Ana içeriğe atla

OZE 205 - Özel Eğitimde Değerlendirme

Eğitim Fakültesi · Özel Eğitim Öğretmenliği · Lisans

AKTS: 3 T+U+L: 3+0+0 Zorunlu
Koordinatör: Dr. Öğr. Üyesi Ferdane KARAYEL GÜLMEZ
Öğretim Üyeleri: Dr. Öğr. Üyesi Ferdane KARAYEL GÜLMEZ

Dersin Amacı

Bu dersin amacı; özel eğitimde tanılama ve değerlendirme sürecinin tarihsel, felsefi ve yasal temelleri ile basamaklarını kavratmaktır. Öğrencilerin; formal ve informal değerlendirme araçlarını karşılaştırabilme, zeka, uyumsal davranış, duygu-davranış, dil, okuma-yazma ve matematik gibi alanlarda uygun değerlendirme yöntemlerini seçip yorumlayabilme yetkinliği kazanmaları amaçlanmaktadır. Ayrıca erken çocukluk döneminde gelişimsel değerlendirme yapabilme, aile gereksinimlerini belirleme modellerini açıklama ve mesleki/geçiş becerilerini değerlendirme becerileri kazandırılması hedeflenmektedir.

Ders İçeriği

Bu derste özel eğitimde değerlendirmenin tarihi, felsefi ve yasal temelleri ile değerlendirme süreci ele alınmaktadır. Formal ve informal değerlendirme yöntemleriyle ilgili araç örnekleri ve özel gereksinimi olan bireylerin tanı ve değerlendirme işlemleri incelenmektedir. Ders kapsamında zekanın/bilişsel alanın, uyumsal davranışların, davranış ve duygusal durumun, dilin, okuma-yazmanın ve matematik becerilerinin değerlendirilmesi işlenmektedir. Ayrıca erken çocuklukta değerlendirme, aile gereksinimlerinin değerlendirilmesi ve mesleki/geçiş becerilerinin değerlendirilmesi konuları detaylı bir şekilde ele alınmaktadır.

Zorunlu Kaynaklar

Kargın, T. Ve Güldenoğlu, B. (Ed.). (2024). Özel eğitimde ölçme ve değerlendirme. Pegem Akademi.

Avcıoğlu, H. (2019). Özel gereksinimli bireylerin değerlendirilmesi. Vize Akademik.

Önerilen Kaynaklar

Kargın, T. (2007). Baş makale: Eğitsel değerlendirme ve bireyselleştirilmiş eğitim programı hazırlama süreci. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 8 (1), 1-13.

Diken, Ö. (Ed.). (b.t.). Gelişimsel Destek Programı (GEDEP): Değerlendirme formu. Gelişimsel Destek Programı. https://www.gedep.org/resources/assets/site/pdf/degerlendirme-formu.pdf

Ankara Gelişim Tarama Envanteri (AGTE)

Denver II Gelişimsel Tarama Testi

Portage Erken Eğitim Modeli / Portage Erken Çocukluk Dönemi Eğitim Rehberi

Türkçe Erken Dil Gelişimi Testi (TİGE)

İVO-ODS (Otizm Spektrum Bozukluğu Kapsamlı Değerlendirme Seti / Ölçeği)

Metropolitan Okul Olgunluğu Testi

Frostik Görsel Algı İdrak Gelişme Testi

Açıklamalar

Dersin İşleyiş Yöntemi: Dersler teorik temellerin aktarılmasının yanı sıra formal ve informal değerlendirme araçlarına yönelik uygulama örnekleri, vaka çözümlemeleri ve sınıf içi tartışmalar eşliğinde yürütülecektir.

Materyal ve Kaynak Takibi: Haftalık ders konusu önceki hafta paylaşılacak, öğrencilerin derslere ilgili haftanın okumalarını tamamlayarak katılması beklenmektedir.

Kurallar

Devam Zorunluluğu: Üniversite mevzuatı uyarınca teorik derslere devam zorunluluğu bulunmakta olup, öğrencilerin ders süreçlerini düzenli takip etmeleri beklenmektedir.

İletişim Kanalları: Dersle ilgili duyurular ve bilgilendirmeler resmi sistemler (Microsoft Teams-Eposta) üzerinden yapılacak olup, öğrencilerin kurumsal e-postalarını düzenli kontrol etmeleri önem arz etmektedir.

Dersin Öğrenme Çıktıları

  1. Özel eğitimde tanılama ve değerlendirme sürecinin basamaklarını analiz eder.
  2. Formal ve informal değerlendirme yaklaşımlarını karşılaştırır
  3. Özel gereksinimli bireylerin bilişsel özelliklerini, uyumsal davranışlarını ve duygu/davranış durumlarını uygun değerlendirme yöntemleriyle yorumlar.
  4. Özel gereksinimli bireylerde dil, iletişim, okuma, yazma ve matematik gibi temel alanların değerlendirme süreçlerini kavrar ve bu alanlara yönelik veri toplama yöntemlerini ayırt eder.
  5. Aile gereksinimlerini belirlemede kullanılan değerlendirme modellerini ana hatlarıyla açıklar.

Temel Alan Dağılımı

(14) Öğretmen Yetiştirme ve Eğitim Bilimleri%100

Öğretim Yöntem ve Teknikleri

AnlatımSoru-CevapTartışmaGösterimGösterip YaptırmaGrup Çalışması

Ölçme ve Değerlendirme

Sınav (Yazılı Sınav / Test: Doğru-Yanlış Testi, Çoktan Seçmeli Testi, Kısa Cevaplı Test, Eşleştirmeli Test)

AKTS / İş Yükü

EtkinlikSayıSüre (saat)Toplam İş Yükü
Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil)16348
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi16232
Ara Sınav11010
Kısa Sınav000
Ödev000
Uygulama000
Final12020

Ders Akışı

HaftaKonuÖn Hazırlık
1Değerlendirme: Tarihi, Felsefi ve Yasal Temelleriİlgili kaynağa erişim
2Değerlendirme Süreciİlgili kaynaktan haftalık konunun okunması
3Formal Değerlendirmeİlgili kaynaktan haftalık konunun okunması
4İnformal Değerlendirme Yöntemleri 1İlgili kaynaktan haftalık konunun okunması
5İnformal Değerlendirme Yöntemleri 2İlgili kaynaktan haftalık konunun okunması
6Zekanın–Bilişsel Alanın Değerlendirilmesiİlgili kaynaktan haftalık konunun okunması
7Uyumsal Davranışların Değerlendirilmesiİlgili kaynaktan haftalık konunun okunması
8Ara SınavAra Sınav
9Davranışların ve Duygusal Durumun Değerlendirilmesiİlgili kaynaktan haftalık konunun okunması
10Dilin Değerlendirilmesiİlgili kaynaktan haftalık konunun okunması
11Okuma–Yazmanın Değerlendirilmesiİlgili kaynaktan haftalık konunun okunması
12Matematik Becerilerinin Değerlendirmesiİlgili kaynaktan haftalık konunun okunması
13Özel Gereksinimi Olan Bireylerin Tanı ve Değerlendirme İşlemleriİlgili kaynaktan haftalık konunun okunması
14Aile Gereksinimlerinin Değerlendirilmesiİlgili kaynaktan haftalık konunun okunması
15Mesleki/Geçiş Becerilerinin Değerlendirilmesiİlgili kaynaktan haftalık konunun okunması
16Final sınavıFinal sınavı