Ana içeriğe atla

KSH 519 - Üreme Sağlığı ve Cinsel Sağlık

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü · Kadın Sağlığı ve Hastalıkları Hemşireliği · Lisansüstü

AKTS: 7.5 T+U+L: 3+0+0 Bölüm Seçmeli
Koordinatör: Prof. Dr. Ferda ÖZBAŞARAN

Dersin Amacı

Bu dersin amacı; öğrencilerin cinsel sağlık ve üreme sağlığı(CS/ÜS) kavramını tanıması, Dünyada ve Türkiye’de CS/ÜS’nın durumu, ölçütler ve bütünsel yaklaşımla sunulan CS/ÜS hizmetleri, üreme sağlığının sağlık hizmetleri içerisindeki yeri konusunda bilgi kazanması, bireylerin üreme ve cinsel haklarına saygılı bir tutum edinmesi, cinsellik ve cinsel sağlık sorunlarını değerlendirebilmesidir.

Ders İçeriği

Cinsel sağlık ve üreme sağlığı kavramı, haklar, TNSA 2018 Üreme sağlğı göstergeleri, üreme sağlığına yönelik ulusal ve uluslararası düzenlemeler, doğurganlık bilinci ve infertilite,beslenmenin üreme sağlığına etkileri, üreme sağlığında tamamlayıcı tıp, prekonsepsiyonel sağlık hizmetleri,üreme sağlğı ve kültür, dezavantajlı gruplarda üreme sağlığı, engelli kadınlarda üreme sağlğı, göç ve kadın, cinsel sağlık eğitimi, adolesan/cinsel olgunluk ve klimakterim dönemi üreme sağlğı sorunları konularını içermektedir.

Zorunlu Kaynaklar

1-Türmen T. Toplumsal Cinsiyet ve Kadın Sağlığı, Akın A (ed) Toplumsal Cinsiyet, Sağlık ve Kadın, Hacettepe Üniversitesi Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi, Hacettepe Üniversitesi Yayınları, Ankara, 2003, s.3-16

 2-Akın A, Üner S, Aslan D, Esin Ç, Coşkun A. Türkiye’de Toplumsal Cinsiyet ve Sağlık. KSGM, HÜKSAM ve UNFPA Yayını, Ankara 2004.

3-Subaşı N, Akın A. Kadına Yönelik Şiddet; Nedenleri ve Sonuçları. Toplumsal Cinsiyet, Sağlık ve Kadın kitabı içinde (Ed. Akın A), Hacettepe Üniversitesi Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi, Hacettepe Üniversitesi Publication, Ankara, 2003.p.231-249.

4-Türkiye Üreme Sağlığı Programı, Cinsel Sağlık Ve Üreme Sağlığı Hizmet Standartları, 

5 Taşkın L. (2009). Doğum ve Kadın Sağlığı Hemşireliği, Sistem Ofset Matbaacılık, Ankara

6-Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığı Mezuniyet Öncesi Eğitim Kapasitesini Güçlendirme Projesi (2006). Avrupa Birliğinin Türkiye Üreme Sağlığı Programı, Ankara

7-Akın,A.,Özpınar,S.,Toplumsal Cinsiyet ve Kadın sağlığı.Nobel Akademik Yayıncılık.2019

8.Toplumsal Cinsiyet ve Kadın. Editör;Ferda Özbaşaran.Türkiye Klinikleri Doğum Ve Kadın hastalıkları Hemşireliği Özel sayısı.30 aralık 2019

9- Hacettepe Üniversitesi Nüfus Etütleri Enstitüsü  Nüfus ve Sağlık Araştırması 2019,

10-Coşkun A., Ekizler İ., İnanç N., Karanisoğlu H., Kömürcü N., Okumuş H., Pasinlioğlu T., Taşkın L. Doğum ve Kadın Hastalıkları El kitabı, Editör: Prof.Dr. Anahit Çoşkun, Vehbi Koç Vakfı Yayınları, 2. Edition, İstanbul

11-Şirin,A. Kadın sağlığı. 2015.

12- Aydın S. (2000). Erkek Üreme Sağlığı. Van Tıp Dergisi, 7(3):117-119

13- Akın A. (2001). “Aile Planlamasından Üreme Sağlığına Geçiş”, Aktüel Tıp Dergisi (Kadın Sağlığı Özel Sayısı), 6 (1): 4-8.

14-Türkiye klinikleri. üreme sağlığı özel sayısı.

15_Türkiye klinikleri. Toplumsal cinsiyet ve kadın özel sayısı ( Editör.Prof. dr. Ferda Özbaşaran)

Dersin Öğrenme Çıktıları

  1. Üreme sağlığını tanımlayabilmeli, amacını ve kapsamını açıklar.
  2. Sağlıklı olma kavramı içinde cinsel sağlığın yerini ayırt eder.
  3. Üreme sağlığının bileşenlerini açıklar.
  4. Yaşam dönemlerinde (çocukluk, ergen, gençlik, erişkin, ileri yaş) kadın ve erkeğin karşılaşabileceği Cinsel sağlık ve üreme sağlığı risklerini tanımlar.
  5. Üreme haklarını ve önemini sayar.
  6. Üreme haklarının toplumda nasıl kullanıldığını kavrar.
  7. Toplumsal cinsiyet ayrımcılığının sağlığa etkilerini açıklar.
  8. Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıkları ve belirtilerini tanımlar.
  9. Kültürün ve dinin cinsel sağlık ve üreme sağlığı üzerine olan etkilerini değerlendirir.
  10. Ülkemizin CS/ÜS politikalarını ve yasalarını açıklar.
  11. Danışmanlık konusundaki terimleri ve ilkeleri tanımlar.

Temel Alan Dağılımı

(72) Sağlık%100

Öğretim Yöntem ve Teknikleri

AnlatımSoru-CevapTartışmaBireysel Çalışma

Ölçme ve Değerlendirme

ÖdevSınav (Yazılı Sınav / Test: Doğru-Yanlış Testi, Çoktan Seçmeli Testi, Kısa Cevaplı Test, Eşleştirmeli Test)

AKTS / İş Yükü

EtkinlikSayıSüre (saat)Toplam İş Yükü
Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil)16348
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi15230
Ara Sınav13030
Kısa Sınav000
Ödev13030
Uygulama000
Final14040

Ders Akışı

HaftaKonuÖn Hazırlık
1Cinsel sağlık/üreme sağlığı tanımlar ,-Cinsel Sağlık Eğitimi, İnsan Sağlığını Geliştirme Vakfı, Ceren yayıncılık, 2002. Uğur, M. (2003). Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklarda Klinik Bulgular ve Tanı, III. Uluslararası Üreme Sağlığı ve Aile Planlaması Kongresi, 115. -Yetkin, N. (1998). Cinsel Sorunlara Yaklaşım, Cinsel Sorunlara Genel Yaklaşım, Roche AŞ, İstanbul, 36- 41. -"Toplumsal cinsiyet, Sağlık ve Kadın". Ed. A. Akın, Hacettepe Üniversitesi Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi (HÜKSAM), Hacettepe Üniversitesi Yayınları, Ankara, 2003 -"Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2008", Hacettepe Nüfus Etütleri Enstitüsü, Sağlık Bakanlığı AÇSAP Gn. Müdürlüğü, Devlet Planlama Teşkilatı ve Avrupa Birliği, Ankara. -"Türkiye'de Ana Sağlığı, Aile Planlaması Hizmetleri ve İsteyerek Düşükler: Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 1998 İleri Analiz Sonuçları" Ed. A. Akın. Hacettepe Üniversitesi, UNFPA, Ankara, 2002 -
2Üreme hakları ve cinsel haklar.-Cinsel Sağlık Eğitimi, İnsan Sağlığını Geliştirme Vakfı, Ceren yayıncılık, 2002. Uğur, M. (2003). Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklarda Klinik Bulgular ve Tanı, III. Uluslararası Üreme Sağlığı ve Aile Planlaması Kongresi, 115. -Yetkin, N. (1998). Cinsel Sorunlara Yaklaşım, Cinsel Sorunlara Genel Yaklaşım, Roche AŞ, İstanbul, 36- 41. -"Toplumsal cinsiyet, Sağlık ve Kadın". Ed. A. Akın, Hacettepe Üniversitesi Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi (HÜKSAM), Hacettepe Üniversitesi Yayınları, Ankara, 2003 -"Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2008", Hacettepe Nüfus Etütleri Enstitüsü, Sağlık Bakanlığı AÇSAP Gn. Müdürlüğü, Devlet Planlama Teşkilatı ve Avrupa Birliği, Ankara. -"Türkiye'de Ana Sağlığı, Aile Planlaması Hizmetleri ve İsteyerek Düşükler: Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 1998 İleri Analiz Sonuçları" Ed. A. Akın. Hacettepe Üniversitesi, UNFPA, Ankara, 2002 -
3Kadın Sağlığı ile ilgili ulusal planlamalar.-Cinsel Sağlık Eğitimi, İnsan Sağlığını Geliştirme Vakfı, Ceren yayıncılık, 2002. Uğur, M. (2003). Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklarda Klinik Bulgular ve Tanı, III. Uluslararası Üreme Sağlığı ve Aile Planlaması Kongresi, 115. -Yetkin, N. (1998). Cinsel Sorunlara Yaklaşım, Cinsel Sorunlara Genel Yaklaşım, Roche AŞ, İstanbul, 36- 41. -"Toplumsal cinsiyet, Sağlık ve Kadın". Ed. A. Akın, Hacettepe Üniversitesi Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi (HÜKSAM), Hacettepe Üniversitesi Yayınları, Ankara, 2003 -"Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2008", Hacettepe Nüfus Etütleri Enstitüsü, Sağlık Bakanlığı AÇSAP Gn. Müdürlüğü, Devlet Planlama Teşkilatı ve Avrupa Birliği, Ankara. -"Türkiye'de Ana Sağlığı, Aile Planlaması Hizmetleri ve İsteyerek Düşükler: Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 1998 İleri Analiz Sonuçları" Ed. A. Akın. Hacettepe Üniversitesi, UNFPA, Ankara, 2002 -
4Kadın sağlığı ile ilgili uluslararası konferanslar ve eylem planları.-Cinsel Sağlık Eğitimi, İnsan Sağlığını Geliştirme Vakfı, Ceren yayıncılık, 2002. Uğur, M. (2003). Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklarda Klinik Bulgular ve Tanı, III. Uluslararası Üreme Sağlığı ve Aile Planlaması Kongresi, 115. -Yetkin, N. (1998). Cinsel Sorunlara Yaklaşım, Cinsel Sorunlara Genel Yaklaşım, Roche AŞ, İstanbul, 36- 41. -"Toplumsal cinsiyet, Sağlık ve Kadın". Ed. A. Akın, Hacettepe Üniversitesi Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi (HÜKSAM), Hacettepe Üniversitesi Yayınları, Ankara, 2003 -"Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2008", Hacettepe Nüfus Etütleri Enstitüsü, Sağlık Bakanlığı AÇSAP Gn. Müdürlüğü, Devlet Planlama Teşkilatı ve Avrupa Birliği, Ankara. -"Türkiye'de Ana Sağlığı, Aile Planlaması Hizmetleri ve İsteyerek Düşükler: Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 1998 İleri Analiz Sonuçları" Ed. A. Akın. Hacettepe Üniversitesi, UNFPA, Ankara, 2002 -
5Ülkemizde üreme sağlığı göstergeleri.-Cinsel Sağlık Eğitimi, İnsan Sağlığını Geliştirme Vakfı, Ceren yayıncılık, 2002. Uğur, M. (2003). Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklarda Klinik Bulgular ve Tanı, III. Uluslararası Üreme Sağlığı ve Aile Planlaması Kongresi, 115. -Yetkin, N. (1998). Cinsel Sorunlara Yaklaşım, Cinsel Sorunlara Genel Yaklaşım, Roche AŞ, İstanbul, 36- 41. -"Toplumsal cinsiyet, Sağlık ve Kadın". Ed. A. Akın, Hacettepe Üniversitesi Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi (HÜKSAM), Hacettepe Üniversitesi Yayınları, Ankara, 2003 -"Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2008", Hacettepe Nüfus Etütleri Enstitüsü, Sağlık Bakanlığı AÇSAP Gn. Müdürlüğü, Devlet Planlama Teşkilatı ve Avrupa Birliği, Ankara. -"Türkiye'de Ana Sağlığı, Aile Planlaması Hizmetleri ve İsteyerek Düşükler: Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 1998 İleri Analiz Sonuçları" Ed. A. Akın. Hacettepe Üniversitesi, UNFPA, Ankara, 2002 -
6TNSA 2018 Üreme sağlığı verileri.-Cinsel Sağlık Eğitimi, İnsan Sağlığını Geliştirme Vakfı, Ceren yayıncılık, 2002. Uğur, M. (2003). Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklarda Klinik Bulgular ve Tanı, III. Uluslararası Üreme Sağlığı ve Aile Planlaması Kongresi, 115. -Yetkin, N. (1998). Cinsel Sorunlara Yaklaşım, Cinsel Sorunlara Genel Yaklaşım, Roche AŞ, İstanbul, 36- 41. -"Toplumsal cinsiyet, Sağlık ve Kadın". Ed. A. Akın, Hacettepe Üniversitesi Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi (HÜKSAM), Hacettepe Üniversitesi Yayınları, Ankara, 2003 -"Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2008", Hacettepe Nüfus Etütleri Enstitüsü, Sağlık Bakanlığı AÇSAP Gn. Müdürlüğü, Devlet Planlama Teşkilatı ve Avrupa Birliği, Ankara. -"Türkiye'de Ana Sağlığı, Aile Planlaması Hizmetleri ve İsteyerek Düşükler: Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 1998 İleri Analiz Sonuçları" Ed. A. Akın. Hacettepe Üniversitesi, UNFPA, Ankara, 2002 -
7Türkiye'de ve Dünya'da cinsel sağlık ve üreme sağlığı sorunları-Cinsel Sağlık Eğitimi, İnsan Sağlığını Geliştirme Vakfı, Ceren yayıncılık, 2002. Uğur, M. (2003). Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklarda Klinik Bulgular ve Tanı, III. Uluslararası Üreme Sağlığı ve Aile Planlaması Kongresi, 115. -Yetkin, N. (1998). Cinsel Sorunlara Yaklaşım, Cinsel Sorunlara Genel Yaklaşım, Roche AŞ, İstanbul, 36- 41. -"Toplumsal cinsiyet, Sağlık ve Kadın". Ed. A. Akın, Hacettepe Üniversitesi Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi (HÜKSAM), Hacettepe Üniversitesi Yayınları, Ankara, 2003 -"Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2008", Hacettepe Nüfus Etütleri Enstitüsü, Sağlık Bakanlığı AÇSAP Gn. Müdürlüğü, Devlet Planlama Teşkilatı ve Avrupa Birliği, Ankara. -"Türkiye'de Ana Sağlığı, Aile Planlaması Hizmetleri ve İsteyerek Düşükler: Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 1998 İleri Analiz Sonuçları" Ed. A. Akın. Hacettepe Üniversitesi, UNFPA, Ankara, 2002 -
8Ara sınavTüm konuların çalışılması
9Yaşam dönemlerinde Cinsellik (ergenlik, gebelik, menapoz, yaşlılık vb)-Cinsel Sağlık Eğitimi, İnsan Sağlığını Geliştirme Vakfı, Ceren yayıncılık, 2002. Uğur, M. (2003). Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklarda Klinik Bulgular ve Tanı, III. Uluslararası Üreme Sağlığı ve Aile Planlaması Kongresi, 115. -Yetkin, N. (1998). Cinsel Sorunlara Yaklaşım, Cinsel Sorunlara Genel Yaklaşım, Roche AŞ, İstanbul, 36- 41. -"Toplumsal cinsiyet, Sağlık ve Kadın". Ed. A. Akın, Hacettepe Üniversitesi Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi (HÜKSAM), Hacettepe Üniversitesi Yayınları, Ankara, 2003 -"Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2008", Hacettepe Nüfus Etütleri Enstitüsü, Sağlık Bakanlığı AÇSAP Gn. Müdürlüğü, Devlet Planlama Teşkilatı ve Avrupa Birliği, Ankara. -"Türkiye'de Ana Sağlığı, Aile Planlaması Hizmetleri ve İsteyerek Düşükler: Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 1998 İleri Analiz Sonuçları" Ed. A. Akın. Hacettepe Üniversitesi, UNFPA, Ankara, 2002 -
10Medya ve Kadın Sağlığı Gebelik, Lohusalık ve Cinsellik-Cinsel Sağlık Eğitimi, İnsan Sağlığını Geliştirme Vakfı, Ceren yayıncılık, 2002. Uğur, M. (2003). Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklarda Klinik Bulgular ve Tanı, III. Uluslararası Üreme Sağlığı ve Aile Planlaması Kongresi, 115. -Yetkin, N. (1998). Cinsel Sorunlara Yaklaşım, Cinsel Sorunlara Genel Yaklaşım, Roche AŞ, İstanbul, 36- 41. -"Toplumsal cinsiyet, Sağlık ve Kadın". Ed. A. Akın, Hacettepe Üniversitesi Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi (HÜKSAM), Hacettepe Üniversitesi Yayınları, Ankara, 2003 -"Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2008", Hacettepe Nüfus Etütleri Enstitüsü, Sağlık Bakanlığı AÇSAP Gn. Müdürlüğü, Devlet Planlama Teşkilatı ve Avrupa Birliği, Ankara. -"Türkiye'de Ana Sağlığı, Aile Planlaması Hizmetleri ve İsteyerek Düşükler: Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 1998 İleri Analiz Sonuçları" Ed. A. Akın. Hacettepe Üniversitesi, UNFPA, Ankara, 2002 -
11Cinsellik nedir? Cinsel sağlık nedir?-Cinsel Sağlık Eğitimi, İnsan Sağlığını Geliştirme Vakfı, Ceren yayıncılık, 2002. Uğur, M. (2003). Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklarda Klinik Bulgular ve Tanı, III. Uluslararası Üreme Sağlığı ve Aile Planlaması Kongresi, 115. -Yetkin, N. (1998). Cinsel Sorunlara Yaklaşım, Cinsel Sorunlara Genel Yaklaşım, Roche AŞ, İstanbul, 36- 41. -"Toplumsal cinsiyet, Sağlık ve Kadın". Ed. A. Akın, Hacettepe Üniversitesi Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi (HÜKSAM), Hacettepe Üniversitesi Yayınları, Ankara, 2003 -"Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2008", Hacettepe Nüfus Etütleri Enstitüsü, Sağlık Bakanlığı AÇSAP Gn. Müdürlüğü, Devlet Planlama Teşkilatı ve Avrupa Birliği, Ankara. -"Türkiye'de Ana Sağlığı, Aile Planlaması Hizmetleri ve İsteyerek Düşükler: Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 1998 İleri Analiz Sonuçları" Ed. A. Akın. Hacettepe Üniversitesi, UNFPA, Ankara, 2002 -
12Cinsel Eğitim-Cinsel Sağlık Eğitimi, İnsan Sağlığını Geliştirme Vakfı, Ceren yayıncılık, 2002. Uğur, M. (2003). Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklarda Klinik Bulgular ve Tanı, III. Uluslararası Üreme Sağlığı ve Aile Planlaması Kongresi, 115. -Yetkin, N. (1998). Cinsel Sorunlara Yaklaşım, Cinsel Sorunlara Genel Yaklaşım, Roche AŞ, İstanbul, 36- 41. -"Toplumsal cinsiyet, Sağlık ve Kadın". Ed. A. Akın, Hacettepe Üniversitesi Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi (HÜKSAM), Hacettepe Üniversitesi Yayınları, Ankara, 2003 -"Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2008", Hacettepe Nüfus Etütleri Enstitüsü, Sağlık Bakanlığı AÇSAP Gn. Müdürlüğü, Devlet Planlama Teşkilatı ve Avrupa Birliği, Ankara. -"Türkiye'de Ana Sağlığı, Aile Planlaması Hizmetleri ve İsteyerek Düşükler: Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 1998 İleri Analiz Sonuçları" Ed. A. Akın. Hacettepe Üniversitesi, UNFPA, Ankara, 2002 -
13Jinekolojik Kanser ve Cinsellik-Cinsel Sağlık Eğitimi, İnsan Sağlığını Geliştirme Vakfı, Ceren yayıncılık, 2002. Uğur, M. (2003). Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklarda Klinik Bulgular ve Tanı, III. Uluslararası Üreme Sağlığı ve Aile Planlaması Kongresi, 115. -Yetkin, N. (1998). Cinsel Sorunlara Yaklaşım, Cinsel Sorunlara Genel Yaklaşım, Roche AŞ, İstanbul, 36- 41. -"Toplumsal cinsiyet, Sağlık ve Kadın". Ed. A. Akın, Hacettepe Üniversitesi Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi (HÜKSAM), Hacettepe Üniversitesi Yayınları, Ankara, 2003 -"Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2008", Hacettepe Nüfus Etütleri Enstitüsü, Sağlık Bakanlığı AÇSAP Gn. Müdürlüğü, Devlet Planlama Teşkilatı ve Avrupa Birliği, Ankara. -"Türkiye'de Ana Sağlığı, Aile Planlaması Hizmetleri ve İsteyerek Düşükler: Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 1998 İleri Analiz Sonuçları" Ed. A. Akın. Hacettepe Üniversitesi, UNFPA, Ankara, 2002 -
14Toplumsal Cinsiyet, Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliğine Yönelik Çalışmaların Sunumu-Cinsel Sağlık Eğitimi, İnsan Sağlığını Geliştirme Vakfı, Ceren yayıncılık, 2002. Uğur, M. (2003). Cinsel Yolla Bulaşan Hastalıklarda Klinik Bulgular ve Tanı, III. Uluslararası Üreme Sağlığı ve Aile Planlaması Kongresi, 115. -Yetkin, N. (1998). Cinsel Sorunlara Yaklaşım, Cinsel Sorunlara Genel Yaklaşım, Roche AŞ, İstanbul, 36- 41. -"Toplumsal cinsiyet, Sağlık ve Kadın". Ed. A. Akın, Hacettepe Üniversitesi Kadın Sorunları Araştırma ve Uygulama Merkezi (HÜKSAM), Hacettepe Üniversitesi Yayınları, Ankara, 2003 -"Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 2008", Hacettepe Nüfus Etütleri Enstitüsü, Sağlık Bakanlığı AÇSAP Gn. Müdürlüğü, Devlet Planlama Teşkilatı ve Avrupa Birliği, Ankara. -"Türkiye'de Ana Sağlığı, Aile Planlaması Hizmetleri ve İsteyerek Düşükler: Türkiye Nüfus ve Sağlık Araştırması 1998 İleri Analiz Sonuçları" Ed. A. Akın. Hacettepe Üniversitesi, UNFPA, Ankara, 2002 -
15Dersin değerlendirilmesi.fikir belirtme..
16final sınavıtüm konuların çalışılması