Ana içeriğe atla

IEC 635 - İslam İktisat Düşüncesi ve Tarihi

Lisansüstü Eğitim Enstitüsü · İslam Ekonomisi ve Finansı (İngilizce) · Doktora

AKTS: 7.5 T+U+L: 3+0+0 Bölüm Seçmeli
Koordinatör:

Dersin Amacı

Bu ders öğrencilere İslâm iktisadının temelini teşkil eden ve kapsamını belirleyen Hz. Peygamber Efendimiz (sav) ve Hulefâ-yi Râşidîn (ra) döneminde iktisadi hayata dair vaz edilen hükümlerin ışığında, İslâm iktisat tarihini günümüze kadar Müslümanlar tarafından klasik ve çağdaş dönemde iktisadi meselelere ilişkin ortaya çıkan temel yazın türleri, eserler ve uygulamalarla birlikte ele almaktadır.

Ders İçeriği

Bu ders öğrencilere İslâm iktisadının temelini teşkil eden ve kapsamını belirleyen Hz. Peygamber Efendimiz (sav) ve Hulefâ-yi Râşidîn (ra) döneminde iktisadi hayata dair vaz edilen hükümleri ve 19. yüzyılın yarısına kadar bu hükümler üzerine bina edilen uygulamaları temel yazın türleri ve eserleriyle ele almaktadır. Klasik dönem kapsamında İslâmî ilimler geleneği şemsiyesi altında yer alan fıkıh, hadis, tefsir, akaid ve zühd gibi temel yazın türlerinde kaleme alınan eserlerin incelenmesinin yanında, özellikle fıkıh ve ahlak gibi sahaların alt yazın türlerini teşkil eden harâc, emvâl, hisbe, kesb, edeb, ticâret, ahkâmu's-sultâniyye, nukûd, siyâsetnâme gibi yazınlarda çerçevesinde yazılmış eserlerin de incelenmesi hedeflenmektedir. Bununla birlikte İslâm ilim geleneğinden kopuşların tecrübe edildiği 19. yüzyılda yaşanan değişimlerin etkisiyle oluşan ilm-i servet, politik iktisat gibi yazın türlerinin yanında, çağdaş dönemde ortaya İslâm iktisadı, İslâmî finans, İslâm iktisat tarihi ve Müslüman iktisat düşüncesi tarihi gibi yazın türlerinin de incelenmesini konu almaktadır. Ders nihai olarak, kavram, yöntem ve ele alınan temalar açısından klasik ve çağdaş yazın türleri arasındaki temel farklılıkları ortaya koyarak tartışılmasını kapsamaktadır.

Dersin Öğrenme Çıktıları

  1. Öğrencilerin klasik dönemde İslam iktisadına ilişkin yazılan eserleri, yazın türlerini ve bunların içeriklerini genel anlamıyla tanıması ve bilgi sahibi olması amaçlanır.
  2. Öğrencilerin çağdaş dönemde İslam iktisadına ilişkin yazılan eserleri, yazın türlerini ve bunların içeriklerini genel anlamıyla tanıması ve bilgi sahibi olması amaçlanır.
  3. Öğrencilerin klasik ve çağdaş dönemlerde yazılan İslam iktisadına ilişkin eserlerin kavram, yöntem ve temalar açısından arz ettikleri farklılıkları anlaması amaçlanır.

Temel Alan Dağılımı

(22) Beşeri Bilimler%60 (34) İşletme ve Yönetim Bilimleri%40

Öğretim Yöntem ve Teknikleri

AnlatımSoru-CevapTartışmaGösterim

Ölçme ve Değerlendirme

ÖdevSınav (Yazılı Sınav / Test: Doğru-Yanlış Testi, Çoktan Seçmeli Testi, Kısa Cevaplı Test, Eşleştirmeli Test)

AKTS / İş Yükü

EtkinlikSayıSüre (saat)Toplam İş Yükü
Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil)16348
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi16348
Ara Sınav166
Kısa Sınav224
Ödev11111
Uygulama000
Final188

Ders Akışı

HaftaKonuÖn Hazırlık
1Hz. Peygamber Efendimiz (sav) ve Hulefâ-yi Râşidîn Devrinde İktisadi Hükümler ve Uygulamalar IKallek, Sosyal Servet, Bölüm I. Erkal, İslâm'ın İlk Dönemlerinde Vergi Hukuku Uygulamaları, Bölüm I.
2Hz. Peygamber Efendimiz (sav) ve Hulefâ-yi Râşidîn Devrinde İktisadi Hükümler ve Uygulamalar IIKallek, Sosyal Servet, Bölüm II. Erkal, İslâm'ın İlk Dönemlerinde Vergi Hukuku Uygulamaları, Bölüm II.
3Hz. Peygamber Efendimiz (sav) ve Hulefâ-yi Râşidîn Devrinde İktisadi Hükümler ve Uygulamalar IIIKallek, Sosyal Servet, Bölüm III Erkal, İslâm'ın İlk Dönemlerinde Vergi Hukuku Uygulamaları, Bölüm III
4İslam iktisat yazın türleri, kapsamı ve tarihçesi.Orman, S. (1999). Başlangıcından Osmanlı'ya İktisadi Düşünce Tarihinin İslâmî Kaynakları. Divan Disiplinlerarası Çalışmalar Dergisi, C. 4, No. 6, ss. 9-48.
5Fürû-i Fıkıh YazınıDers Notları, ilgili bölüm.
6Tefsir ve Hadis YazınlarıDers Notları, ilgili bölüm.
7Harâc ve Emvâl YazınlarıKallek, İslam İktisat Düşüncesi Tarihi, ilgili bölümler.
8Ara SınavAra Sınav
9Kesb ve Edeb yazınlarıDers Notları, ilgili bölüm.
10Hisbe ve Nukûd yazınlarıDers Notları, ilgili bölüm.
11Ahkâmu's-Sultâniyye ve Siyâsetnâme yazınlarıDers Notları, ilgili bölüm.
12Ferâiz ve Vakıf yazınları; Müstakil Eserler IDers Notları, ilgili bölüm.
13Müstakil Eserler II; 19. yüzyıldaki değişimler ve İlm-i Servet YazınıDers Notları, ilgili bölümler.
14İslam İktisadı ve İslami Finans yazınlarıDers Notları, ilgili bölüm.
15Klasik ve çağdaş İslam iktisat yazınlarının karşılaştırılmasıDers Notları, ilgili bölümler
16Final SınavıFinal Sınavı