Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi · Mimarlık · Lisans
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, öğrencilerin mimari mekânı fiziksel, işlevsel, algısal ve deneyimsel boyutlarıyla okuyabilmeleri, analiz edebilmeleri ve elde ettikleri mekânsal verileri tasarım sürecine aktarabilmeleri için gerekli kuramsal ve uygulamalı temeli sağlamaktır. Ders kapsamında öğrencilerin mevcut veya tarihi bir yapıyı/mekânı; kullanıcı, dolaşım, erişim, eşik, ölçek, malzeme, ışık, atmosfer, bellek ve kullanım potansiyeli gibi başlıklar üzerinden çözümlemeleri ve bu analizlerden hareketle mekâna yönelik yorumlayıcı bir tasarım önerisi geliştirmeleri amaçlanmaktadır.
Ders İçeriği
Ders; mekân analizi kavramı, mimari mekânı oluşturan temel bileşenler, kullanıcı-eylem-mekân ilişkisi, dolaşım ve erişilebilirlik analizi, yön bulma, mekânsal hiyerarşi, eşik ve odak kavramları, algısal ve deneyimsel mekân okumaları, ışık, malzeme, doku, atmosfer ve mekânsal bellek konularını kapsamaktadır. Ders sürecinde öğrenciler, seçilen mevcut veya tarihi bir yapı/mekân üzerinden analiz paftaları hazırlayacak; ara teslim sonrasında ise analiz bulgularını problem ve potansiyel başlıkları altında değerlendirerek küçük ölçekli bir yeniden kullanım, mekânsal müdahale, sergileme veya deneyim tasarımı önerisi geliştireceklerdir.
Zorunlu Kaynaklar
Ders notları, ders sunumu.
Önerilen Kaynaklar
Kamusal Alan, Editör Meral Özbek, Hil yayınevi, ISBN: 9789757638247, 2005
Etchells, F., The City of Tomorrow and its Planning by Le Corbusier, The Architectural Press, London,1987
Lee J.H.,2009. Celebrating the City Urban Facilities, C3 Publishing
Lee J.H.,2009. Public Space for Amusement &Achievement, C3 Publishing
Proceedings of Revitalising Built Environments- Requalifying Old Places for New Uses, IAPS-CSBE &
Housing Network, International Symposium 12-16 October 2009, İstanbul
Lee J.H.,2008. Urban Facilities, C3 Publishing
Lee J.H.,2008. Architecture for Public, C3 Publishing
Lee J.H.,2008. Commercial Space, C3 Publishing
Tarihten Günümüze Anadolu’da Konut ve Yerleşme, Tarih Vakfı Yayınları, 1996
Tschumi,B., 1994. Theoretical Projects: The Manhattan Transcripts, Academy Editions, GB
Norberg-Schultz, C., The Concept of Dwelling, On the Way to Figurative Architecture, Architectural
Documents, Electa/Rizzolli, Newyork,1985
Lynch, K., 1960. The Image of the City, Cambridge, Mass: MIT Press
Açıklamalar
1.Ara sınav günü, saati ve yeri Dekanlık tarafından ilan edilecektir.
- Uygulamalar belirtilen ders anlatımın konusu kapsamında yapılacaktır. Uygulama teslim tarihi ayrıca duyurulacaktır.
- Kısa sınavlar, sınavdan bir hafta önce öğrencilere ilan edilecektir. Kısa sınavların hangi konuyu kapsadığı bu duyuruda belirtilecektir.
- Final teslimi dönem içerisinde yapılan 6 uygulamanın, dönem içerisinde yapılan proje dersi kapsamında yer alan proje üzerinden uygulanmış 6 konu başlığını içeren kapsamda, uygulamanın teorik çerçevesi ve uygulamanın projedeki yeri ifade edilerek her bir uygulama konu başlığı için 1 adet A3/B2 pafta olacak şekilde yapılacaktır. Teslimler hem dijital hem de fiziki olarak alınacaktır.
- Final teslimi ödev olduğundan ve teslim proje gibi olduğundan dersin bütünlemesi yoktur.
Kurallar
- Devam: Yönetmeliğe göre bir öğrenci toplam ders saatinin % 70’ine devam etmemesi halinde dersten devamsızlık alır (DZ) ve başarısız olur.
- Geç Gelme: Sınıfa sadece gelmeniz değil vakitlice saatinde ders katılmanız beklenmektedir. Unutmayın ki 3 derse geç gelme 1 tam devamsızlık olarak sayılacaktır. Derse geç gelme şöyle tanımlanmaktır: Ders hocasının sınıf yoklamasını alması ve dersin ilk 10 dakikasından sonra derse katılmak
- Yardım Almak: Ders esnasında ya da görüşme saatlerinde dersle ilgili sorularınızı sorup konuyu vaktinde öğrenmeniz eğitiminiz için önemlidir. Öğrencilerimizin, gerektiği hallerde, yardım almalarını tavsiye ediyoruz.
- Akademik dürüstlük: Dersin notuna konu olacak çalışmalarda tamamen kendi gayret ve eseriniz olması beklenmektedir. İntihal, kopyalama gibi gayri ahlaki durumlarda İZÜ’nun ilgili yönetmeliği gereği disiplin soruşturması açılıp gerekli cezai müeyyidelere tabii olursunuz
- Bu izlencede belirtilen değerlendirmeler sabit olup, not yükseltme amaçlı herhangi bir ekstra telafi ölçme yapılmayacaktır.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Mimari mekân analizi ile ilgili temel kavramları, yöntemleri ve temsil araçlarını kavrar
- Bir mekânı fiziksel bileşenleri, mekânsal organizasyonu, ölçek, oran, sınır, eşik, odak ve yönlenme ilişkileri üzerinden analiz eder
- Kullanıcı, eylem, dolaşım, erişim, mahremiyet, yoğunluk ve kullanım senaryoları arasındaki ilişkileri mekânsal bağlamda değerlendirir
- Mekân analizi sonucunda elde ettiği verileri diyagram, eskiz, fotoğraf, plan, kesit ve pafta diliyle temsil eder; analiz bulgularından hareketle mekâna yönelik tasarım yaklaşımları geliştirir
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 15 | 2 | 30 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 14 | 2 | 28 |
| Ara Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 1 | 6 | 6 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 6 | 6 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Konuyla ilgili ön araştırma yapılması | Dersin kapsamıyla ilgili genel tanıtıcı bilgilerin verilmesi |
| 2 | Mekân analizi kavramı: mekânı okuma, çözümleme ve yorumlama yöntemleri | Öğrencilerden gündelik yaşamlarında deneyimledikleri bir mekânı gözlemlemeleri istenir. |
| 3 | Mekânı oluşturan temel bileşenler: sınır, yüzey, açıklık, eşik, odak, aks, yönlenme, ölçek ve oran | Konuyla ilgili ön araştırma yapılması |
| 4 | Kullanıcı, eylem ve mekân ilişkisi: hareket, duraklama, karşılaşma, mahremiyet, yoğunluk ve kullanım senaryoları | Konuyla ilgili ön araştırma yapılması |
| 5 | Dolaşım, erişim ve yön bulma analizi: girişler, geçişler, rotalar, görsel süreklilik ve mekânsal hiyerarşi | Konuyla ilgili ön araştırma yapılması |
| 6 | Tarihi yapıların mekânsal okunması: mekânsal katmanlar, bellek, izler, özgün işlev ve yeni kullanım potansiyeli Ara teslim proje konusunun açıklanması | Konuyla ilgili ön araştırma yapılması |
| 7 | Mekân analizi paftası hazırlama teknikleri: plan, kesit, fotoğraf, eskiz, diyagram, kavramsal şema ve problem-potansiyel haritası | Ara teslim paftaları için taslak çalışması |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav |
| 9 | Mekân analizi paftası hazırlama teknikleri: plan, kesit, fotoğraf, eskiz, diyagram, kavramsal şema ve problem-potansiyel haritası | Ara teslim paftaları için taslak çalışması |
| 10 | Analizden tasarım fikrine geçiş: mekânsal müdahale senaryosu, kullanıcı profili, işlev önerisi ve tasarım niyeti | İlk konsept fikri ve tasarım senaryosu |
| 11 | Mekânsal organizasyon önerileri: yeni işlev dağılımı, dolaşım kurgusu, eşikler, odaklar ve kullanım ilişkileri | Plan/kesit üzerinde tasarım önerisi |
| 12 | Atmosfer ve deneyim tasarımı: ışık, malzeme, doku, renk, ses, sergileme/yerleşim ve duyusal nitelikler | Moodboard, atmosfer paftası veya malzeme-deneyim şeması |
| 13 | Mevcut mekânsal değerlerin korunması ve yeni müdahalenin okunabilirliği: koruma, yeniden kullanım ve tasarım hassasiyeti | Tasarım kararlarının analiz bulgularıyla ilişkisi |
| 14 | Proje geliştirme kritiği: pafta dili, anlatım sırası ve diyagramların netleştirilmesi | Final teslimi için taslak paftalar |
| 15 | Final ön değerlendirme: proje sunum provası, genel değerlendirme ve dönem sonu tartışması | Final teslimine yönelik son revizyon önerileri |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı |


