Ana içeriğe atla

IEF 201 - İslam Hukuk Metodolojisi

İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi · İslam İktisadı ve Finans · Lisans

AKTS: 5 T+U+L: 3+0+0 Zorunlu
Koordinatör: Dr. Öğr. Üyesi Hüseyin İÇEN
Öğretim Üyeleri: Dr. Öğr. Üyesi Hüseyin İÇEN

Dersin Amacı

Bu ders şunları amaçlamaktadır:

1. Öğrencilere içtihat sürecini düzenlemede Usul-i Fıkıh'ın anlamı ve işlevi hakkında genel bilgi sağlamak.

2. Öğrencileri İslam hukuk teorisinin kökeni ve gelişimi ile tanıştırmak.

3. Öğrencilere hukuk kurallarının (el-Ahkam) anlamı ile birlikte bunları vahyedilmiş kaynaklardan türetme yöntemleri hakkında bir temel vermek.

4. Öğrencileri Usul-i Fıkıh'ta tartışılan bazı önemli metodolojik problemler ve konularla tanıştırmak ve Usul metodolojilerinin kendi uzmanlık alanlarına pratik uygulama olanaklarını vurgulamak.

5. Öğrencilerin vahiy ve akıl arasındaki ilişkiyi anlamalarına ve takdir etmelerine yardımcı olmak.

Ders İçeriği

Bu ders İslam hukukunun (fıkıh) tarihine, göstergelerine ve metodolojik ilkelerine odaklanmaktadır. İslam hukuk teorisinin kökenini ve gelişimini açıklar. Önde gelen Müslüman hukuk teorisyenlerinin insan aklının vahiyle etkileşime girme yollarını açıklama çabalarının izini sürer. Aynı şekilde, İslam hukukunu açıklamak için çeşitli hukuk okulları tarafından benimsenen akıl yürütme yöntemlerine odaklanır. Derste ayrıca Şeriatın amaçlarına ilişkin teoriler (Makasıd-ı Şeriat) tartışılmakta ve içtihada duyulan ihtiyaç ile içtihadın Müslümanların çağdaş yaşamının gerekliliklerini Kur'an ve Sünnet'in emirleriyle uyumlu hale getirmedeki rolü vurgulanmaktadır.

Temel Alan Dağılımı

(38) Hukuk%100

Öğretim Yöntem ve Teknikleri

AnlatımSoru-CevapTartışmaBeyin Fırtınası

Ölçme ve Değerlendirme

ÖdevSınav (Yazılı Sınav / Test: Doğru-Yanlış Testi, Çoktan Seçmeli Testi, Kısa Cevaplı Test, Eşleştirmeli Test)

AKTS / İş Yükü

EtkinlikSayıSüre (saat)Toplam İş Yükü
Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil)15345
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi15115
Ara Sınav12020
Kısa Sınav21020
Ödev000
Uygulama000
Final12525

Ders Akışı

HaftaKonuÖn Hazırlık
1İSLAM HUKUK METODOLOJİSİNE GİRİŞVerilen Kaynaklardan İlgili Bölümler Okunacaktır
2İSLAM HUKUKUNUN KAYNAKLARI-1 KİTAP VE SÜNNETVerilen Kaynaklardan İlgili Bölümler Okunacaktır
3İSLAM HUKUKUNUN KAYNAKLARI-2 İCMA VE KIYASVerilen Kaynaklardan İlgili Bölümler Okunacaktır
4İSLAM HUKUKUNUN KAYNAKLARI-3 MESALİHİ MÜRSELE, İSTİHSAN, ÖRF VE SEDDİ ZERAYİVerilen Kaynaklardan İlgili Bölümler Okunacaktır
5İSLAM HUKUKUNUN KAYNAKLARI-4 ŞERU MEN KABLENA, SAHABİ KAVLİ,İSTİSHABVerilen Kaynaklardan İlgili Bölümler Okunacaktır
6ŞERİ DELİLLERDEN ÇIKARILAN HÜKÜMLER-1 : TEKLİFİ HÜKÜMLER-VACİP VE MENDUPVerilen Kaynaklardan İlgili Bölümler Okunacaktır
7TEKLİFİ HÜKÜMLER-1: HARAM, MEKRUH VE MÜBAHVerilen Kaynaklardan İlgili Bölümler Okunacaktır
8Ara SınavAra Sınav
9TEKLİFİ HÜKÜMLER-1: AZİMET VE RUHSATVerilen Kaynaklardan İlgili Bölümler Okunacaktır
10VAD'İ HÜKÜMLER: SEBEP, RÜKÜN VE ŞARTVerilen Kaynaklardan İlgili Bölümler Okunacaktır
11VAD'İ HÜKÜMLER: MANİ', SIHHAT-FESAD VE BUTLANVerilen Kaynaklardan İlgili Bölümler Okunacaktır
12el-HAKİM, el-MAHKUM FİH ve el-MAHKUM ALYHVerilen Kaynaklardan İlgili Bölümler Okunacaktır
13KAYNAKLARDAN HÜKÜM ÇIKARMA (İSTİNBAT METODLARI), LAFIZLARVerilen Kaynaklardan İlgili Bölümler Okunacaktır
14VAZOLUNDUĞU MANA BAKIMINDAN LAZFIZLAR: 1-HASS (MUTLAK, MUKAYYED,EMİR VE NEHİY) 2-AMM, 3-MÜŞTEREKVerilen Kaynaklardan İlgili Bölümler Okunacaktır
15MANAYA DELALETİ AÇIKLIĞI VE KAPALILIĞI BAIMINDAN LAFIZLAR (ZAHİR, NASS, MÜFESSER, MUHKEM), TE'VİLVerilen Kaynaklardan İlgili Bölümler Okunacaktır
16Final SınavıFinal Sınavı