Ana içeriğe atla

TİB 564 - Fıkıh Kaideleri ve Günümüz Problemleri

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü · Temel İslam Bilimleri (Arapça) · Lisansüstü

AKTS: 7.5 T+U+L: 3+0+0 Bölüm Seçmeli
Koordinatör: Prof. Dr. Heytem HAZNE

Dersin Amacı

  • Sistemli Düşünce: Öğrencilere fıkhi kurallar çerçevesinde bütüncül bakış açısı kazandırmak.
  • Çözüm Üretme: Yeni ortaya çıkan karmaşık sorunları temel ilkelerle çözme becerisi geliştirmek.
  • Evrensellik: İslam hukukunun zaman ve mekâna göre değişen dinamik yapısını kavratmak.

Ders İçeriği

Dersin içeriği genel olarak iki ana bölümden oluşmaktadır:

1. Temel Fıkıh Kaideleri (Küllî Kaideler)

  • Niyet: "Ameller niyetlere göredir" ilkesi ve hukuki sonuçları.
  • Yakin: "Yakin (kesin bilgi) şek ile zail olmaz" kuralının işleyişi.
  • Meşakkat: "Meşakkat teysiri (kolaylaştırmayı) celbeder" ilkesinin sınırları.
  • Zarar: "Zarar izale olunur" kaidesi ve kamu yararı ilişkisi.
  • Örf: "Âdet muhakkemdir" kuralı ve toplumsal kabullerin hukuktaki yeri.

2. Günümüz Problemleri ve Uygulamalar

  • Finans ve Ekonomi: Kripto paralar, dijital bankacılık, borsa işlemleri ve enflasyonist ortamda borçlanma.
  • Tıp ve Biyoteknoloji: Organ nakli, taşıyıcı annelik, tüp bebek tedavisi, genetik müdahaleler ve ötanazi.
  • Gıda ve Tüketim: Helal gıda sertifikasyonu, yapay et üretimi ve katkı maddelerinin fıkhi durumu.
  • Dijital Hayat: Metaverse ortamında ibadet ve ticaret, dijital varlıkların miras hukuku ve siber suçlar.


Dersin Öğrenme Çıktıları

  1. Bütüncül Bakış
  2. Kıyas Yeteneği
  3. Hukuki Çözüm Üretme
  4. Örf ve Maslahat Dengesi

Temel Alan Dağılımı

(22) Beşeri Bilimler%50 (38) Hukuk%50