edebiyat ve Psikoloji Kesişimi | Kitaptaki ilgili bölümün okunması |
| 2 | Psikanalitik Kuram ve Edebiyat I: Freud'un Mirası | Kitaptaki ilgili bölümün okunması |
| 3 | Psikanalitik Kuram ve Edebiyat II: Jung'un Arketipleri ve Kolektif Bilinçdışı | Kitaptaki ilgili bölümün okunması |
| 4 | Edebiyatta Kimlik ve Benlik Arayışı | Kitaptaki ilgili bölümün okunması |
| 5 | Travma ve Edebiyat: Acının Anlatımı | Kitaptaki ilgili bölümün okunması |
| 6 | Nevrozlar, Psikozlar ve Anormalliğin Edebi Temsili | Kitaptaki ilgili bölümün okunması |
| 7 | Ara Sınavlar | Vize sınavına kadar olan tüm konuların ders kapsamında kullanılan kitaplar, slaytlar ve öğrencinin kendi ders notları üzerinden tekrar edilmesi. |
| 8 | Yazarın Psikolojisi ve Eseri: Biyografi ve Yaratıcılık | Kitaptaki ilgili bölümün okunması |
| 9 | Varoluşçu Psikoloji ve Edebiyat: Anlam Arayışı ve Özgürlük | Kitaptaki ilgili bölümün okunması |
| 10 | Aşk, İlişkiler ve Psikoloji Edebiyatta | Kitaptaki ilgili bölümün okunması |
| 11 | Güç, İktidar ve İnsan Psikolojisi | Kitaptaki ilgili bölümün okunması |
| 12 | Edebiyatın Psikoterapi ve Danışmanlıkta Kullanımı: Bibliyoterapi | Kitaptaki ilgili bölümün okunması |
| 13 | Çocuk Edebiyatı ve Psikolojik Gelişim | Kitaptaki ilgili bölümün okunması |
| 14 | Edebiyat ve Psikoloji İlişkisinde Güncel Tartışmalar ve Gelecek | Kitaptaki ilgili bölümün okunması |
| 15 | Dönem Sonu Değerlendirmesi | Kitaptaki ilgili bölümün okunması |
| 16 | Final Sınavları | Final sınavına kadar olan tüm konuların (vize dahil) ders kapsamında kullanılan kitaplar, slaytlar ve öğrencinin kendi ders notları üzerinden tekrar edilmesi. |


