Sağlık Bilimleri Fakültesi · Beslenme ve Diyetetik · Lisans
Dersin Amacı
Bu dersin amacı; öğrencilerin hücre biyolojisi ve genetik alanındaki temel kavramları, hücre yapısını ve fonksiyonlarını, metabolik olayları ve genetik mekanizmaları anlamalarını sağlamaktır. Ayrıca DNA, RNA ve protein sentezi süreçlerini kavrayarak genetik bilginin aktarımını öğrenmeleri, genetik farklılıkların neden ve sonuçlarını yorumlayabilmeleri ve mikroorganizma genetiği hakkında temel bilgi edinmeleri amaçlanmaktadır.
Ders İçeriği
Bu dersin içeriğinde; hücrenin yaşam faaliyetleri, çevresi ile etkileşimi, organellerin görevleri ve enerji üretim sistemleri ile birlikte, moleküler biyoloji, hücre bileşenleri ve fonksiyonları, metabolizma ve temel metabolik yollar ele alınmaktadır. Ayrıca genom yapısı, DNA ve RNA'nın yapısı ve görevleri, replikasyon, transkripsiyon ve translasyon mekanizmaları, genotip ve fenotip ilişkisi ile birlikte genetik farklılıkların oluşum nedenleri ve sonuçları da incelenmektedir. Ders kapsamında ayrıca virüs ve bakteri genetiği ile ilgili temel bilgiler de verilmektedir.
Zorunlu Kaynaklar
Tıbbi Biyoloji ve Genetik, Prof. Dr. Halil Kasap, Mülkiye Kasap (Akademisyen Tıp Kitapevi), 2010.
Önerilen Kaynaklar
Molecular Biology of the Cell, Alberts Johnson, 6th Edition, 2014.
Açıklamalar
Ara Sınav %40
Final Sınavı %60
Kurallar
Tüm öğrenciler teorik dersin %70’ine katılmak zorundadırlar.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Hücre döngüsü ve hücre bölünmelerinin aşamalarını açıklayabilecek, hücresel sentez mekanizmalarını tartışır.
- Hücrenin canlı bir mekanizma olduğunu ve diğer tüm canlılar gibi temel yaşam faaliyetlerini gerçekleştirdiğini, çevresinden etkilenerek yaşam sürecinde değişimler geçirdiğini açıklar.
- Genetik şifre ve kontrol mekanizmalarının hücre için önemini açıklayarak kalıtsal materyalde meydana gelen değişiklikleri ifade eder.
- Hücre tipleri, organeller ve genetik materyal ile ilgili kavramları tanımlar.
- Kromozomal anomaliler ile DNA hasarı mekanizmaları ve bunların hastalıklar ile ilişkilerini yorumlar.
- Epigenetik ve beslenme ilişkisini açıklar.
- Hücreyi, genel özelliklerini, hücre tiplerini ve hücre organellerini tanımlar; hücre döngüsü ve hücre bölünme (mitoz, mayoz) aşamalarını açıklar.
- Hücresel sentez mekanizmalarını tartışır; replikasyon, transkripsiyon ve translasyon süreçlerini açıklar.
- Kalıtsal materyalde meydana gelen değişiklikleri (mutasyon çeşitleri, kromozomal anomaliler, DNA hasarı mekanizmaları) tanımlar ve bu değişimlerin genetik hastalıklarla ilişkisini yorumlar.
- Genetik özellikleri de kapsayacak şekilde kişiselleştirilmiş beslenmenin ilkelerini tanımlar.
- Besinlerin gen ekspresyonu üzerindeki etkisini (nutrigenomik) açıklar.
- Genetiğin ilkelerini ve hastalıkların etiyolojisindeki rolünü açıklar.
- Beslenme bozukluklarında ve biyoteknolojik ürünlerin geliştirilmesinde genetiğin rolünü kavrar.
- Hücre farklılaşması ve kanser mekanizmalarını tanımlar.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 3 | 48 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 3 | 48 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 1 | 2 | 2 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 1 | 1 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Hücrenin genel yapısı ve işleyişi, hücre zarının özellikleri | araştırma ve derleme makaleleri |
| 2 | Hücrenin Kimyasal Yapısı; organik bileşenler | araştırma ve derleme makaleleri |
| 3 | Hücrenin Kimyasal Yapısı; inorganik bileşenler | araştırma ve derleme makaleleri |
| 4 | Hücre Zarında Taşıma ve Hücre Metabolizması | araştırma ve derleme makaleleri |
| 5 | Hücre Döngüsü ve Bölünme | araştırma ve derleme makaleleri |
| 6 | Genetik Şifre: DNA ve RNA | araştırma ve derleme makaleleri |
| 7 | Protein Sentezi | araştırma ve derleme makaleleri |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav |
| 9 | İnsan Kromozomlarının Genel Yapısı ve Kullanılan Yöntemler | araştırma ve derleme makaleleri |
| 10 | İnsan Kromozomundaki Mutasyonlar ve Hastalıklar | araştırma ve derleme makaleleri |
| 11 | DNA mutasyonları ve onarım mekanizmaları | araştırma ve derleme makaleleri |
| 12 | İmmünogenetik (Antikorlar, antijenler..) | araştırma ve derleme makaleleri |
| 13 | Kanser Biyolojisi | araştırma ve derleme makaleleri |
| 14 | Kalıtsal Metabolik Bozukluklar I | araştırma ve derleme makaleleri |
| 15 | Kalıtsal Metabolik Bozukluklar II | araştırma ve derleme makaleleri |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı |