Eğitim Fakültesi · Okul Öncesi Öğretmenliği · Lisans
Dersin Amacı
Öğretmen adaylarının çocukların okula uyum, erken okuryazarlık eğitimi süreçleri hakkında bilgi sahibi olmalarını sağlamak; Okul öncesi eğitim programına uygun erken okuryazarlık becerilerini geliştirmeye yönelik etkinlik planlayabilmelerini sağlamak; Erken okuryazarlık becerilerinin gelişimini destekleyen oyun, oyuncak ve materyaller hazırlayabilmelerini sağlamak.
Ders İçeriği
Okula Uyum ve Erken Okuryazarlığa ilişkin temel kavramlar, İlkokula hazırbulunuşluğu etkileyen faktörler, Okula hazırbulunuşluğun kuramsal temelleri, Okula hazırbulunuşlukla ilgili yaklaşım ve modeller, Erken okuryazarlık becerileri (Sözel dil becerisi, Genel kültür bilgisi, Yazı bilinci, Alfabe bilgisi, Fonolojik duyarlılık (ses bilgisel farkındalık), Sözcük dağarcığı, Yazı öncesi çalışmalar), Okul Öncesi Eğitim Programı’nda erken okuryazarlık, Okul öncesi eğitim programına uygun nitelikte erken okuryazarlık becerilerini geliştirmeye yönelik etkinlik planlarken dikkat edilmesi gereken hususlar, Erken okuryazarlık becerilerinin değerlendirilmesi, Okul öncesi eğitim programına uygun erken okuryazarlık becerilerini geliştirmeye yönelik etkinlik planlama ve sunma, Erken okuryazarlık becerilerinin gelişimini destekleyen oyun, oyuncak ve materyaller hazırlama ve sunma.
Zorunlu Kaynaklar
- GÜNCELLENEN Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı (TYMM OÖEP)- 2026 (Güncellenme tarihi: 14.09.2026) https://tegm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2026_09/6aa835279ca66960762489_Okul_%C3%96ncesi_EP_TTKB.pdf
- MEB Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul öncesi Eğitim Programı Türkçe Alanı Öğretmen Kılavuz Kitabı (2024). Erişim Linki: https://tymm.meb.gov.tr/upload/kitap/okuloncesi/turkce-alani.pdf
- Değerlendirmeden Uygulamaya Tüm Yönleriyle Erken Okuryazarlık (2.Baskı)-Editörler: Tevhide Kargın, Dilek Altun İ. Birkan Güldenoğlu, Pegem Akademi Yayıncılık, 2023.
- Doğum Öncesinden İlk Okuma Yazma Öğretimine Erken Okuryazarlık-Yazar: Mustafa Damar, Eğiten Kitap Yayınları, 2023.
- Okula Uyum Ve Erken Okuryazarlık Eğitimi-Editörler: Seda Şahin ve Raziye Günay Bilaloğlu, Eğiten Kitap Yayınları, Kasım 2022.
- Her Yönüyle İlkokula Hazırbulunuşluk ve Uyum Süreci: Öğretmen El Kitabı- Editörler: Şule Alıcı ve Volkan Şahin, Nobel Akademik Yayıncılık, Aralık 2021.
Önerilen Kaynaklar
- Adım Adım İlkokula Başlamak Okula Uyum Ve Erken Okuryazarlık Eğitimi (2.Baskı)-Editör: Özgül Polat, Anı Yayıncılık, 2021.
- Erken Okuryazarlık Eğitimi- Editörler: Gonca Uludağ ve Tuğba Durmuş, Nobel Akademik Yayıncılık, 2020.
- Yaşamın İlk Yıllarında Okula Uyum: Editör: Hülya Gülay Ogelman, Eğiten Kitap Yayınları, 2020.
- Erken Çocuklukta Okula Uyum Süreci-Neslihan Nur Çellik, Eğiten Kitap Yayınları, 2020.
- Okula Uyum Ve Erken Okuryazarlık Eğitimi: Okula Geçişte Kritik Yıllar – Editörler: Duygu Yalman ve Muhammed Ü. Öztabak, Efe Akademi Yayıncılık, 2019.
- Antonacci, P.A., O'callaghan, C.M. (2020). Okuryazarlık Gelişiminin Desteklenmesi: Anaokulundan Ortaokula Öğrenciler için Araştırmaya Dayalı 50 Strateji. (Çeviri Editörü: HKn Dedeoğlu). Ankara: Vizetek Yayıncılık.
- Feyman Gök, N. ve Eroğlu, N. (2023). Erken Okuryazarlık Becerileri Uygulama Kitabı Seti (2 Kitap). Balıkesir: NE'S Akademi Yayınları.
- Çakıcı, B. , Çetiner, E. , Efecan, E. , Yirik, E. & Uyanık, G. (2022). Ülkemizde 2000-2021 Yılları Arasında Yayınlanan Erken Okuryazarlık ile İlgili Makalelerin İncelenmesi . Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi , 9 (2) , 447-468 . DOI: 10.51725/etad.1129112
Aydemir, F. (2022). Okul Öncesinde Hikâye Anlatım Materyalleri. Ankara: Eğiten Kitap Yayınları.
- Yaşar Ekici, F. ve Cengiz, S.G. (2021). Erken Çocuklukta Okula Uyum ve Erken Okuryazarlık Eğitimi. F. Yaşar Ekici ve K.A. Kırkıç (Ed.). 'Erken Çocukluk Eğitimi: Kuramdan Uygulamaya' kitabı içinde (s.121-150). İstanbul: Nobel Tıp Kitabevi.
- Özdemir, H. (2021). Erken okuryazarlık alanında yapılmış doktora ve yüksek lisans tezlerinin analizi. Doğu Anadolu Sosyal Bilimlerde Eğilimler Dergisi, 5(2), 54-66
- Erbay, F. (2021). Erken Okuryazarlık Becerileri ve Desteklenmesi. Eğiten Kitap Yayınları.
- Çalış, E.S. ve Gök, N.F. (2020). 2010-2019 yılları arasında adında erken okuryazarlık kavramı kullanılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. Okuma Yazma Eğitimi Araştırmaları, 8(2), 152-167.
- Erbaş, R. H. ve Ağmaz, R. F. (Ed.) (2020). Erken okuryazarlık becerilerinin gelişiminde teknoloji kullanımı. Pegem Akademi.
- Erken Okuryazarlık: 0-3 Yaş Arası Çocuk Kitapları – Edt: Bettina Kümmerling Meibauer, (Çeviren: Ekin Uşşaklı), Küy Yayınları, 2019 (2.Baskı)
- Çetin, A. (2019). Erken Okuryazarlık Becerileri Eğitim Programının Erken Okuryazarlık Ve Erken Matematik Becerileri Üzerine Etkisinin İncelenmesi, Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara
- Parpucu, N.ve Dinç, B. (2018). Okul öncesi eğitimde bir erken okuryazarlık becerisi: Fonolojik farkındalık. Ankara: Anı Yayıncılık.
- Ergül, C. (2016). Dil ve Erken Okuryazarlık Becerilerinin Geliştirilmesine Yönelik Etkileşimli Kitap Okuma Programı (EKOP). Eğiten Kitap Yayınları.
- Okuma Kültürü Nasıl Kazandırılır: 0-6 Yaş Okul Öncesi Dönem-Özgül İnce Samur, Anı Yayıncılık, 2016.
- Kargın, T., Ergül, C., Büyüköztürk, Ş., Güldenoğlu, B. (2015). Anasınıfı Çocuklarına Yönelik Erken Okuryazarlık Testi (EROT) Geliştirme Çalışması, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Özel Eğitim Dergisi, 16(3), 237-268 Doi: 10.1501/Ozlegt_0000000231
Açıklamalar
Okula Uyum ve Erken Okuryazarlık Eğitimi dersinin değerlendirmesinde VİZE %20, FİNAL %50, ÖDEV-1 (sunum) %15, ÖDEV-2 %15 oranında etkilidir.
Kurallar
Üniversite sınav yönetmeliği gereği derse devam oranınız en az %70 olmalıdır. Ders devam oranı %70'in altında olan öğrenciler, devamsızlık nedeniyle dersten kalırlar.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Okula uyum ve erken okuryazarlık eğitimi ile ilgilİ kavramları ve süreçleri bilir, açıklar.
- Erken okuryazarlık becerilerini bilir, açıklar.
- Okula hazırbulunuşluğun kuramsal temellerini ve Okula hazırbulunuşlukla ilgili yaklaşım ve modelleri bilir, açıklar.
- MEB Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı'na (2024) uygun nitelikte erken okuryazarlık becerilerini geliştirmeye yönelik etkinlik planlar.
- Erken okuryazarlık becerilerinin gelişimini destekleyen oyun, oyuncak ve materyaller hazırlar
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 3 | 48 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 1 | 16 |
| Ara Sınav | 1 | 8 | 8 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 2 | 10 | 20 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 8 | 8 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Ders Tanıtımı Dersin İşleyişi Hakkında Bilgilendirme | ECE 403-Ders Bilgi Formu |
| 2 | Okula Uyum ve Erken Okuryazarlığa ilişkin temel kavramlar, İlkokula hazırbulunuşluğu etkileyen faktörler | Kaynak-3,4,5,6'da bu konu başlığıyla ilgili kısımlar |
| 3 | Okula hazırbulunuşluğun kuramsal temelleri, Okula hazırbulunuşlukla ilgili yaklaşım ve modeller | Kaynak-3,4,5,6'da bu konu başlığıyla ilgili kısımlar |
| 4 | Erken okuryazarlık becerileri (Sözel dil becerisi, Genel kültür bilgisi, Yazı bilinci, Alfabe bilgisi, Fonolojik duyarlılık (ses bilgisel farkındalık), Sözcük dağarcığı, Yazı öncesi çalışmalar) | Kaynak-3,4,5,6'da bu konu başlığıyla ilgili kısımlar |
| 5 | MEB Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı’nda (2024) erken okuryazarlık | Kaynak-1, s.20-29 |
| 6 | Okul öncesi eğitim programına uygun nitelikte erken okuryazarlık becerilerini geliştirmeye yönelik etkinlik planlarken dikkat edilmesi gereken hususlar | Kaynak-1,2 |
| 7 | Erken okuryazarlık becerilerinin değerlendirilmesi | Kaynak-3,4,5,6'da bu konu başlığıyla ilgili kısımlar |
| 8 | Ara sınav | Kaynak-1,2,3,4,5,6'da ilk 7 haftanın konularını içeren kısımlar |
| 9 | Okul öncesi eğitim programına uygun erken okuryazarlık becerilerini geliştirmeye yönelik etkinlik planlama ve sunma | Kaynak-1,2,6'da bu konu başlığıyla ilgili kısımlar |
| 10 | Okul öncesi eğitim programına uygun erken okuryazarlık becerilerini geliştirmeye yönelik etkinlik planlama ve sunma | Kaynak-1,2,6'da bu konu başlığıyla ilgili kısımlar |
| 11 | Okul öncesi eğitim programına uygun erken okuryazarlık becerilerini geliştirmeye yönelik etkinlik planlama ve sunma | Kaynak-1,2,6'da bu konu başlığıyla ilgili kısımlar |
| 12 | Erken okuryazarlık becerilerinin gelişimini destekleyen oyun, oyuncak ve materyaller hazırlama ve sunma | Kaynak-1,2,3,4,5,6'da bu konu başlığıyla ilgili kısımlar |
| 13 | Erken okuryazarlık becerilerinin gelişimini destekleyen oyun, oyuncak ve materyaller hazırlama ve sunma | Kaynak 1,2,3,4,5,6'da bu konu başlığıyla ilgili kısımlar |
| 14 | Erken okuryazarlık becerilerinin gelişimini destekleyen oyun, oyuncak ve materyaller hazırlama ve sunma | Kaynak-1,2,3,4,5,6'da bu konu başlığıyla ilgili kısımlar |
| 15 | Genel tekrar ve değerlendirme | Kaynak-1,2,3,4,5,6'da ilk 14 haftanın konularını içeren kısımlar |
| 16 | Final sınavı | Kaynak-1,2,3,4,5,6'da ilk 14 haftanın konularını içeren kısımlar |


