Ana içeriğe atla

IEF 335 - İslam İktisat Ahlakı

İşletme ve Yönetim Bilimleri Fakültesi · İslam İktisadı ve Finans (İngilizce) · Lisans

AKTS: 5 T+U+L: 3+0+0 Bölüm Seçmeli
Koordinatör: Dr. Öğr. Üyesi Mohammad Ghaıth MAHAINI
Öğretim Üyeleri: Dr. Öğr. Üyesi Mohammad Ghaıth MAHAINI

Dersin Amacı

Ders Tanımı

Bu dersin temel amacı, İslami ekonomi ve finans kurumlarında etik ve yönetişimin rolünü incelemektir. Ders, öncelikle etiğin anlamı ve temelleri üzerine tartışmalarla başlayacak; ardından, doğru ile yanlış arasındaki ayrımın her zaman net olmadığı gerçek hayattaki etik ikilemler ele alınacaktır. Öğrencilerden bu tür açmazları eleştirel bir bakış açısıyla incelemeleri, farklı görüşleri tartışmaları ve etik muhakemenin bireysel ve kurumsal davranışları nasıl şekillendirdiğini değerlendirmeleri beklenecektir.

Etik boyutunun yanı sıra, ders İslami finans kurumlarındaki yönetişim yapılarını da ele alacaktır. Şeriata uyum, düzenleyici çerçeveler, en iyi uygulamalar ve uzun vadeli paydaş değerine stratejik uyum konularına odaklanılacaktır. Etik ilkeler ile yönetişim mekanizmalarının bir araya getirilmesi sayesinde öğrenciler, politika, karar ve davranışların İslami kurumların güvenilirliği ve sürdürülebilirliği üzerindeki etkisini bütüncül bir şekilde anlayacaklardır.

Beklentiler ve Hedefler

Dersin sonunda öğrenciler şunları yapabilmelidir:

  • Etik kavramları ve teorilerini, özellikle İslami ekonomi bağlamında, güçlü bir şekilde kavrayabilmek.

  • Doğru seçeneğin açık olmadığı karmaşık etik ikilemleri analiz edebilmek ve muhakemelerini net ve kanıta dayalı şekilde savunabilmek.

  • İslami finans kurumlarında etik ve yönetişim ihlallerinin sonuçlarını tanımlayıp değerlendirebilmek.

  • Kurumsal bağlamlarda dürüstlük, şeffaflık ve hesap verebilirliği teşvik edecek yönetişim çerçevelerini ve en iyi uygulamaları hayata geçirebilmek.

  • Etik düşünce ile pratik karar alma süreçlerini İslami ekonomi ve finans uygulamalarıyla ilişkilendirebilmek.

Ders İçeriği

HaftaKonu
1. HaftaDerse Giriş
2. Haftaİslami Ekonomi ve Değerler, Etik ile Kültürün Rolü
3. HaftaEtik Kavramını Anlamak
4. HaftaEtik ve Kamu Sektörü
5. HaftaDeğer Teorileri ve Etikle İlişkisi
6. HaftaEtik ve İslami Yönetişim
7. HaftaRisk Yönetimi ve İç Kontroller
8. HaftaYönetim Kurulu Üyeleri ve Hissedarların Görev ve Yetkileri
9. HaftaAra Sınav
10. Haftaİslami Bankaların Kurumsal ve Şeriat Yönetişimi
11. HaftaŞeriat Yönetişiminin Hukuki ve Düzenleyici Boyutları
12. Haftaİç Şeriat Kontrol Sistemi / Şeriat Denetiminin Aşamaları
13. HaftaŞeriat Denetim Kurulu ve İç Düzenlemeler
14. HaftaIFSB-30: İslami Finans Kurumlarında Kurumsal Yönetişim İçin Revize Edilmiş İlke Rehberi

Zorunlu Kaynaklar

Course Materials

Required Materials

  • Foundations of Shari'ah Governance of Islamic Banks, Ginena, Karim ,Hamid , Azhar. Wiley, 2015.
  • IFSB Standard 30: Islamic Financial Services Board (2023). Revised Guiding Principles on Corporate Governance for Institutions Offering Islamic Financial Services (Banking Segment) – Exposure Draft ED-30. Kuala Lumpur: Islamic Financial Services Board. Retrieved from https://www.ifsb.org

Additional Materials

  • Tricker, B. (2008). Corporate governance: Principles, policies and practices. Oxford University Press.
  • Iqbal, Z., & Lewis, M. K. (2009). An Islamic perspective on corporate governance. Elgar Publishing.
  • Coyle, B. (2007). Essence of corporate governance. ICSA Publishing.
  • Islamic Financial Services Board (IFSB), & The World Bank. (2017). Corporate governance practices in Islamic banks 2017. IFSB and World Bank.
  • IFSB Standard 10: Islamic Financial Services Board (2009). Guiding Principles on Shari`ah Governance Systems for Institutions Offering Islamic Financial Services (IFSB-10). Kuala Lumpur: Islamic Financial Services Board.

 

Açıklamalar

Değerlendirme Sistemi

EtkinlikYüzdeAçıklama
Katılım%10Derste birçok grup tartışması yapılacaktır. Bu nedenle devamlılık ve aktif katılım zorunludur.
Vaka Çalışmaları%20Derste çeşitli vaka analizleri ve tartışmalar yapılacaktır.
Ara Sınav%20Ara sınav, dönemin ilk yarısında işlenen konuları kapsayacaktır.
Final Sınavı%50Final sınavı, dönem boyunca öğrenilen tüm kavramları kapsayacaktır.
TOPLAM%100 

Ek Bilgi ve Kaynaklar

  • Devam Zorunluluğu: Öğrencilerin derse devam koşullarına uyması gerekmektedir. En az %70 devam şartını yerine getirmeyen öğrenciler final sınavına girme hakkını kaybedecektir.

  • Akademik Dürüstlük: Öğrenciler, İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi’nin etik kurallarına uymakla yükümlüdür. Bu derse kayıt olmakla birlikte bu ilkelere bağlı kalmayı taahhüt etmiş olursunuz. Akademik sahtekârlık hiçbir şekilde kabul edilemez; cezası sınavdan başarısız olmaktan üniversiteden uzaklaştırmaya kadar gidebilir.

  • Sınıf Davranışı:
    • Herkesin derste soru sorması ve katkıda bulunması teşvik edilmektedir.
    • Lütfen cep telefonlarını ve diğer cihazları, öğretim elemanı gerekli görmedikçe kapalı tutunuz.
    • Derse zamanında geliniz ve ders bitiminde çıkmayı planlayınız.

Dersin Öğrenme Çıktıları

  1. Öğrencilerin İslam'da iktisadi faaliyetlere ilişkin ahlak kurallarını öğrenmesini sağlamak.

Temel Alan Dağılımı

(34) İşletme ve Yönetim Bilimleri%100

Öğretim Yöntem ve Teknikleri

AnlatımSoru-CevapTartışmaRol OynamaGrup ÇalışmasıBeyin FırtınasıBireysel ÇalışmaProblem Çözme

Ölçme ve Değerlendirme

ÖdevSınav (Yazılı Sınav / Test: Doğru-Yanlış Testi, Çoktan Seçmeli Testi, Kısa Cevaplı Test, Eşleştirmeli Test)

AKTS / İş Yükü

EtkinlikSayıSüre (saat)Toplam İş Yükü
Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil)14342
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi428
Ara Sınav122
Kısa Sınav111
Ödev313
Uygulama111
Final133

Ders Akışı

HaftaKonuÖn Hazırlık
11. Hafta: İslam'da İktisadi Ahlakın Temelleri / Foundations of Economic Ethics in Islam1. Hafta: İslam'da İktisadi Ahlakın Temelleri / Foundations of Economic Ethics in Islam
22. Hafta: Faiz ve İslam Ekonomisi / Interest (Riba) and Islamic Economy2. Hafta: Faiz ve İslam Ekonomisi / Interest (Riba) and Islamic Economy
33. Hafta: Tüketim Ahlakı ve İsraf / Consumption Ethics and Wastefulness (Israf)3. Hafta: Tüketim Ahlakı ve İsraf / Consumption Ethics and Wastefulness (Israf)
44. Hafta: Helal Kazanç ve İş Ahlakı / Halal Earnings and Work Ethics4. Hafta: Helal Kazanç ve İş Ahlakı / Halal Earnings and Work Ethics
55. Hafta: Sadaka, Zekât ve Sosyal Adalet / Charity (Sadaqah), Zakat, and Social Justice5. Hafta: Sadaka, Zekât ve Sosyal Adalet / Charity (Sadaqah), Zakat, and Social Justice
66. Hafta: Piyasa Etiği ve Rekabet / Market Ethics and Competition6. Hafta: Piyasa Etiği ve Rekabet / Market Ethics and Competition
77. Hafta: Borç ve Kefalet Ahlakı / Debt, Surety (Kafalah), and Financial Ethics7. Hafta: Borç ve Kefalet Ahlakı / Debt, Surety (Kafalah), and Financial Ethics
8ara sınav / examara sınav / exam
99. Hafta: Modern Ekonomi ve İslamî Finans / Modern Economy and Islamic Finance9. Hafta: Modern Ekonomi ve İslamî Finans / Modern Economy and Islamic Finance
1010. Hafta: Günümüz Dünyasında İslam İktisat Ahlakının Uygulanabilirliği / The Applicability of Islamic Economic Ethics in Today’s World10. Hafta: Günümüz Dünyasında İslam İktisat Ahlakının Uygulanabilirliği / The Applicability of Islamic Economic Ethics in Today’s World
11Sunum - presentationSunum - presentation
12Sunum - presentationSunum - presentation
13Sunum - presentationSunum - presentation
14Sunum - presentationSunum - presentation
15FinalFinal
16..