Rektörlüğe Bağlı Bölümler · İZÜ Seçmeli Dersler · Lisans
Dersin Amacı
Bu dersimizin gayesi, Osmanlı Türkçesinin yazıldığı alfabenin talebelere öğretilmesidir. Aslen Arabî harflerden müteşekkil bu alfabe, sadece Osmanlıya münhasır olmayıp belki bin yıllık kadîm bir medeniyet ve lisanın alfabesi olarak müstesna bir yere sahiptir. Dersimizde ayrıca, lisan ilminde sarf tabir olunan ve kelimelerin okunması için lazım gelen imla kâideleri de tedris olunacaktır. Matbu olarak isimlendirilen metinleri okuyarak bize yabancı kalan fakat aslında bizim ayrılmaz bir parçamız olan lisanımızın kelimelerini tanıma ve muazzam bir kelime hazinesini kazanma imkanı sunulacaktır. Bunun ise edebi konuşma ve yazma kabiliyetinin gelişmesi açısından ne kadar mühim olduğu aşikardır.
Ders İçeriği
Dersimizde sarf yani imla kaideleri talim olunacak ve Osmanlı Türkçesi olarak isimlendirilen fakat aslında İslam ile şereflenilmesinden itibaren kullanılan ve aynı zamanda Kur’ânın harfleri olan Arap harfleri ile yazılmış Türkçe metinler okunacaktır. Dersimiz okunacak metinler, en kolay ve kullanımı en fazla olan nesih hattı olup matbu olarak tabir olunan yani matbaalarda basılmış metinler ile bilgisayar hattı ile yazılmış metinler olacaktır.
Zorunlu Kaynaklar
- Sunumlar
- Muharrem Ergin, Osmanlıca Dersleri, Boğaziçi Yayınları, İstanbul, 2011 --- 2. Ahmed Cevdet Paşa, Kavaid-i Osmaniye, Matbaa-i Amire, Darül Hilafetil Aliye, 1317
Önerilen Kaynaklar
V. H. HAGOPIAN, Ottoman-Turkish Conversation-Grammar, a practical method of learning the Ottoman-Turkish Language, London, 1907
Açıklamalar
Bir vize ve final imtihanı yapılacak olup imtihanlarımızda yüzde yirmibeş nisbetinde Osmanlı Türkçesinin kaideleri ile alakalı ve yüzde yetmiş beş nisbetinde kelime ve metin okuma şeklinde sualler olacaktır. Dersi almak isteyen talebeler açısından herhangi bir ön şart bulunmamaktadır
Kurallar
Derse devam mecburiyeti vardır
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Talebelerin Osmanlıca alfabeyi öğrenmiş olmaları beklenir
- Talebelerin Osmanlıca imla kaidelerini öğrenmiş olmaları beklenir
- Talebelerın sarf-ı Osmani hakkında malumat sahibi olmaları beklenir
- Talebeler Osmanlıca metinleri okuma kabiliyeti kazanır
- Talebelerin İslam hat nevilerini tanıyor olmaları beklenir
- Talebeler nesih ve rik'a ile yazılmış metinleri okuma kabiliyeti kazanır
- Talebelerin Osmanlıca yazma kaidelerini öğrenmiş olmaları beklenir
- Talebeler Arabi harfleri ve lisan-ı Arabiye dair temel malumata sahip olacaklardır
- Talebeler lisân-ı Arabide mevcut harfleri öğrenmiş olacaklardır
- Talebeler lisan-ı Arabiye dair temel malumata sahip olacaklardır
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 2 | 32 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 2 | 32 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 9 | 1 | 9 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 1 | 1 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | - Harfler - Harflerin kelime içerisindeki halleri - Rika hattı ile alakalı bazı kaideler | Slaytlar ve kaynak kitapların alakalı kısımları |
| 2 | - Harflerin birleşimi - İşaretler - Rakamlar | Slaytlar ve kaynak kitapların alakalı kısımları |
| 3 | • Vokaller (okutucu harfler) - Elif harfi - He Harfi | Slaytlar ve kaynak kitapların alakalı kısımları |
| 4 | - Vokaller (okutucu harfler) - Vav harfi - Ye harfi | Slaytlar ve kaynak kitapların alakalı kısımları |
| 5 | - Kaf-ı Arabi - Kaf-ı Farisi - Kaf-ı Nuni | Slaytlar ve kaynak kitapların alakalı kısımları |
| 6 | - Türkçe kelimelerin imlası - Türkçe kelimelerde bulunmayan Osmanlıca harfler | Slaytlar ve kaynak kitapların alakalı kısımları |
| 7 | - Kökler - Köklerin yazılışı - İsimlerin yalın hali - Fiil kökleri | Slaytlar ve kaynak kitapların alakalı kısımları |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav |
| 9 | • Ekler • Osmanlıcada Eklerin Yazılışı İsimden isim yapan ekler İsimden fiil yapan ekleri Fiilden isim yapan ekler Fiilden fiil yapan ekler | Slaytlar ve kaynak kitapların alakalı kısımları |
| 10 | - Hal ekleri - Mülkiyet ekleri | Slaytlar ve kaynak kitapların alakalı kısımları |
| 11 | - Geniş zaman ekleri - Şimdiki zaman ekleri | Slaytlar ve kaynak kitapların alakalı kısımları |
| 12 | - Geçmiş zaman ekleri - Gelecek zaman ekleri | Slaytlar ve kaynak kitapların alakalı kısımları |
| 13 | - Emir ekleri - Şart ekleri - İstek ekleri - Gereklilik ekleri | Slaytlar ve kaynak kitapların alakalı kısımları |
| 14 | - Soru ekleri - “Ki” eki | Slaytlar ve kaynak kitapların alakalı kısımları |
| 15 | - Kalıp haline gelmiş kelimeler | Slaytlar ve kaynak kitapların alakalı kısımları |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı |


