İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi · İslam İktisadı ve Finans (İngilizce) · Lisans
Dersin Amacı
Bu dersin amacı öğrencilerin İslâm’ın önemli kurumları arasında yer alan zekât, öşür, fıtır sadakası, miras ve vakıf kurumlarına ilişkin ahkâm ve uygulamaları öğrenmelerini sağlamaktır. Bu kapsamda söz konusu kurumların rükünleri, şartları ve ahkâmıyla birlikte öğrencilerin zekât ve miras hesaplamalarını da öğrenmeleri amaçlanmaktadır. Ayrıca Hz. Peygamber Efendimiz (sav) döneminden günümüze kadar geçen dönemdeki temel uygulamalar kapsamında, zekâta tabi yeni mal çeşitleri ile günümüzdeki vakıf uygulamalarının incelenmesi de amaçlanmaktadır.
Ders İçeriği
Zekâtın tanımı, rükünleri, şartları, zekâta tabi mallar, zekâtın ödeme zamanı ve şekli, zekât ve vergi arasındaki farklılıklar, zekât almaya hak sahibi olanlar, zekât alamayacak olanlar, çözümlü zekât problemleri; ferâiz ilmi, delilleri, rükün, şart ve sebepleri, mirasa engel durumlar, terike, terikede hakkı bulunan kimseler, mirasçılar ve payları, ashâb-ı ferâiz, asabe, zevi’l-erhâm, redd, avl, hacb, tashih, miras problemleri çözümü; vakfın tanımı, rükünleri, şartları, İslâm tarihinde vakıflar, vakıflara ilişkin güncel meseleler.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Zekâta dair Şer'i hükümleri öğrenmek ve uygulamalı olarak kullanabilme becerisi elde etmek.
- İslam miras hukukuna dair Şer'i hükümleri öğrenmek ve uygulamalı olarak kullanabilme becerisi elde etmek.
- Öşür ve fıtır sadakasına dair Şer'i hükümleri öğrenmek ve uygulamalı olarak kullanabilme becerisi elde etmek.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 3 | 48 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 4 | 64 |
| Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Kısa Sınav | 2 | 1 | 2 |
| Ödev | 1 | 7 | 7 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 2 | 2 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Zekâtın tanımı, rükûnları, şartları | Zekât: Bilgi ve Uygulama |
| 2 | Zekâta tâbi mallar ve yeni mal çeşitlerinin zekâtları | Zekât: Bilgi ve Uygulama |
| 3 | Zekât verilecek yerler, zekât verilemeyecek kimseler, zekât vermede usûl | Zekât: Bilgi ve Uygulama |
| 4 | Şirketlerin zekâtı, zekât muhasebesi, zekât hesaplamaları | Zekât: Bilgi ve Uygulama |
| 5 | Kısa Sınav 1 ve Zekât hesaplamaları | Zekât: Bilgi ve Uygulama |
| 6 | Mirasın kapsamı ve ilgili kavramlar | İslâm Miras Hukuku; Teshîlu’l-Ferâiz |
| 7 | Miras hükümleri I | İslâm Miras Hukuku; Teshîlu’l-Ferâiz |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav |
| 9 | Miras hükümleri II | İslâm Miras Hukuku; Teshîlu’l-Ferâiz |
| 10 | Miras hükümleri III ve Miras hesaplamaları | İslâm Miras Hukuku; Teshîlu’l-Ferâiz |
| 11 | Miras hesaplamaları | İslâm Miras Hukuku; Teshîlu’l-Ferâiz |
| 12 | Kısa Sınav 2 ve Vakfın tanımı, çeşitleri, rükûn ve şartları | “Vakıf” (DİA); İslam Dünyasında Vakıflar |
| 13 | İslâm tarihinde vakıflar, mevcut durumu ve sorunlar | “Vakıf” (DİA); İslam Dünyasında Vakıflar |
| 14 | Hisbenin tanımı, kapsamı, rükûnları ve şartları | “Hisbe” (DİA); Sosyal Servet |
| 15 | İslam tarihinde hisbe, günümüzdeki kapsamı ve güncel meseleler | “Hisbe” (DİA); Sosyal Servet |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı |


