Sağlık Bilimleri Fakültesi · Beslenme ve Diyetetik · Lisans
Dersin Amacı
Bu ders, gıdaların güvenli ve uzun süreli saklanmasını sağlayan muhafaza tekniklerini anlamayı ve uygulamayı amaçlamaktadır. Ders kapsamında öğrenciler, gıdaların bozulma mekanizmalarını, mikrobiyal, kimyasal ve fiziksel bozulma nedenlerini öğrenir.
Ders İçeriği
Gıdaların saklama koşulları, sıcaklık kontrolü, soğutma ve dondurma yöntemleri ile kurutma, konserveleme, pastörizasyon ve sterilizasyon gibi teknolojik muhafaza yöntemleri ele alınır. Ayrıca tuzlama, şekerleme, turşulama, vakum ve gaz atmosferi paketleme gibi geleneksel ve modern yöntemler incelenir. Ders, gıda muhafaza tekniklerinin besin değerine ve güvenliğine etkilerini değerlendirerek, öğrencilerin uygun muhafaza yöntemlerini seçebilme ve uygulayabilme becerisi kazanmasını sağlar. Ayrıca, gıda güvenliği ve hijyen prensipleri ile muhafaza tekniklerinin entegrasyonu vurgulanır.
Zorunlu Kaynaklar
Rahman, M. S. (Ed.). (2007). Handbook of food preservation. CRC press.
Önerilen Kaynaklar
Zeuthen, P., and Bøgh-Sørensen, L. (Ed.). (2003). Food preservation techniques. Elsevier.
Kurallar
- Devam: Yönetmeliğe göre bir öğrenci toplam ders saatinin % 30’una devam etmemesi halinde dersten devamsızlık alır (DZ) ve başarısız olur.
- Geç Gelme: Sınıfa sadece gelmeniz değil vakitlice saatinde ders katılmanız beklenmektedir. Derse geç gelme şöyle tanımlanmaktır: Ders hocasının sınıf yoklamasını alması ve dersin ilk 10 dakikasından sonra derse katılmak.
- Yardım Almak: Ders esnasında ya da görüşme saatlerinde dersle ilgili sorularınızı sorup konuyu vaktinde öğrenmeniz eğitiminiz için önemlidir. Öğrencilerimizin, gerektiği hallerde, yardım almalarını tavsiye ediyoruz.
- Akademik dürüstlük: Dersin notuna konu olacak çalışmalarda tamamen kendi gayret ve eseriniz olması beklenmektedir. İntihal, kopyalama gibi gayri ahlaki durumlarda İZÜ’nun ilgili yönetmeliği gereği disiplin soruşturması açılıp gerekli cezai müeyyidelere tabii olursunuz
- Bu izlencede belirtilen değerlendirmeler sabit olup, not yükseltme amaçlı herhangi bir ekstra telafi ölçme yapılmayacaktır.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Geleneksel gıda muhafaza yöntemlerini açıklar.
- Geleneksel yöntemlerdeki güncel gelişmeleri tartışır.
- Modern muhafaza yöntemlerini açıklar.
- Gıdalarda görülen bozulmaları önlemek amacıyla uygulanması gereken muhafaza tekniklerini tanımlar.
- Muhafaza yöntemlerinin esaslarını açıklayarak bunların kombine kullanımı hakkında karar verir.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 14 | 3 | 42 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 14 | 2 | 28 |
| Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 3 | 3 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Gıda Muhafaza Teknikelrine Giriş. Gıda Muhafazasının Temelleri. | Ders materyalleri okunmalıdır. |
| 2 | Proses ve Raf ömrü süresince fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik değişimler | Ders materyalleri okunmalıdır. |
| 3 | Isıl İşleme Dayalı Muhafaza Yöntemleri (Evaporasyon, Kurutma, Pastörizasyon, Sterilizasyon vb.) | Ders materyalleri okunmalıdır. |
| 4 | Isıl İşleme Dayalı Muhafaza Yöntemleri (Evaporasyon, Kurutma, Pastörizasyon, Sterilizasyon vb.) | Ders materyalleri okunmalıdır. |
| 5 | Soğuk İşlem Muhafaza Yöntemleri (Dondurma, Liyofilizasyon vb) | Ders materyalleri okunmalıdır. |
| 6 | Gıdaların Kimyasal Koruyucularla Muhafazası | Ders materyalleri okunmalıdır. |
| 7 | Paketleme Yöntemlerine Dayanan Muhafaza Teknikleri (Aktif Paketleme, MAP, Akıllı Paketler, Yenilebilir Film ve Kaplamalar vb) | Mid-term exam |
| 8 | Ara sınav | Ara sınav |
| 9 | Gıdalarda Yüksek Basınç Uygulamaları | Ders materyalleri okunmalıdır. |
| 10 | Gıdalarda Ultrasonik Uygulamalar | Ders materyalleri okunmalıdır. |
| 11 | Gıdalarda Soğuk Plasma Uygulamaları | Ders materyalleri okunmalıdır. |
| 12 | Gıdalarda Vurgulu Elektrik Alan (PEF) ve Işınlama Uygulamaları | Ders materyalleri okunmalıdır. |
| 13 | Gıdalarda Ohmik Isıtma ve ve Kızılötesi Uygulamaları | Ders materyalleri okunmalıdır. |
| 14 | Değişik Gıdalarda Engeller Teknolojisi (Hurdle Effect) Uygulamaları | Ders materyalleri okunmalıdır. |
| 15 | Genel tekrar | Ders Notları |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı |


