Sağlık Bilimleri Fakültesi · Sosyal Hizmet · Lisans
Dersin Amacı
Öğrencilere; temel iktisadi kavramları, ilkeleri ve ekonominin birtakım prensiplerini öğretmek suretiyle, birey, aile ve işletmeler gibi ekonominin aktörlerinin sahip oldukları kaynakları etkin ve verimli bir biçimde nasıl yönetip dağıtacakları hakkında bilgi sahibi olmalarını sağlamak; ayrıca konuya sosyal hizmet bilimi açısından bakmak suretiyle, sosyal ekonomi (kooperatifçilik, sosyal girişimcilik) ve sosyal güvenlik/refah devleti boyutlarını da içine alan bir çerçevede, sosyal çalışmacıların meslek hayatında özellikle hizmet verecekleri kesimler açısından temel bir ekonomi bilgisine sahip olmaları amaçlanmıştır.
Ders İçeriği
Ders, iktisadın genel çerçevesi içinde ele alınacak; ancak Sosyal Hizmet bölümü öğrencilerinin ihtiyaçları gözetilerek standart iktisada giriş programından farklı bir denge kurulacaktır. Bu kapsamda mikro iktisadın temel konuları (fiyat teorisi, üretici ve tüketici teorisi, esneklik, piyasa yapıları) özet düzeyde işlenecek; makro iktisadın milli gelir hesaplamaları, enflasyon, istihdam ve işsizlik konuları ele alınacak; ayrıca sosyal ekonomi (kooperatifçilik, sosyal girişimcilik, sivil toplum kuruluşları), gelir dağılımı, yoksulluk, sosyal güvenlik sistemleri ve refah devleti gibi sosyal hizmet mesleği açısından doğrudan önem taşıyan konulara özel olarak yer verilecektir.
Zorunlu Kaynaklar
Temel ve yardımcı kaynaklar:
- Ertek, T. (2024). Temel Ekonomi. Beta Basım Yayın, 5. Baskı, İstanbul.
- Dikkaya, M. ve Özyakışır, D. (2018). Temel Ekonomi, Tek Dönem. Savaş Yayınevi, 5. Baskı, Ankara.
- Dinler, Z. (2021). İktisada Giriş. Ekin Yayınları, 27. Baskı, İstanbul.
- Atatürk Üniversitesi. İktisada Giriş, Erzurum, 2011.
- Alper, Y. ve Tokol, A. (2011). Sosyal Politika. Dora Yayınları, Bursa. (Sosyal güvenlik ve refah devleti konuları için)
- Mülayim, Z. G. Kooperatifçilik. Yetkin Yayınları, Ankara. (Sosyal ekonomi ve kooperatifçilik konuları için)
- Eğilmez, M. ve Kumcu, E. (2024). Türkiye'den Örneklerle Ekonomi Politikası. Remzi Kitabevi, 29. Baskı, İstanbul. (Güncel Türkiye ekonomisi örnekleri için)
- Güneş, E. Sosyal Hizmet ve Sosyal Politika İlişkisi. (1. hafta "İktisat ve Sosyal Hizmet İlişkisi" konusu için ek okuma)
Önerilen Kaynaklar
Temel ve yardımcı kaynaklar:
- Ertek, T. (2024). Temel Ekonomi. Beta Basım Yayın, 5. Baskı, İstanbul.
- Dikkaya, M. ve Özyakışır, D. (2018). Temel Ekonomi, Tek Dönem. Savaş Yayınevi, 5. Baskı, Ankara.
- Dinler, Z. (2021). İktisada Giriş. Ekin Yayınları, 27. Baskı, İstanbul.
- Atatürk Üniversitesi. İktisada Giriş, Erzurum, 2011.
- Alper, Y. ve Tokol, A. (2011). Sosyal Politika. Dora Yayınları, Bursa. (Sosyal güvenlik ve refah devleti konuları için)
- Mülayim, Z. G. Kooperatifçilik. Yetkin Yayınları, Ankara. (Sosyal ekonomi ve kooperatifçilik konuları için)
- Eğilmez, M. ve Kumcu, E. (2024). Türkiye'den Örneklerle Ekonomi Politikası. Remzi Kitabevi, 29. Baskı, İstanbul. (Güncel Türkiye ekonomisi örnekleri için)
- Güneş, E. Sosyal Hizmet ve Sosyal Politika İlişkisi. (1. hafta "İktisat ve Sosyal Hizmet İlişkisi" konusu için ek okuma
Ek Kaynaklar (Ders Sunumlarında Atıfta Bulunulan Kaynaklar)
Aşağıdaki kaynaklar, haftalık ders sunumlarının hazırlanmasında ilgili haftaların teorik derinliğini artırmak amacıyla kullanılmış; sunum içeriklerinde atıfta bulunulmuştur. Hangi haftayla ilişkili olduğu aşağıdaki listede ve ders içeriği tablosunun son sütununda belirtilmiştir.
- Pareto, V. (1896). Cours d'économie politique. (Hafta 11 — Pareto optimalitesi)
- Gini katsayısı ve Lorenz eğrisi — standart gelir dağılımı ölçüm literatürü. (Hafta 11)
- International Co-operative Alliance (ICA). Kooperatifçilik İlkeleri (Rochdale Öncüleri, 1844). (Hafta 12)
- Weisbrod, B. Piyasa ve Devlet Başarısızlığı Teorisi. (Hafta 12)
- Sen, A. Kapasite (Yapabilirlik) Yaklaşımı. (Hafta 12)
- Polanyi, K. (1944). Büyük Dönüşüm (The Great Transformation). (Hafta 12)
- ILO (Uluslararası Çalışma Örgütü). Sosyal Güvenlik Tanımı. (Hafta 13)
- Esping-Andersen, G. Refah Devletinin Üç Dünyası (The Three Worlds of Welfare Capitalism). (Hafta 13)
- T.C. Anayasası, Madde 2 ve 60; 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu (2006). (Hafta 13)
- Smith, A. (1776). Ulusların Zenginliği (The Wealth of Nations). (Hafta 14)
- Keynes, J. M. (1936). İstihdam, Faiz ve Paranın Genel Teorisi (The General Theory of Employment, Interest and Money). (Hafta 14)
- Phillips, A. W. Phillips Eğrisi. (Hafta 15)
- Okun, A. M. Okun Yasası. (Hafta 15)
- TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu). Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) ve İşgücü İstatistikleri, 2026. (Hafta 15)
- TCMB (Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası). Para Politikası Kurulu Kararları ve Başkanlık Açıklamaları, 2026. (Hafta 15)
- IMF (Uluslararası Para Fonu). Dünya Ekonomik Görünümü Raporu, 2026. (Hafta 15)
Açıklamalar
Değerlendirme
Dersi alan öğrenciler aşağıdaki unsurlar temel alınarak değerlendirilecektir:
- Dönem içi değerlendirme: 40 %
Vize: Akademik takvimde belirtilen vize haftasında yapılır.
- Final: 60 % (Akademik takvimde belirtilen final haftasında yapılır).
- Vize ve Final sınavları test olarak yapılabileceği gibi, derse ilişkin teorik bilgi ve yoruma dayalı olarak, ayrıca açık uçlu sorulardan oluşabilir. Ders planında belirtilen temel ve yardımcı kaynaklar ile birlikte diğer eğitim araçları (LMS) içinde verilen makale ve benzeri dokümanlar bu sınavlarda birlikte değerlendirilebilir. Ayrıca sınavlar haricinde çeşitli ödevler verilmek suretiyle değerlendirmeye alınabilir.
- Diğer önemli hususlar
- Sınavlardan kopya çekilmesine veya her ne şekilde olursa olsun kopyaya teşebbüs edilmesine müsamaha edilmez. Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin 7/e ve 8/d madde hükümlerine göre “sınavlarda kopya yapmak veya yaptırmak veya bunlara teşebbüs etmek” suçunu “yükseköğretim kurumundan bir veya iki yarıyıl için uzaklaştırma” cezasıyla cezalandırmaktadır. Sınavda kopya çeken veya çekmeye teşebbüs edenlerin isimleri haklarında disiplin soruşturması açılması istemiyle Dekanlığa bildirilir.
- Öğrenciler derslerin en az 70 %’ine katılmak zorundadır. Derse katılımı 70 %’den az olan öğrenciler bu dersten doğrudan başarısız sayılır. Bu öğrenciler; final ve dolayısıyla bütünleme sınavına alınmazlar.
- Derslere %90 ve üzerinde katılım gösteren öğrencilere ayrıca final sınav sonuçlarına eklenmek üzere ilave not verilebilir.
Kurallar
- Sınavlardan kopya çekilmesine veya her ne şekilde olursa olsun kopyaya teşebbüs edilmesine müsamaha edilmez. Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin 7/e ve 8/d madde hükümlerine göre “sınavlarda kopya yapmak veya yaptırmak veya bunlara teşebbüs etmek” suçunu “yükseköğretim kurumundan bir veya iki yarıyıl için uzaklaştırma” cezasıyla cezalandırmaktadır. Sınavda kopya çeken veya çekmeye teşebbüs edenlerin isimleri haklarında disiplin soruşturması açılması istemiyle Dekanlığa bildirilir.
- Öğrenciler derslerin en az 70 %’ine katılmak zorundadır. Derse katılımı 70 %’den az olan öğrenciler bu dersten doğrudan başarısız sayılır. Bu öğrenciler; final ve dolayısıyla bütünleme sınavına alınmazlar.
- Derslere %90 ve üzerinde katılım gösteren öğrencilere ayrıca final sınav sonuçlarına eklenmek üzere ilave not verilebilir.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Mikro iktisadın temel kavramlarını tanımlayabilecektir.
- Piyasa ekonomisini genel olarak tanıyabilecektir.
- Talep, arz ve fiyat mekanizmasını açıklayabilecektir
- Esneklikler ve devletin fiyat kontrolü mekanizmasını açıklayabilecektir.
- Tüketici davranışı, üretim ve maliyet yapısı kavramlarını açıklayabilecektir.
- Piyasa tür ve yapılarını tanıyacak ve analiz edebilecektir
- Milli gelir hesaplamalarını açıklayabilecektir.
- Para teorisini tanımlayabilecektir.
- Enflasyon, istihdam ve işsizlik konularını analiz edebilecektir.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 3 | 48 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 2 | 32 |
| Ara Sınav | 1 | 15 | 15 |
| Kısa Sınav | 2 | 5 | 10 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 20 | 20 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Dersin Tanıtımı; İktisat ve Sosyal Hizmet İlişkisi | 1. haftanın konusu okunmalıdır. |
| 2 | İktisat Nedir? İktisada ilişkin temel kavramlar | İlgili haftanın konusuna çalışılacak |
| 3 | İktisat (Ekonomi)Nedir? İktisada ilişkin temel kavramlar (Devam) | İlgili haftanın konuları çalışılacak |
| 4 | Talep ve Arz Teorileri Fiyat Mekanizması | İlgili konu çalışılacak |
| 5 | Piyasa Dengesi | İlgili konu çalışılacak |
| 6 | Tüketici Davranışları | İlgilli konu çalışılacak |
| 7 | Üretim ve Maliyetler | İlgili konu çalışılacak |
| 8 | Ara Sınav | İşlenen Tüm Konular |
| 9 | Piyasa Yapıları: Tam Rekabet, Monopol ve Oligopol (Özet) | İlgili konular |
| 10 | Faktör Piyasası ve Emek Piyasası | Konular okunacak. |
| 11 | Genel Denge, Refah İktisadı, Gelir Dağılımı ve Yoksulluk | İlgili konular çalışılacak |
| 12 | Sosyal Ekonomi: Kooperatifler, Sosyal Girişimcilik, STK'lar | İlgili konular okunacak |
| 13 | Sosyal Güvenlik Sistemleri ve Refah Devleti | İlgili konular çalışılacak |
| 14 | Makro İktisadın Tarihçesi ve Milli Gelir Kavramları | İlgili konular çalışılacak |
| 15 | Enflasyon ve İşsizlik | ilgilki konulara bakılacak |
| 16 | Final Sınavı | Sınava Çalışma |


