IZU 026 - Sosyal Girişimcilik

Girişimci özellik, beceri ve araçlarını sosyal sorunları çözme amacıyla kullanmasını bilen, sosyal sorunlara duyarlı bireyler yetiştirmek bu dersin temel amacıdır. Bu bağlamda; günümüzde her geçen gün artan sosyal sorunlara yenilikçi çözümler üretebilmek ancak sosyal girişimcilik faaliyetleri ile mümkündür. Bir gönüllülük ve sivil inisiyatif hareketi olmasının ötesinde sosyal girişimcilik kâr amacı gütmeyen örgütler dışında kalan tüm organizasyonların da gündemine alması gereken bir konudur. Toplumsal sorunların çözümünü sadece devletten veya özel özel sektörden beklemek doğru değildir. Bu noktada herkesin elini taşın altına koymak suretiyle, sosyal sorunlara yönelik olarak sunulan hizmetlerin daha etkin, yaratıcı ve daha kapsayıcı olması için gerekli gayreti göstermesi gerekir. Günümüzde sosyal girişimciliğin sadece kâr amacı gütmeyen organizasyonların görevi olmadığı, toplumun tüm kesimlerin ve organizasyonlarının ortaya çıkan sorunlara çözüm noktasında dayanışma içinde olması gerektiğinin altı çizilecek, öğrencilere sosyal girişimcilik konusunda farkındalık kazandırılmaya çalışılacaktır.

Girişimcilik ve sosyal girişimciliğe ilişkin kavramlara yer verilecek, sosyal girişimciliğin daha yaşanılır bir dünya için önemine vurgu yapılacaktır. Gönüllülük ve aktif vatandaşlık gibi konular üzerinde ayrıca durulacaktır. Dünya ve Türkiye’den öne çıkan sosyal girişimcilik faaliyetleri ile ilgili örneklere yer verilecektir.

1. Aktaş, Ü. N., Giderler, M. E. & Akdeve, E. (2023). Sivil Toplum Sektöründe Yeni Örgütlenme Modeli: Sosyal Girişimcilik. Öneri Dergisi, 18 (60), 561-581. DOI: 10.14783/maruoneri.1249069
2. Aktaş, Ü. N., ve Akdeve, E. (2024). Türkiye’de Sosyal Girişimcilik ve Gelişim Süreci. Öneri Dergisi, 19(61), 164- 
3. Birinci, M. (2025). Sosyal Hizmet, Sosyal Girişimcilik ve Yoksulluk İlişkisi: Sosyal Girişimcilik Yoksulluğa Bir Çözüm Mü? Toplumsal Politika Dergisi, 6(1), 124-149.
4. Budak, G. (2015). Yoksulluğa İnovatif Bir Çözüm; Sosyal Girişimcilik. Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 4 (8), 21-36.
5. Çelik, A. A. (2023). Sosyal Girişimcilik Kavramı ve Türkiye Girişimcilik Ekosisteminde Bir Sosyal Girişim Örneği: Fazla Gıda A.Ş. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25 (3) , 1026-1058 . Doı: 10.16953/Deusosbil.1317368
6. Demirkıran, S. (2025). Teknoloji ve Yenilik Yönetimi ile Akıllı Yönetişimin Evrimi. TroyAcademy, 10(2), 109-127. https://doi.org/10.31454/troyacademy.1760971
7. Gökbunar, R., Aktaş, H. & Kargın, M. (2018). Üniversitelerde Sosyal Girişimcilik: Fırsatlar ve Öneriler. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 25 (1), 155-170.
8. Güney, G. (2021). Sosyal Girişimciliği Etkileyen Sosyal ve Kültürel Faktörlere Teorik Bir Yaklaşım. Uygulamalı Sosyal Bilimler ve Güzel Sanatlar Dergisi, 3 (5), 54-66.
9. Hoekstra, E. (2020). Okyanus Temizleme Projesinin Başarısına Dair Bir Vaka İncelemesi (A Case Study on the Success of The Ocean Cleanup Project). GreenMarked Vaka Çalışması, 29 Ocak 2020 (güncellenmiş sürüm).
10. Işık, V. (2021). Sosyal Girişimcilik. Ekin Basım Yayım, 2021.
11. İldaş, G. (2022). Aristo’nun Etik Anlayışı Çerçevesinde Toplumsal Dönüşüm: “Sosyal Girişimcilik. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 23 (1), 430-446.
12. Karabaş, R., & Çamur, G. (2024). Sosyal Hizmet Uzmanlarının Sosyal Girişimcilik Öncülleri Araştırması. Sosyal Politika ve Sosyal Hizmet Çalışmaları Dergisi, 5(2), 99-110. https://doi.org/10.61861/spshcd.1598200.
13. Karahan, M. (2024). Türkiye’de Yapılan Yenilik Faaliyetleri ve Yenilik Performansının AB Ortalamasıyla Karşılaştırmalı Analizi. Beykoz Akademi Dergisi, 12(1), 99-119. https://doi.org/10.14514/beykozad.1350609
14. Katı, B. G. & Toker, K. (2021). Bir Sosyal Değişim Katalizörü Olarak Sosyal Girişimcilik. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi, 5 (10), 145-164.
15. Kaya, Ç. (2019). Sosyal İş Modelleri ve Sosyal Girişimcilik: Boğaziçi Üniversitesi Tüketim Kooperatifi Örneği. İşletme Araştırmaları Dergisi, 11 (3), 1433-1449. DOI: 10.20491/isarder.2019.681
16. Kurtuluş, G., & İnci, M. (2024). Türkiye’deki Sosyal Girişimlerin Ekonomi Politiği. Politik Ekonomik Kuram, 8(4), 1152-1171. https://doi.org/10.30586/pek.1552538
17. Lateh, M. (2018). Social entrepreneurship development and poverty alleviation-A Literature review. MAYFEB Journal of Business and Management, 2.
18. Marangoz, M. & Tayçu Dolu, Z. (2022). Üniversite Öğrencilerinin Girişimcilik Dersini Seçme Nedenleri ve Dersten Beklentileri. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 7 (17), 104-128.
19. Öz, H. (2022). Sosyal Girişimcilik ve Liderlik. Eğitim Kurumlarında Sosyal Değer Yaratmanın Sürdürülebilir Yolu. Milli Eğitim Dergisi.
20. Öz, H. (2022). Sosyal Girişimsel Liderlik: Eğitim Kurumlarında Sosyal Değer Yaratmanın Sürdürülebilir Yolu. Milli Eğitim Dergisi, 51 (236), 3693-3716. DOI: 10.37669/milliegitim.940654.
21. Öz, H. (2022). Sosyal Girişimsel Liderlik: Eğitim Kurumlarında Sosyal Değer Yaratmanın Sürdürülebilir Yolu. Milli Eğitim Dergisi, 51 (236) , 3693-3716 . DOI: 10.37669/milliegitim.940654.
22. Öz, H., & Baloğlu, N. (2024). Sosyal girişimsel liderlik: Üniversitelerin yeni nesil liderler yetiştirme stratejileri. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 14(4), 2226-2245. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1470789
23. Özdevecioğlu, M. & Cingöz, A. (2015). Sosyal Girişimcilik ve Sosyal Girişimciler: Teorik Çerçeve. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 0 (32), 81-95.
24. Sarı, M. (2020). Sosyal Girişimcilik-Umut Işığı. Alfa Yayınları, 2020.
25. Sönmez, A., Arıker, Ç. & Toksoy, A. (2016). Dünya’da ve Türkiye’de Sosyal Girişimciliğin Gelişimi. Sosyal ve Beşerî Bilimler Araştırmaları Dergisi, 102-121.
26. Süzer, O. O. (2022). Üniversite Öğrencilerinin Girişimciliğe Bakış Açısı. PressAcademia Procedia , 15 (1) , 64-70 . DOI: 10.17261/Pressacademia.2022.1579
27. Şemşit, S. & Taş, İ. (2020). Avrupa Birliği’nde Sosyal Girişimcilik. Paradoks Ekonomi Sosyoloji ve Politika Dergisi, 16 (1), 103-118.
28. Şentürk, M. & Mengü, E. (2020). Sosyolojik Açıdan Sosyal Girişimcilik. Journal of Economy Culture and Society, (61), 355-369.
29. Tomur, H. D. (2022). Kar Amacı Gütmeyen İşletmelerde Sosyal Girişimcilik Kavramı. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi, 6 (12), 81-94. DOI: 10.55830/tje.1175620
30. Türkeş, N. & Özgeldi, M. (2023). Sosyal Girişimcilerin Motivasyon Faktörleri Nelerdir? Farklı Ülkelerde Yapılan Çalışmaların İncelenmesi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 24 (2), 435-456 . DOI: 10.31671/doujournal.1229786
31. Yardımcı, M. C. (2022). Sosyal Girişimciliğin Vergilendirilmesi. Econharran, 6 (10), 17-28.
32. Yiğit, S. (2020). Sosyal Girişimcilikte Ulusal Kültürün Rolü. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20 (3), 641-658.
33. Wigboldus, Seerp. (2016). Ten types of social innovation – a brief discussion paper.

1. Aktaş, Ü. N., Giderler, M. E. & Akdeve, E. (2023). Sivil Toplum Sektöründe Yeni Örgütlenme Modeli: Sosyal Girişimcilik. Öneri Dergisi, 18 (60), 561-581. DOI: 10.14783/maruoneri.1249069
2. Aktaş, Ü. N., Giderler, M. E. & Akdeve, E. (2023). Sivil Toplum Sektöründe Yeni Örgütlenme Modeli: Sosyal Girişimcilik. Öneri Dergisi, 18 (60), 561-581. DOI: 10.14783/maruoneri.1249069
3. Aktaş, Ü. N., ve Akdeve, E. (2024). Türkiye’de Sosyal Girişimcilik ve Gelişim Süreci. Öneri Dergisi, 19(61), 164- 
4. Birinci, M. (2025). Sosyal Hizmet, Sosyal Girişimcilik ve Yoksulluk İlişkisi: Sosyal Girişimcilik Yoksulluğa Bir Çözüm Mü? Toplumsal Politika Dergisi, 6(1), 124-149.
5. Budak, G. (2015). Yoksulluğa İnovatif Bir Çözüm; Sosyal Girişimcilik. Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 4 (8), 21-36.
6. Çelik, A. A. (2023). Sosyal Girişimcilik Kavramı ve Türkiye Girişimcilik Ekosisteminde Bir Sosyal Girişim Örneği: Fazla Gıda A.Ş. Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25 (3) , 1026-1058 . Doı: 10.16953/Deusosbil.1317368
7. Demirkıran, S. (2025). Teknoloji ve Yenilik Yönetimi ile Akıllı Yönetişimin Evrimi. TroyAcademy, 10(2), 109-127. https://doi.org/10.31454/troyacademy.1760971
8. Gökbunar, R., Aktaş, H. & Kargın, M. (2018). Üniversitelerde Sosyal Girişimcilik: Fırsatlar ve Öneriler. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 25 (1), 155-170.
9. Güney, G. (2021). Sosyal Girişimciliği Etkileyen Sosyal ve Kültürel Faktörlere Teorik Bir Yaklaşım. Uygulamalı Sosyal Bilimler ve Güzel Sanatlar Dergisi, 3 (5), 54-66.
10. Hoekstra, E. (2020). Okyanus Temizleme Projesinin Başarısına Dair Bir Vaka İncelemesi (A Case Study on the Success of The Ocean Cleanup Project). GreenMarked Vaka Çalışması, 29 Ocak 2020 (güncellenmiş sürüm).
11. Işık, V. (2021). Sosyal Girişimcilik. Ekin Basım Yayım, 2021.
12. İldaş, G. (2022). Aristo’nun Etik Anlayışı Çerçevesinde Toplumsal Dönüşüm: “Sosyal Girişimcilik. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 23 (1), 430-446.
13. Karabaş, R., & Çamur, G. (2024). Sosyal Hizmet Uzmanlarının Sosyal Girişimcilik Öncülleri Araştırması. Sosyal Politika ve Sosyal Hizmet Çalışmaları Dergisi, 5(2), 99-110. https://doi.org/10.61861/spshcd.1598200.
14. Karahan, M. (2024). Türkiye’de Yapılan Yenilik Faaliyetleri ve Yenilik Performansının AB Ortalamasıyla Karşılaştırmalı Analizi. Beykoz Akademi Dergisi, 12(1), 99-119. https://doi.org/10.14514/beykozad.1350609
15. Katı, B. G. & Toker, K. (2021). Bir Sosyal Değişim Katalizörü Olarak Sosyal Girişimcilik. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi, 5 (10), 145-164.
16. Kaya, Ç. (2019). Sosyal İş Modelleri ve Sosyal Girişimcilik: Boğaziçi Üniversitesi Tüketim Kooperatifi Örneği. İşletme Araştırmaları Dergisi, 11 (3), 1433-1449. DOI: 10.20491/isarder.2019.681
17. Kurtuluş, G., & İnci, M. (2024). Türkiye’deki Sosyal Girişimlerin Ekonomi Politiği. Politik Ekonomik Kuram, 8(4), 1152-1171. https://doi.org/10.30586/pek.1552538
18. Lateh, M. (2018). Social entrepreneurship development and poverty alleviation-A Literature review. MAYFEB Journal of Business and Management, 2.
19. Marangoz, M. & Tayçu Dolu, Z. (2022). Üniversite Öğrencilerinin Girişimcilik Dersini Seçme Nedenleri ve Dersten Beklentileri. İktisadi İdari ve Siyasal Araştırmalar Dergisi, 7 (17), 104-128.
20. Öz, H. (2022). Sosyal Girişimcilik ve Liderlik. Eğitim Kurumlarında Sosyal Değer Yaratmanın Sürdürülebilir Yolu. Milli Eğitim Dergisi.
21. Öz, H. (2022). Sosyal Girişimsel Liderlik: Eğitim Kurumlarında Sosyal Değer Yaratmanın Sürdürülebilir Yolu. Milli Eğitim Dergisi, 51 (236), 3693-3716. DOI: 10.37669/milliegitim.940654.
22. Öz, H. (2022). Sosyal Girişimsel Liderlik: Eğitim Kurumlarında Sosyal Değer Yaratmanın Sürdürülebilir Yolu. Milli Eğitim Dergisi, 51 (236) , 3693-3716 . DOI: 10.37669/milliegitim.940654.
23. Öz, H., & Baloğlu, N. (2024). Sosyal girişimsel liderlik: Üniversitelerin yeni nesil liderler yetiştirme stratejileri. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 14(4), 2226-2245. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1470789
24. Özdevecioğlu, M. & Cingöz, A. (2015). Sosyal Girişimcilik ve Sosyal Girişimciler: Teorik Çerçeve. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 0 (32), 81-95.
25. Sarı, M. (2020). Sosyal Girişimcilik-Umut Işığı. Alfa Yayınları, 2020.
26. Sönmez, A., Arıker, Ç. & Toksoy, A. (2016). Dünya’da ve Türkiye’de Sosyal Girişimciliğin Gelişimi. Sosyal ve Beşerî Bilimler Araştırmaları Dergisi, 102-121.
27. Süzer, O. O. (2022). Üniversite Öğrencilerinin Girişimciliğe Bakış Açısı. PressAcademia Procedia , 15 (1) , 64-70 . DOI: 10.17261/Pressacademia.2022.1579
28. Şemşit, S. & Taş, İ. (2020). Avrupa Birliği’nde Sosyal Girişimcilik. Paradoks Ekonomi Sosyoloji ve Politika Dergisi, 16 (1), 103-118.
29. Şentürk, M. & Mengü, E. (2020). Sosyolojik Açıdan Sosyal Girişimcilik. Journal of Economy Culture and Society, (61), 355-369.
30. Tomur, H. D. (2022). Kar Amacı Gütmeyen İşletmelerde Sosyal Girişimcilik Kavramı. İstanbul Ticaret Üniversitesi Girişimcilik Dergisi, 6 (12), 81-94. DOI: 10.55830/tje.1175620
31. Türkeş, N. & Özgeldi, M. (2023). Sosyal Girişimcilerin Motivasyon Faktörleri Nelerdir? Farklı Ülkelerde Yapılan Çalışmaların İncelenmesi. Doğuş Üniversitesi Dergisi, 24 (2), 435-456 . DOI: 10.31671/doujournal.1229786
32. Yardımcı, M. C. (2022). Sosyal Girişimciliğin Vergilendirilmesi. Econharran, 6 (10), 17-28.
33. Yiğit, S. (2020). Sosyal Girişimcilikte Ulusal Kültürün Rolü. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20 (3), 641-658.
34. Wigboldus, Seerp. (2016). Ten types of social innovation – a brief discussion paper.

Değerlendirme

Dersi alan öğrenciler aşağıdaki unsurlar temel alınarak değerlendirilecektir:

1. Dönem içi değerlendirme : 50 %

Vize: Akademik takvimde belirtilen vize haftasında yapılır. Dönem içi değerlendirmeye etkisi %50

1. Final:  50 % (Akademik takvimde belirtilen final haftasında yapılır).

• Vize ve Final sınavları test olarak yapılabileceği gibi, derse ilişkin teorik bilgi ve yoruma dayalı olarak, ayrıca açık uçlu sorulardan oluşabilir. Ders planında belirtilen temel ve yardımcı kaynaklar ile birlikte diğer eğitim araçları (Perusall LMS) içinde verilen makale ve benzeri dokümanlar bu sınavlarda birlikte değerlendirilebilir.  Ayrıca sınavlar haricinde çeşitli ödevler verilmek suretiyle değerlendirmeye alınabilir.

• Sınavlardan kopya çekilmesine veya her ne şekilde olursa olsun kopyaya teşebbüs edilmesine müsamaha edilmez. Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin 7/e ve 8/d madde hükümlerine göre “sınavlarda kopya yapmak veya yaptırmak veya bunlara teşebbüs etmek” suçunu “yükseköğretim kurumundan bir veya iki yarıyıl için uzaklaştırma” cezasıyla cezalandırmaktadır. Sınavda kopya çeken veya çekmeye teşebbüs edenlerin isimleri haklarında disiplin soruşturması açılması istemiyle Dekanlığa bildirilir.
• Öğrenciler derslerin en az 70 %’ine katılmak zorundadır.  Derse katılımı 70 %’den az olan öğrenciler bu dersten doğrudan başarısız sayılır. Bu öğrenciler; final ve dolayısıyla bütünleme sınavına alınmazlar.

  Ders teorik olarak anlatılacak, ayrıca öğrencilerin aktif katılımını sağlamak suretiyle konular tartışmalı olarak incelenecektir. Uzaktan eğitim yöntemi ile yapılacak derste Teams, Perusall gibi etkileşimli ders araçları kullanılabilir ve bunlar üzerinden öğrencilere okuma ödevleri verilebilecektir. Ayrıca, bu araçlar üzerinden dersle ilgili çeşitli video, podcast, web sitesi, anket vb. içeriklerden yararlanılabilecektir.

  Dönemin son iki haftası vaka çalışması yöntemiyle işlenir. Öğrencilere derslerden önce doldurulabilir bir vaka kitapçığı dağıtılır; öğrenciler kitapçıktaki tartışma sorularına yazılı cevaplarını hazırlayarak derse gelir. Ders saatinde vakalar grup tartışması, mini senaryo ve karşılaştırma matrisi üzerinden işlenir.