Ana içeriğe atla

IEF 407 - İslam İktisadının Kurumları

İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi · İslam İktisadı ve Finans · Lisans

AKTS: 5 T+U+L: 3+0+0 Zorunlu
Koordinatör: Dr. Öğr. Üyesi Esra BALCI
Öğretim Üyeleri: Dr. Öğr. Üyesi Esra BALCI

Dersin Amacı

Bu dersin amacı öğrencilerin İslâm’ın önemli kurumları arasında yer alan zekât, öşür, fıtır sadakası, miras ve vakıf kurumlarına ilişkin ahkâm ve uygulamaları öğrenmelerini sağlamaktır. Bu kapsamda söz konusu kurumların rükünleri, şartları ve ahkâmıyla birlikte öğrencilerin zekât ve miras hesaplamalarını da öğrenmeleri amaçlanmaktadır. Ayrıca Hz. Peygamber Efendimiz (sav) döneminden günümüze kadar geçen dönemdeki temel uygulamalar kapsamında, zekâta tabi yeni mal çeşitleri ile günümüzdeki vakıf uygulamalarının incelenmesi de amaçlanmaktadır.

Ders İçeriği

Zekâtın tanımı, rükünleri, şartları, zekâta tabi mallar, zekâtın ödeme zamanı ve şekli, zekât ve vergi arasındaki farklılıklar, zekât almaya hak sahibi olanlar, zekât alamayacak olanlar, çözümlü zekât problemleri; ferâiz ilmi, delilleri, rükün, şart ve sebepleri, mirasa engel durumlar, terike, terikede hakkı bulunan kimseler, mirasçılar ve payları, ashâb-ı ferâiz, asabe, zevi’l-erhâm, redd, avl, hacb, tashih, miras problemleri çözümü; vakfın tanımı, rükünleri, şartları, İslâm tarihinde vakıflar, vakıflara ilişkin güncel meseleler.

Zorunlu Kaynaklar

Erkal, Mehmet (2008) Zekât: Bilgi ve Uygulama

Arı, Abdüsselam (2018) İslam Miras Hukuku

Dersin Öğrenme Çıktıları

  1. Zekâta dair Şer'i hükümleri öğrenmek ve uygulamalı olarak kullanabilme becerisi elde etmek.
  2. İslam miras hukukuna dair Şer'i hükümleri öğrenmek ve uygulamalı olarak kullanabilme becerisi elde etmek.
  3. Öşür ve fıtır sadakasına dair Şer'i hükümleri öğrenmek ve uygulamalı olarak kullanabilme becerisi elde etmek.

Temel Alan Dağılımı

(34) İşletme ve Yönetim Bilimleri%100

Öğretim Yöntem ve Teknikleri

AnlatımSoru-CevapAlıştırma ve UygulamaProblem Çözme

Ölçme ve Değerlendirme

Sınav (Yazılı Sınav / Test: Doğru-Yanlış Testi, Çoktan Seçmeli Testi, Kısa Cevaplı Test, Eşleştirmeli Test)

AKTS / İş Yükü

EtkinlikSayıSüre (saat)Toplam İş Yükü
Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil)15345
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi15460
Ara Sınav111
Kısa Sınav414
Ödev000
Uygulama000
Final111

Ders Akışı

HaftaKonuÖn Hazırlık
1Zekâtın Tanımı, Önemi ve ŞartlarıErkal, Zekât, ss. 19-70.
2Zekâta Tabi Mallar IErkal, Zekât, ss. 71-144.
3Zekâta Tabi Mallar IIErkal, Zekât, ss. 145-185.
4Zekâtın Tabi Mallar IIIErkal, Zekât, ss. 187-227
5Zekât Ödenme Zamanı ve Şekli, Zekâtın Verileceği Kişiler, Zekât Alınmayacak KişilerErkal, Zekat
6Fıtır Sadakası (Fitre) (Kısa Sınav 1)Arı, İslâm Miras Hukuku
7Miras Engelleri, Terike, Terike Üzerindeki Haklar, Terikede Hakkı Olan Kimseler, Miras Problemlerinin Çözümünde Takip Edilen YöntemArı, İslâm Miras Hukuku
8Ara SınavAra Sınav
9Terike Üzerine HaklarArı, İslâm Miras Hukuku
1040 Hâl: Ashâb-ı Ferâizin Payları IArı, İslâm Miras Hukuku
1140 Hâl: Ashâb-ı Ferâizin Payları IIArı, İslâm Miras Hukuku
1240 Hâl: Ashâb-ı Ferâizin Payları IIIArı, İslâm Miras Hukuku
1340 Hâl: Ashâb-ı Ferâizin Payları IV (Kısa sınav 2)Arı, İslâm Miras Hukuku
14Asabe Yoluyla Mirasçılık ve Redd Yoluyla MirasçılıkArı, İslam Miras Hukuku
15Resmi TatilResmi Tatil
16Final SınavıFinal Sınavı