Eğitim Fakültesi · Okul Öncesi Öğretmenliği · Lisans
Dersin Amacı
Okul öncesi dönemde çevre eğitiminde öğretmenin, eğitim ortamının ve programın rolü ile ilgili bilgi ve farkındalık geliştirme; çevre eğitimi temelli eğitim programları ve uygulamalarını değerlendirme ve okul öncesi dönemde çevre eğitimini destekleyici uygulamalar geliştirme becerilerini destekleme
Ders İçeriği
Çevre ve çevre ile ilgili kavramlar; çevre eğitiminin felsefi temelleri ve tarihçesi; erken çocukluk döneminde çevre eğitiminin amacı, önemi ve ilkeleri; erken çocukluk döneminde çevre eğitimi yaklaşım ve programları, çevre eğitiminde kullanılabilecek yöntem ve teknikler; erken çocukluk döneminde farklı ortamlarda çevre eğitimi; çevre eğitimiyle ilgili ulusal ve uluslararası kuruluşlar; okul öncesi dönem çocukları için çevre eğitimi etkinlikleri planlama ve uygulama.
Zorunlu Kaynaklar
- Yaşar Ekici, F. (2025).Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Okul Öncesi Eğitim Programı’nın Çevre/Çevre Eğitimi ve Sürdürülebilirlik Bağlamında Değerlendirilmesi. ‘Okul Öncesi Eğitimde Çağdaş Araştırmalar-II’ kitabı içinde (s.1-27). Editör: Perihan ÜNÜVAR. Vizetek Yayıncılık.
- Uysal, K. (2024). Ekoloji-Çevre Bilimi. Konya: Eğitim Yayınevi.
- Gülay Ogelman, H. ve Önder, A. (2023).Sürdürülebilir Gelişim İçin Okul Öncesi Dönemde Çevre Eğitimi. (2.Baskı). Ankara: Nobel akademi Yayıncılık.
- Öztürk, E., Uçuş Güldalı, Ş. (2022). Temel Eğitim Döneminde Çevre Eğitimi. Ankara: Nobel Akademi.
- Kurt Gökçeli, F. (2022). Erken Çocukluk Döneminde Proje Temelli Çevre Eğitimi. Ankara. Nobel Akademi.
- Kahriman Pamuk, D. (2021). Erken Çocukluk Döneminde Çevre Eğitimi ve Sürdürülebilirlik. (Genişletilmiş 2. Baskı). Ankara: Anı Yayıncılık.
- Gülay Ogelman, H. ve Öznacar, M.D. (2021). Okul Öncesi Dönem Çocukları İçin Çevre Eğitimi Etkinlikleri. (Genişletilmiş 2.Baskı). Ankara: Eğiten Kitap.
- Gülay Ogelman, H. (2020). Erken Çocukluk Döneminde Çevre Eğitimi. Ankara: Eğiten Kitap.
- Kurt, M. (2019). Çevre Eğitimi. Ankara: Eğiten Kitap.
- Hastürk, G. (2019). Çevre Eğitimi. Ankara: Anı Yayıncılık.
- Karadağ, A.P. ve Bayraktar, V. (2016). Erken Çocukluk Döneminde Doğa Bilimleri ve Etkinlikleri. Ankara: Eğiten Kitap.
- Başal, H.A. (2015). Okul öncesi ve İlkokul Çocukları için Uygulamalı Çevre Eğitimi (Genişletilmiş 2. Baskı). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
Önerilen Kaynaklar
Yıldız-Şen, K. (2024). Doğa Deneyimine Dayalı Çevre Eğitimi Programının Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Çevresel Farkındalıklarına Etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Kastamonu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Temel Eğitim Ana Bilim Dalı Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı, Kastamonu.
Kılıç, Z. (Edt.). (2023). Çocuk ve Doğa. Ankara: Nobel Akademi Yayınları.
Guilhem Lesaffre, Benedicte Boudassou, Philippe Asseray (2023). 80 Doğa Etkinliği. (Çeviren: Ahmet Özkan). Ankara: Nobel Çocuk Yayınları.
Mimir Altınok, Y. (2022). Çevre Dostları-Okul Öncesi Eğitim Seti (7 Kitap). Gendaş Yayınları. (İnteraktif ve açık erişimli link: https://depo.gendas.com.tr/defter/cevredostlari/interaktif/index1.html
Kaşot, N. (2022). Doğa Temelli Çevre Eğitimi Cilt: 1. Eğiten kitap Yayınları.
İçen Kükürt, E. (2022). Okul Öncesi Dönem Çocuklarında Görsel Sanat Etkinlikleri ile Çevre Eğitimi. Eğiten Kitap Yayınları.
Öcal, E. ve Uludağ, G. (2022). Erken Çocukluk Dönemi Fen Eğitiminde Drama Uygulamları. Ankara: Nobel Akademi Yayınları.
Erol, A. ve Gülay Ogelman, H. (2021). Proje Yaklaşımına Dayanan Aile Katılımlı Çevre Eğitimi Programının 5-6 Yaş Çocuklarının Çevreye Yönelik Tutumlarına Etkisinin İncelenmesi. Millî Eğitim, 50 (232), s.133-160.
Cansaran, A. (2020). Çevre ve İnsan. Ankara: Eğiten Kitap Yayınları.
- Nicole M. Ardoin Alison W. Bowers. (2020). Early Childhood Environmental Education: A Systematic Review of the Research Literature. Educational Research Review, 31, p.1-16.
- Hamalosmanoğlu, M. (2019). Farklı Yaklaşım, Yöntem ve Teknikler Işığında Etkinlikler Işığında Çevre Eğitimi. Ankara Eğiten Kitap.
- Barrable, A. (2019). Refocusing Environmental Education in the Early Years: A Brief Introduction to a Pedagogy for Connection. Educ. Sci. 9(1), 61; doi:10.3390/educsci9010061
- Louv, R. (2019). Doğadaki Son Çocuk. (7.Baskı), (Çeviren: Ceyhan Temürcü). Ankara: Tübitak Popüler Bilim Kitapları.
- Soydan, S., Samur, A. Ö., Koçyiğit, S., Kiremit, H. Ö. (2018). Çocuk ve Çevre. (Geliştirilmiş 4. Baskı). Ankara: Vize Yayıncılık.
- Sefer Ada, Z. ve Nurdan Baysal (2017). Çeşitli Boyutlarıyla Çevre Eğitimi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık
- Onur, B. (2016). Çocuk, Çevre, Doğa: Çevre ve Yurttaşlık Eğitimi, Ankara: İmge Kitapevi Yayını.
- Atasoy, E. (2015). İnsan doğa etkileşimi ve çevre için eğitim. İstanbul: Sentez Yayıncılık.
- Gülay Ogelman, H., Güngör, H. (2015), Türkiye’deki Okul Öncesi Dönem Çevre Eğitimi Çalışmalarının İncelenmesi: 2000-2014 Yılları Arasındaki Tezlerin ve Makalelerin İncelenmesi, Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (12)32, s.180-194.
- Ogelman, H. G. (2014). Çocuk ve Çevre-Küçük Çocuklar ve Çevre Eğitimi El Kitabı. Eğiten Kitap.
- Akdağ, Z. (2014). Okul öncesi dönemde çevre eğitimi. İçinde M. Metin ve Ç. Şahin (Ed.), Örnek uygulamalarla okul öncesi dönemde fen eğitimi (251 – 270). Ankara: Pegem Akademi.
- Gülay Ogelman, H. (2014). Çocuk ve Çevre: Küçük Çocuklar ve Çevre Eğitimi El Kitabı. İstanbul: Eğiten Kitap Yayınları.
- Amsel, S. (2012). Çocuklar için her yönüyle çevre kitabı (C. Sevinç, Çev.). Ankara: Arkadaş Yayınevi.
- Gülay, H. (2011). Ağaç yaş iken eğilir: Yaşamın ilk yıllarında çevre eğitiminin önemi. TÜBAV Bilim Dergisi, 4 (3), 240-245.
- Şallı, D. (2011). Proje tabanlı öğrenme yaklaşımı ile 48-60 aylık çocuklara geri dönüşüm kavramının kazandırılması. Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi. İstanbul.
- Miser, Rıfat (2010). Çevre Eğitimi, Ankara: EBF MD Yayını
- Gülay, H., ve Ekici, G. (2010). MEB Okul Öncesi Eğitim Programının çevre eğitimi açısından analizi, Türk Fen Eğitimi Dergisi, 7 (1), s.74-84.
- Taşkın, Ö. ve Şahin, B. (2008). Çevre kavramı ve altı yaş okul öncesi çocuklar. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1 (23), 1–14.
- Sungurtekin, Ş. (2001). “Uygulamalı Çevre Eğitimi Projesi” kapsamında ana ve ilköğretim okullarında Müzik Yoluyla Çevre Eğitimi. Uludağ Üniversitesi, Eğitim Fakültesi Dergisi, 14 (1), 167-178.
Açıklamalar
-Derse %70 devam, zorunludur. %70 devam sağlamayan öğrenciler devamsızlık nedeniyle dersten kalır.
-Dersin Değerlendirilmesinde:
- Ara Sınav: % 20
- Final: %50
- Sunum: % 15
- Ödev: % 15
etkilidir.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Öğrenciler, çevre eğitimiyle ilgili temel kavramlarını açıklar.
- Öğrenciler, çevre eğitiminin önemini açıklar.
- Öğrenciler, okul öncesi dönemde çevre eğitiminde dikkat edilmesi gereken noktaları açıklar.
- Öğrenciler, okul öncesi dönem çocukları için çevre eğitimi etkinlikleri planlama ve uygulama yapar.
- Öğrenciler, hazırladıkları çevre etkinliklerini analiz eder.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 3 | 48 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 3 | 48 |
| Ara Sınav | 1 | 5 | 5 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 1 | 10 | 10 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 10 | 10 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Dersin tanıtımı ve işlenişi ile ilgili bilgilendirme | İlgili kaynaklar |
| 2 | Çevre ve çevre ile ilgili kavramlar | İlgili kaynaklar |
| 3 | Çevre eğitiminin felsefi temelleri ve tarihçesi | İlgili kaynaklar |
| 4 | Erken çocukluk döneminde çevre eğitiminin amacı, önemi ve ilkeleri | İlgili kaynaklar |
| 5 | Erken çocukluk döneminde çevre eğitimi yaklaşım ve programları | İlgili kaynaklar |
| 6 | Erken çocukluk döneminde farklı ortamlarda çevre eğitimi | İlgili kaynaklar |
| 7 | Çevre eğitimiyle ilgili ulusal ve uluslararası kuruluşlar | İlgili kaynaklar |
| 8 | Ara sınav | Ara sınav |
| 9 | Çevre eğitiminde kullanılabilecek yöntem ve teknikler | İlgili kaynaklar |
| 10 | Okul öncesi dönem çocukları için çevre eğitimi etkinlikleri planlama ve uygulama | İlgili kaynaklar |
| 11 | Okul öncesi dönem çocukları için çevre eğitimi etkinlikleri planlama ve uygulama | İlgili kaynaklar |
| 12 | Okul öncesi dönem çocukları için çevre eğitimi etkinlikleri planlama ve uygulama | İlgili kaynaklar |
| 13 | Okul öncesi dönem çocukları için çevre eğitimi etkinlikleri planlama ve uygulama | İlgili kaynaklar |
| 14 | Okul öncesi dönem çocukları için çevre eğitimi etkinlikleri planlama ve uygulama | İlgili kaynaklar |
| 15 | Okul öncesi dönem çocukları için çevre eğitimi etkinlikleri planlama ve uygulama | İlgili kaynaklar |
| 16 | Final | Final |


