İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi · İslam İktisadı ve Finans · Lisans
Dersin Amacı
Bu ders şunları amaçlamaktadır:
1. Öğrencilere içtihat sürecini düzenlemede Usul-i Fıkıh'ın anlamı ve işlevi hakkında genel bilgi sağlamak.
2. Öğrencileri İslam hukuk teorisinin kökeni ve gelişimi ile tanıştırmak.
3. Öğrencilere hukuk kurallarının (el-Ahkam) anlamı ile birlikte bunları vahyedilmiş kaynaklardan türetme yöntemleri hakkında bir temel vermek.
4. Öğrencileri Usul-i Fıkıh'ta tartışılan bazı önemli metodolojik problemler ve konularla tanıştırmak ve Usul metodolojilerinin kendi uzmanlık alanlarına pratik uygulama olanaklarını vurgulamak.
5. Öğrencilerin vahiy ve akıl arasındaki ilişkiyi anlamalarına ve takdir etmelerine yardımcı olmak.
Ders İçeriği
Bu ders İslam hukukunun (fıkıh) tarihine, göstergelerine ve metodolojik ilkelerine odaklanmaktadır. İslam hukuk teorisinin kökenini ve gelişimini açıklar. Önde gelen Müslüman hukuk teorisyenlerinin insan aklının vahiyle etkileşime girme yollarını açıklama çabalarının izini sürer. Aynı şekilde, İslam hukukunu açıklamak için çeşitli hukuk okulları tarafından benimsenen akıl yürütme yöntemlerine odaklanır. Derste ayrıca Şeriatın amaçlarına ilişkin teoriler (Makasıd-ı Şeriat) tartışılmakta ve içtihada duyulan ihtiyaç ile içtihadın Müslümanların çağdaş yaşamının gerekliliklerini Kur'an ve Sünnet'in emirleriyle uyumlu hale getirmedeki rolü vurgulanmaktadır.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 15 | 3 | 45 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 15 | 1 | 15 |
| Ara Sınav | 1 | 20 | 20 |
| Kısa Sınav | 2 | 10 | 20 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 25 | 25 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | İSLAM HUKUK METODOLOJİSİNE GİRİŞ | Verilen Kaynaklardan İlgili Bölümler Okunacaktır |
| 2 | İSLAM HUKUKUNUN KAYNAKLARI-1 KİTAP VE SÜNNET | Verilen Kaynaklardan İlgili Bölümler Okunacaktır |
| 3 | İSLAM HUKUKUNUN KAYNAKLARI-2 İCMA VE KIYAS | Verilen Kaynaklardan İlgili Bölümler Okunacaktır |
| 4 | İSLAM HUKUKUNUN KAYNAKLARI-3 MESALİHİ MÜRSELE, İSTİHSAN, ÖRF VE SEDDİ ZERAYİ | Verilen Kaynaklardan İlgili Bölümler Okunacaktır |
| 5 | İSLAM HUKUKUNUN KAYNAKLARI-4 ŞERU MEN KABLENA, SAHABİ KAVLİ,İSTİSHAB | Verilen Kaynaklardan İlgili Bölümler Okunacaktır |
| 6 | ŞERİ DELİLLERDEN ÇIKARILAN HÜKÜMLER-1 : TEKLİFİ HÜKÜMLER-VACİP VE MENDUP | Verilen Kaynaklardan İlgili Bölümler Okunacaktır |
| 7 | TEKLİFİ HÜKÜMLER-1: HARAM, MEKRUH VE MÜBAH | Verilen Kaynaklardan İlgili Bölümler Okunacaktır |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav |
| 9 | TEKLİFİ HÜKÜMLER-1: AZİMET VE RUHSAT | Verilen Kaynaklardan İlgili Bölümler Okunacaktır |
| 10 | VAD'İ HÜKÜMLER: SEBEP, RÜKÜN VE ŞART | Verilen Kaynaklardan İlgili Bölümler Okunacaktır |
| 11 | VAD'İ HÜKÜMLER: MANİ', SIHHAT-FESAD VE BUTLAN | Verilen Kaynaklardan İlgili Bölümler Okunacaktır |
| 12 | el-HAKİM, el-MAHKUM FİH ve el-MAHKUM ALYH | Verilen Kaynaklardan İlgili Bölümler Okunacaktır |
| 13 | KAYNAKLARDAN HÜKÜM ÇIKARMA (İSTİNBAT METODLARI), LAFIZLAR | Verilen Kaynaklardan İlgili Bölümler Okunacaktır |
| 14 | VAZOLUNDUĞU MANA BAKIMINDAN LAZFIZLAR: 1-HASS (MUTLAK, MUKAYYED,EMİR VE NEHİY) 2-AMM, 3-MÜŞTEREK | Verilen Kaynaklardan İlgili Bölümler Okunacaktır |
| 15 | MANAYA DELALETİ AÇIKLIĞI VE KAPALILIĞI BAIMINDAN LAFIZLAR (ZAHİR, NASS, MÜFESSER, MUHKEM), TE'VİL | Verilen Kaynaklardan İlgili Bölümler Okunacaktır |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı |


