Sağlık Bilimleri Fakültesi · Hemşirelik · Lisans
Dersin Amacı
Bu dersin amacı; öğrencilere toplumsal cinsiyetin birey ve toplum yaşamındaki etkileri konusunda gerekli bilgileri kazandırmak, öğrencilerin toplumdaki cinsiyet eşitsizliği ile ilişkili sorunları eleştirel bir şekilde ele alarak sorunlara çözüm önerileri üretmesini geliştirmek ve öğrencilerde farkındalık oluşturmaktır.
Ders İçeriği
Bu ders, toplumsal cinsiyet ile ilişkili temel kavramları, toplumsal cinsiyet eşitliği ile ilgili uluslararası mevzuat ve mekanizmaları, hukuki, ekonomik ve politik açıdan Türkiye’de toplumsal cinsiyetin ele alınması, toplumsal eşitsizliğinin neden olduğu sorunların Türkiye’de ve dünyadaki sonuçlarını içermektedir.
Zorunlu Kaynaklar
1. Yıldız Ecevit, Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Sosyolojisi, Anadolu Üniversitesi Yayınları
2. Canatan, K. (2011). Beden Sosyolojisi. İstanbul: Açılım Kitap
3. Oder, B. E. vd, 2011; Türkiye'de Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları, Koç Üniversitesi Yayınları, İstanbul
4. Fatmagül Berktay-Yıldız Ecevit, Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları, Anadolu Üniversitesi Yayınları
5. 75 Yılda Kadınlar ve Erkekler, Ayşe Berktay Hacımirzaoğlu, Tarih Vakfı Yurt Yayınları
6. Kalkınmada Yeni Yaklaşımlar, A.F.Aysan ve D.Dumludağ, İmge Yayınları
7. Sancar, S. (2013), Türk Modernleşmesinin Cinsiyeti: Erkekler Devlet, Kadınlar Aile Kurar, İstanbul: İletişim, 2. Baskı
8. Altun, D. ve Toker, H. (2018). Toplumsal Cinsiyet. Farklı Disiplinlerden Yaklaşımlar. Nika Yayınları. Ankara.
9. Merry, E. ve Hanks, W. (2020). Tarihte Toplumsal Cinsiyet. İş Bankası Yayınları. İstanbul
Önerilen Kaynaklar
10. Zeren, F., & Köşgeroğlu, N. (2020). Toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin hemşirelik mesleğine yansımaları. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(3), 293-299.
11. Aydın, M., Bekar, E. Ö., Gören, Ş. Y., & Sungur, M. A. (2016). Hemşirelik öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumları. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 16(1), 223-242.
12. Kılınç, N. Ö., & Türkoğlu, N. (2023). Hemşirelik öğrencilerinin toplumsal cinsiyet algılarının belirlenmesi. Atatürk Üniversitesi Kadın Araştırmaları Dergisi, 5(1), 10-15.
13. Gökşin, İ., & Erzincanlı, S. (2020). Hemşirelik öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rollerine yönelik tutumları ile bakım davranışları arasındaki ilişki.
14. Aktaş, D., & Külcü, D. P. (2020). Hemşirelik öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rolleri ile kadına ilişkin namus algıları arasındaki ilişki. Turkiye Klinikleri Journal of Medical Ethics-Law and History, 28(1), 1-9.
15. Yılmaz, K., Atasever, İ., & Duran, E. T. (2025). Hemşirelik Öğrencilerinin Toplumsal Cinsiyet Algılarına İlişkin Metaforik Bir Çözümleme. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 41(1), 1-11.
16. Gürel, R., Topal, C. A., & Uçgun, T. (2025). Hemşirelik Öğrencilerinin Toplumsal Cinsiyet Algısı ve Sosyal Medya Farkındalığının Belirlenmesi. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 10(2), 153-166.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Toplumsal cinsiyet eşitliği alanına ilişkin temel kavramları tanımlar.
- Toplumsal cinsiyet eşitliği ve kalkınma arasındaki ilişkiyi açıklar.
- Toplumsal cinsiyet eşitsizlik ile ilişkili sorunları ifade eder ve sorunlara çözüm önerileri sunar.
- Toplumsal cinsiyet kavramının birey ve toplum üzerindeki önemini açıklar.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 2 | 32 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 0 | 0 | 0 |
| Ara Sınav | 1 | 15 | 15 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 1 | 15 | 15 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 15 | 15 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Tanışma, dersin amaç ve hedeflerinin açıklanması, ders içeriğinin, ders kaynaklarının tanıtılması | 1,2,3,4,5,6,7,8,9 |
| 2 | Cinsiyet, toplumsal cinsiyet, eşitsizlik, toplumsal cinsiyet eşitsizliği | 1,2,3,4,5,6,7,8,9 |
| 3 | Toplumsal Cinsiyet Temelli Ayrımcılık | 1,2,3,4,5,6,7,8,9 |
| 4 | Cinsiyete dayalı işbölümü, kadın istihdamı | 1,2,3,4,5,6,7,8,9 |
| 5 | Toplumsal cinsiyet ve kalkınma ilişkisi | 1,2,3,4,5,6,7,8,9 |
| 6 | Medya ve Toplumsal cinsiyet | 1,2,3,4,5,6,7,8,9 |
| 7 | Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ile ilgili uluslararası mevzuat ve mekanizmalar | 1,2,3,4,5,6,7,8,9 |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav |
| 9 | Kadın ve Sivil Toplum Kuruluşları | 1,2,3,4,5,6,7,8,9 |
| 10 | Hukuk, ekonomi ve politik açıdan Türkiye’de toplumsal cinsiyet | 1,2,3,4,5,6,7,8,9 |
| 11 | Toplumsal eşitsizliğinin neden olduğu sorunların Türkiye’de ve dünyadaki sonuçları | 1,2,3,4,5,6,7,8,9 |
| 12 | Toplumsal eşitsizliğinin neden olduğu sorunların Türkiye'de ve dünyadaki sonuçları | 1,2,3,4,5,6,7,8,9 |
| 13 | Hemşirelik alanında toplumsal cinsiyet ile ilişkili yapılan çalışmalar | 10,11,12,13,14,15,16 |
| 14 | Ödev sunumu ve değerlendirme | ÖDEV |
| 15 | Ödev sunumu ve değerlendirme | okuma, araştırma |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı |