Sağlık Bilimleri Fakültesi · Sosyal Hizmet · Lisans
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, öğrencilerin uluslararası sosyal hizmetin temel kavram, ilke ve yaklaşımlarını kavramalarını; sosyal hizmet uygulamalarını küresel, bölgesel ve kültürlerarası bir perspektiften değerlendirebilmelerini sağlamaktır. Ders kapsamında öğrencilerin insan hakları, sosyal adalet, eşitlik, kültürel farklılıklar ve kültürel yeterlilik temelinde uluslararası sosyal hizmetin mesleki ve etik boyutlarını değerlendirebilmeleri hedeflenmektedir.
Ders ayrıca küreselleşme, yoksulluk ve sosyal eşitsizlikler, göç ve mültecilik, zorunlu yerinden edilme, iklim krizi ve afetler, silahlı çatışmalar, dijitalleşme ve değişen sosyal riskler gibi ulusal sınırları aşan sosyal sorunların bireyler, aileler, topluluklar ve toplumlar üzerindeki etkilerinin sosyal hizmet perspektifinden incelenmesini amaçlamaktadır. Bu doğrultuda Birleşmiş Milletler, UNHCR, IFSW, IASSW ve uluslararası sivil toplum kuruluşları gibi aktörlerin küresel sosyal sorunların çözümündeki rolleri ile uluslararası iş birliği ve dayanışma mekanizmaları ele alınmaktadır.
Ders kapsamında farklı ülkelerdeki sosyal hizmet ve refah modellerinin, özellikle Batı Avrupa ülkelerindeki uygulama örneklerinin Türkiye’deki sosyal hizmet uygulamalarıyla karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Böylece öğrencilerin yerel ve küresel sosyal hizmet uygulamaları arasında ilişki kurabilmeleri, kültürlerarası iletişim ve mesleki değerlendirme becerilerini geliştirebilmeleri ve uluslararası sosyal sorunları insan hakları ve sosyal adalet temelinde eleştirel ve çözüm odaklı bir bakış açısıyla analiz edebilmeleri hedeflenmektedir.
Ders İçeriği
Bu ders, uluslararası sosyal hizmetin kavramsal ve kuramsal temellerini; insan hakları, sosyal adalet, eşitlik ve kültürel farklılıklar çerçevesinde ele almaktadır. Eko-sistem yaklaşımı doğrultusunda uluslararası sosyal hizmet uygulamaları mikro (birey), mezzo (aile ve grup) ve makro (toplum, kurumlar ve sosyal politikalar) düzeylerde incelenmekte; sosyal hizmet uzmanlarının doğrudan uygulama, savunuculuk, sosyal politika, uluslararası iş birliği ve örgütsel çalışmalar kapsamındaki mesleki rol ve sorumlulukları değerlendirilmektedir.
Ders kapsamında küreselleşmenin sosyal hizmet üzerindeki etkileri, küresel yoksulluk ve sosyal eşitsizlikler, sosyal devlet ve refah modelleri, kültürel yeterlilik ve mesleki etik, göç, mültecilik ve uluslararası koruma, zorunlu yerinden edilme, iklim krizi ve afetler, silahlı çatışmalar ve insani krizler ile sosyal hizmette dijitalleşme ve teknolojik dönüşüm ele alınmaktadır. Birleşmiş Milletler, UNHCR, IFSW, IASSW ve uluslararası sivil toplum kuruluşlarının küresel sosyal sorunların çözümündeki rolleri ve uluslararası iş birliği mekanizmaları incelenmektedir.
Ayrıca farklı ülkelerdeki, özellikle Batı Avrupa ülkelerindeki sosyal hizmet ve refah uygulamaları Türkiye’deki uygulamalarla karşılaştırmalı olarak değerlendirilmekte; yerel ve küresel sosyal hizmet uygulamaları arasındaki ilişkiler tartışılmaktadır. Ders, güncel küresel gelişmeler ve örnek vakalar üzerinden öğrencilerin uluslararası sosyal sorunları insan hakları ve sosyal adalet temelinde analiz etmelerini ve sosyal hizmetin bu sorunlara yönelik mesleki rolünü değerlendirmelerini kapsamaktadır.
Zorunlu Kaynaklar
• Cox, D., & Pawar, M. (2013). International social work: Issues, strategies, and programs (2nd ed.). SAGE Publications.
• Erath, P., & Littlechild, B. (Eds.). (2016). Avrupa’da sosyal çalışma: 16 ülke örneği. SABEV Yayınları.
• Gedik, M. (2020). Sosyal hizmetlerde hak temelli yaklaşım. Çekmece İZÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 8(16), 28–57.
• Gedik, M. (2021). AHSEN-Sosyal Hizmet Modeli: İslâmî sosyal hizmet yaklaşımı. Efe Akademi Yayınları.
• Gedik, M. (2023). Disiplinlerarası sosyal hizmet: Holistik perspektif. Nobel Akademik Yayıncılık.
• Gencer, T. E., & Cılga, İ. (2017). Sosyal hizmeti yeniden düşünmek: Sosyal çalışmalar üzerine eleştirel tartışmalar. Nika Yayınevi.
• Healy, L. M., & Thomas, R. L. (2021). International social work: Professional action in an interdependent world (3rd ed.). Oxford University Press.
• Healy, L. M., & Link, R. J. (Eds.). (2012). Handbook of international social work: Human rights, development, and the global profession. Oxford University Press.
• International Federation of Social Workers. (2024). Social work as a global profession: International definition and ethical principles. IFSW.
• Lyons, K., Manion, K., & Carlsen, M. (2006). International perspectives on social work: Global conditions and local practice. Palgrave Macmillan.
• Mapp, S. C. (2014). Human rights and social justice in a global perspective: An introduction to international social work (2nd ed.). Oxford University Press.
• Payne, M. (2020). Modern social work theory (5th ed.). Bloomsbury Academic.
• Purutçuoğlu, E., & Aydın, E. Dünyada sosyal hizmet uygulamaları. İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesi.
• Thompson, N. (2016). Kuram ve uygulamada sosyal hizmeti anlamak (3. bs.; B. Yıldırım, Çev.). Dipnot Yayınları.
• United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 Agenda for Sustainable Development. United Nations.
Önerilen Kaynaklar
• Akimoto, T. (2024). Re-examining international social work theory: “Where do we come from? What are we? Where are we going?” Discover Global Society, 2. DOI: 10.1007/s44282-024-00058-4
• Bertotti, T., & Fargion, S. (2023). International social work research: Transfer of knowledge or promotion of dialogue beyond borders? European Social Work Research, 1(1), 21–35. DOI: 10.1332/JZLT8735
• Dominelli, L. (2012). Green social work: From environmental crises to environmental justice. Polity Press.
• Dominelli, L. (2018). The Routledge handbook of green social work. Routledge.
• Gray, M., Coates, J., & Yellow Bird, M. (Eds.). (2010). Indigenous social work around the world: Towards culturally relevant education and practice. Routledge.
• Midgley, J. (2014). Social development: Theory and practice. SAGE Publications.
• Reamer, F. G. (2018). Social work values and ethics (5th ed.). Columbia University Press.
• United Nations High Commissioner for Refugees. (2024). Global trends: Forced displacement in 2023. UNHCR.
• United Nations Children’s Fund. (2024). The State of the World’s Children 2024. UNICEF.
• United Nations Development Programme. (2024). Human Development Report 2023/2024: Breaking the gridlock—Reimagining cooperation in a polarized world. UNDP.
Açıklamalar
“SHZ 323 / Uluslararası Sosyal Hizmet” dersi, teorik bilgilerin yanı sıra uygulamalı çalışmalar ve ödevler üzerinden yürütülecektir. 9.–14. haftalar arasında öğrenciler, ders kapsamında belirlenecek ödev başlıkları çerçevesinde bireysel ve/veya grup çalışmaları yapacak; dersler bu temalar üzerinden işlenecektir. Ödev başlıkları, 1. hafta yapılacak ders oturumunda öğrencilerle paylaşılacak ve grup dağılımları bu süreçte belirlenecektir.
Her hafta için ders planında belirtilen “Ön Hazırlık” başlıkları, öğrencilerin literatür taraması yapmalarını, güncel uluslararası sosyal hizmet belgelerini (BM, UNHCR, UNICEF, IASSW, IFSW, AİHM kararları, Avrupa Birliği politika dokümanları vb.) incelemelerini gerektirmektedir. Öğrencilerin bu içeriklere önceden çalışarak derse hazırlıklı katılmaları beklenmektedir.
Derslerde kullanılan tüm materyaller, sunumlar ve ek kaynaklar Kampüs Bilgi Sistemi (KBS) üzerinden “Materyal” bölümüne yüklenecek ve öğrencilerin erişimine açık olacaktır.
Derse devam %70 zorunludur. Katılım oranı başarı değerlendirmesinde dikkate alınacak; eksik katılım durumunda öğrencilerin ödev ve sınav notları geçersiz sayılabilecektir.
Kurallar
Derslere Katılıma İlişkin Hatırlatmalar:
- Bu derse %70 devam/katılım zorunludur.
- Ara sınava kadar (8. hafta):
- Katılım oranı %70’in altında olan öğrencilerin ders notundan %15 kesinti yapılır.
- Katılım oranı %50’nin altında olan öğrenciler yetersiz sayılır ve geçerli bir dönem notu alamaz.
- Final sınavına kadar (16. hafta):
o Toplam katılım oranı %70’in altında olan öğrenciler sınava alınmaz, ödevleri geçersiz sayılır.
o Grup ödevine katılmak tek başına yeterli değildir; her öğrenci bireysel devam oranına göre ayrıca değerlendirilir.
- Öğrenciler, her hafta için belirlenen “Ön Hazırlık” başlıklarını inceleyerek; literatür taraması ve güncel rapor incelemesi yaparak derse hazırlıklı gelmelidir.
Ödevlere İlişkin Hatırlatmalar:
- Ders kapsamında bireysel ve/veya grup ödevleri hazırlanacaktır. Grup çalışmalarında öğrencilerin katkı düzeyine göre farklı notlandırma yapılabilir.
- Vize (Ara Sınav) yerine: Ödevler Word (docx) dosyası formatında dijital olarak teslim edilecektir.
- Final yerine: Hazırlanan ödevler PowerPoint sunumu olarak sınıfta sunulacaktır.
- Ödevler yalnızca dijital ortamda teslim edilecektir. Basılı kopya gerekirse, bu durum ders sorumlusu tarafından ayrıca bildirilecektir.
- Ödevlerin hazırlanmasında İZÜ Tez Yazım Kılavuzu esas alınacaktır.
İntihal Kontrolü
- Teslim edilen tüm ödevler TURNITIN İntihal Programı ile kontrol edilecektir.
- %20’nin altında intihal oranına sahip ödevler değerlendirmeye alınır.
- %20’nin üzerinde intihal oranına sahip ödevlerde, orana göre not kesintisi yapılır.
- İntihal konusunda bilgilendirme için şu kaynak incelenebilir:
Ödevlerde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
- Ödev başlıkları, dersin 2. haftasında öğrencilerle paylaşılacaktır. Grup dağılımları öğrenciler arasında belirlenecek ve KBS üzerinden duyurulacaktır.
- Ödevler en geç, sınıfta belirlenecek tarihte saat 18:00’e kadar Word (docx) formatında dijital ortamda teslim edilmelidir.
- Ödevler vize sınavı yerine geçecektir. Sunumlar ise 9. haftadan itibaren başlayacak, her grup için 45 dakikalık sunum süresi ayrılacaktır.
- Grup ödevlerinde her öğrencinin sunuma aktif katılımı zorunludur.
- Gruplar en az 2, en fazla 3 kişiden oluşacaktır.
- Ödev teslimi yalnızca KBS’nin “Materyal Paylaşım Sistemi” üzerinden yapılacaktır. Zamanında teslim edilmeyen ödevler geçersiz sayılır.
Ödevler Hazırlanırken Uyulacak Yazım Kuralları
- Ödevler, İZÜ Yazım Kuralları dikkate alınarak hazırlanmalıdır.
- Uzunluk: Kapak hariç 10–15 sayfa.
- Yazı Tipi: Times New Roman, 12 punto.
- Başlıklar:
- Ana başlıklar: 14 punto, BÜYÜK harf, koyu.
- Alt başlıklar: 12 punto, koyu.
Düzen:
- Sol kenar 2,5 cm; üst, alt, sağ kenar 2 cm.
- Satır aralığı 1,5. Başlık ile metin arasında 2 satır boşluk.
- Sayfa numaraları alt ortada yer almalı.
- İçindekiler bölümü mutlaka bulunmalıdır.
- Resim, tablo, grafikler ilgili bölümde gösterilmeli ve ayrıca Ekler bölümünde sunulmalıdır.
Kaynakça:
- Metin içi atıflar APA sistemine göre yapılmalıdır.
- Kaynakçada en az 10 basılı eser (kitap, makale, dergi vb.) ve 5–10 dijital kaynak yer almalıdır.
- Kaynaklar alfabetik sırayla düzenlenmelidir.
Sayfa Sıralaması:
- Kapak (arka sayfası boş)
- İçindekiler (arka sayfası boş)
- Özet
- Giriş
- Konu metinleri (üst ve alt başlıklarla)
- Sonuç/Tartışma (en az 1 sayfa)
- Kaynaklar
- Ekler
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Uluslararası sosyal hizmetin temel kavramlarını, tarihsel gelişimini, amaçlarını ve sosyal hizmet meslek ve disiplini içerisindeki yerini açıklayabilmeleri,
- Uluslararası sosyal hizmet uygulamalarını insan hakları, sosyal adalet, eşitlik ve hak temelli yaklaşım çerçevesinde değerlendirebilmeleri,
- Uluslararası sosyal hizmet uygulamalarını eko-sistem yaklaşımı doğrultusunda mikro, mezzo ve makro düzeylerde analiz edebilmeleri,
- Küreselleşme, yoksulluk, sosyal eşitsizlikler ve değişen küresel sosyal sorunların bireyler, aileler, topluluklar ve toplumlar üzerindeki etkilerini sosyal hizmet perspektifinden değerlendirebilmeleri,
- Farklı ülkelerdeki sosyal hizmet ve refah modellerini, özellikle Batı Avrupa ülkelerindeki uygulama örneklerini tanıyabilmeleri ve Türkiye’deki sosyal hizmet uygulamalarıyla karşılaştırabilmeleri,
- Göç, mültecilik, uluslararası koruma ve zorunlu yerinden edilme süreçlerini insan hakları ve sosyal hizmet perspektifinden analiz edebilmeleri,
- İklim krizi, afetler, silahlı çatışmalar ve insani krizlerin oluşturduğu sosyal sorunları ve bu alanlarda sosyal hizmet uzmanlarının mesleki rollerini değerlendirebilmeleri,
- Birleşmiş Milletler, UNHCR, IFSW, IASSW ve uluslararası sivil toplum kuruluşları gibi uluslararası aktörlerin sosyal hizmet, insan hakları ve sosyal politika alanlarındaki rol ve işlevlerini açıklayabilmeleri,
- Kültürel farklılıkların sosyal hizmet uygulamalarına etkilerini değerlendirebilmeleri ve kültürel yeterlilik, mesleki etik ve kültürlerarası iletişimin önemini kavrayabilmeleri,
- Sosyal hizmet uzmanlarının uluslararası ve kültürlerarası çalışma ortamlarında karşılaşabilecekleri mesleki, etik ve örgütsel sorunları analiz edebilmeleri,
- Dijitalleşme ve teknolojik dönüşümün uluslararası sosyal hizmet uygulamalarına, hizmetlere erişime ve sosyal eşitsizliklere etkilerini değerlendirebilmeleri,
- Türkiye’nin toplumsal, kültürel ve sosyal politika yapısı ile sosyal hizmet uygulamalarını uluslararası gelişmeler ve farklı ülke örnekleriyle ilişkilendirerek değerlendirebilmeleri,
- Yerel ve küresel sosyal sorunlar arasındaki ilişkileri kurabilmeleri ve bu sorunlara yönelik sosyal hizmet müdahalelerini eleştirel, bütüncül ve çözüm odaklı bir perspektifle değerlendirebilmeleri beklenmektedir.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 15 | 3 | 45 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 15 | 5 | 75 |
| Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 1 | 10 | 10 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 2 | 2 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Tanışma / Dönem İçi Haftalık ders içeriklerinin tanıtımı / Oryantasyon Uluslararası Sosyal Hizmet Uygulamaları haftalık ders programlarına ilişkin bilgilendirmeler Kullanılan kaynaklar hakkında bilgilendirmeler | Ön hazırlık gerekmiyor |
| 2 | Uluslararası Sosyal Hizmetin İnsan Temelli Değerleri | Uluslararası Sosyal Hizmetin İnsan Temelli (Merkezli) olmasının Gerekçeleri Nelerdir? |
| 3 | Uluslararası Sosyal Hizmetin Temelleri ve Kavramları | Uluslararası Sosyal Hizmetin Temelleri ve Kavramları Nelerdir? |
| 4 | Uluslararası (Dünyada) Sosyal Hizmetin Tarihsel Gelişimi I. | Uluslararası (Dünyada) Sosyal Hizmetin Tarihsel Gelişiminin Temelleri Nelerdir? |
| 5 | Uluslararası (Dünyada) Sosyal Hizmetin Tarihsel Gelişimi II. | Uluslararası (Dünyada) Sosyal Hizmetin Tarihsel Gelişiminin Temelleri Nelerdir? |
| 6 | Uluslararası Sosyal Hizmetlerin Küresel Sorunları | Uluslararası Sosyal Hizmetlerin Genel Olarak Küresel Sorunları Nelerdir? |
| 7 | İnsan Hakları ve Sosyal Adalet | Uluslararası Sosyal Hizmet Uygulamalarda İnsan Hakları ve Sosyal Adalet |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav Hazırlıkları |
| 9 | Uluslararası Sosyal Hizmet Uygulamaları | Uluslararası Sosyal Hizmet Uygulama Alanları? |
| 10 | Batı Avrupa Ülkelerinde Sosyal Hizmet Uygulamaları I. Hollanda, Fransa, Avusturya | Batı Avrupa Ülkelerinde Sosyal Hizmet Uygulamalarının Türkiye ile karşılaştırmalar? |
| 11 | Batı Avrupa Ülkelerinde Sosyal Hizmet Uygulamaları II. Belçika, Almanya, İsveç, İngiltere | Batı Avrupa Ülkelerinde Sosyal Hizmet Uygulamalarının Türkiye ile karşılaştırmalar? |
| 12 | Türkiye’de Sosyal Hizmet Uygulamaları I. | Batı Avrupa Ülkelerinde Sosyal Hizmet Uygulamalarının Türkiye ile karşılaştırmalar? |
| 13 | Türkiye’de Sosyal Hizmet Uygulamaları II. | Batı Avrupa Ülkelerinde Sosyal Hizmet Uygulamalarının Türkiye ile karşılaştırmalar? |
| 14 | Batı Avrupa Ülkelerinde Refah Modelleri ve Sosyal Hizmet Uygulamaları | Batı Avrupa Ülkelerinde Refah Modelleri ve Sosyal Hizmet Uygulamaları, Türkiye ile karşılaştırmalar? |
| 15 | Final Sınavı | Final Sınav Hazırlıkları |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınav Hazırlıkları |


