Eğitim Fakültesi · Türkçe Öğretmenliği · Lisans
Dersin Amacı
Bu dersin amacı Türkçenin söz dizimi hakkında detaylı bilgi vermektir. (Sözcük grupları, grupların yapısı, cümle ögeleri, cümle çeşitleri, cümle incelemesi)
Ders İçeriği
Cümle bilgisi, söz dizimi, Türkiye Türkçesi söz diziminin genel özellikleri-ilkeleri; kelime öbekleri; cümle, cümlenin ögeleri, türleri, cümle çözümleme.
Zorunlu Kaynaklar
Karahan, L.(2023). Türkçede Söz Dizimi. Ankara: Akçağ Yay.
Ergin, Muharrem (2019). Türk Dil Bilgisi. Boğaziçi Yay.
Özkan, M. ;Sevinçli, V. (2019). Türkiye Türkçesi Söz Dizimi. İstanbul: Akademik.Kitaplar
Demir, N.(2019). Türkçe Cümle Bilgisi. Ankara: Altınordu Yay.
Önerilen Kaynaklar
Sarıca, B.(2015). Cümle Bilgisi. Ankara: Anı Yay.
Erkul, R.(2007). Cümle ve Metin Bilgisi. Ankara: Anı Yay.
Bilgin, M.(2002). Anlamdan Anlatıma Türkçemiz, Ankara: Kültür Bakanlığı Yay.,
Akbayır, S. (2010). Cümle ve Metin Bilgisi. 6. Baskı, Ankara: Pegem Yay.,
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Türkçede kullanılan kelime gruplarını özelliklerini yapısı ile bilir ve bunları inceler.
- Türkçe cümle yapısını bilir, inceler ve kullanır.
- Anlamlarına göre cümleleri ayırt eder.
- Bütün ayrıntıları ile cümle çözümlemesi yapar.
- Cümlenin bütün ögelerini bilir.
- Cümleyi bütün ögelerine ayırır.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 2 | 32 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 10 | 1 | 10 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 10 | 1 | 10 |
| Uygulama | 16 | 1 | 16 |
| Final | 1 | 1 | 1 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Cümle bilgisi, sözdizimi, Türkiye Türkçesi söz diziminin genel özellikleri-ilkeleri; Türkçe kelime gruplarının yapısı ve kullanılış biçimleri | http://www.acarindex.com/dosyalar/makale/acarindex-1423934382.pdf |
| 2 | İsim tamlaması, isim tamlamasının işlevleri | ders notları |
| 3 | Sıfat tamlaması, sıfat tamlamasının yapısı, sıfat tamlamasının işlevleri; Tekrar grubu, tekrar grubunun yapısı, işlevi | ders notları |
| 4 | Kısaltma grubu (isnat, yükleme, yönelme-yaklaşma, bulunma, ayrılma-uzaklaşma, vasıta, eşitlik, ilgi); aitlik grubu; iyelik grubu; sayı grubu ve bunların yapısı ile işlevleri | ders notları |
| 5 | Edat grubu, bağlama grubu, ünlem grubu, unvan grubu bunların yapısı, işlevleri | ders notları |
| 6 | İsim-fiil, sıfat-fiil, zarf-fiil grubu Birleşik fiil; birleşik isim grupları bunların yapısı, işlevleri | ders notları |
| 7 | Sözcük öbekleriyle ilgili uygulamalar | ders notları |
| 8 | Ara sınav | . |
| 9 | Cümlenin ögeleri: Yüklem, özne, nesne, yer tamlayıcısı, zarf tamlayıcısı, cümle dışı unsur | ders notları |
| 10 | Cümlenin ögeleri: Yüklem, özne, nesne, yer tamlayıcısı, zarf tamlayıcısı, cümle dışı unsur | ders notları |
| 11 | Cümlenin ögeleri: Yüklem, özne, nesne, yer tamlayıcısı, zarf tamlayıcısı, cümle dışı unsur | ders notları |
| 12 | Yüklemine, anlamına ve yüklemin yerine göre cümleler (Ad cümleleri, eylem cümleleri) (Olumlu, olumsuz, olumlu soru, olumsuz soru, ünlem cümleleri) (Kurallı cümleler, devrik cümleler) | ders notları |
| 13 | Yapısına göre cümleler: Basit ve birleşik cümleyle ilgili görüşler ve yapılan sınıflandırmalar (şartlı birleşik cümle, iç içe birleşik cümle, ki’ li birleşik cümle), konuyla ilgili güncel görüşler, tek yüklemli cümle, fiilimsi bulunan cümle | ders notları |
| 14 | Yapısına göre cümleler: Birden çok yüklemli cümle (bağımlı, bağımsız), bağlacı olan cümle, aracümleli cümle, eksiltili cümle, kesik (eksik) cümle, karmaşık cümle | Ders notları |
| 15 | Cümle çözümlemeleri | Ders notları |
| 16 | Genel değerlendirme | . |