İslami İlimler Fakültesi · İslami İlimler (Arapça) · Lisans
AKTS: 3 T+U+L: 2+0+0 Zorunlu
Koordinatör: Doç. Dr. Mohammad Hammam Abdelrahım MELHEM
Öğretim Üyeleri: Doç. Dr. Mohammad Hammam Abdelrahım MELHEM
Dersin Amacı
Fıkhı kaynakları, literatürü ve sistematiği çerçevesinde tanıtmak.
Ders İçeriği
İslam fıkhının tarihi gelişimi, kaynakları, literatürü ve genel yapısı
Zorunlu Kaynaklar
Manaa Al-Qattan, İslam Hukukuna Giriş
Önerilen Kaynaklar
El-Buti,İslam Hukukuna Giriş
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Fıkıh ilminin ortaya çıkışını ve gelişim süreçlerini açıklayabilme
- Hüküm kavramını ve hüküm çeşitlerini kavrayabilme
- Mezheplerin kurucu imamlarını, diğer önemli imamlarını ve temel eserlerini bilme ve onlardan istifadeyollarını kavrayabilme
- slam Hukukundaki temel kavram ve prensipleri kavrayabilmeİslam hukuk sistematiğini diğer hukuk sistemleri ile karşılaştırabilme
- Taklid ve mezhep taassubunun ortaya çıkış sebepleri ve sonuçlarını analiz edebilme
Temel Alan Dağılımı
(22) Beşeri Bilimler%30 (38) Hukuk%70
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
AnlatımSoru-CevapTartışma
Ölçme ve Değerlendirme
ÖdevSınav (Yazılı Sınav / Test: Doğru-Yanlış Testi, Çoktan Seçmeli Testi, Kısa Cevaplı Test, Eşleştirmeli Test)
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 2 | 32 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 10 | 2 | 20 |
| Ara Sınav | 1 | 9 | 9 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 9 | 9 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | İslam Hukuku, fıkıh ve şeriat kavramları, aralarındaki ilişki ve fıkhın diğer İslami ilimler arasındaki yeri | قراءة |
| 2 | Fıkhın sistematiği ve diğer hukuk sistemleri ile karşılaştırılması | قراءة |
| 3 | Fıkhın özellikleri, ilahi ve beşeri yönü, gayeci özelliği, esnek oluşu, evrensel oluşu, tedriciliği, kolaylık prensibi. | قراءة |
| 4 | Fıkıh ilminin ortaya çıkışı, Hz. Peygamber devrinde fıkıh | قراءة |
| 5 | Sahabe ve tabiin devrinde fıkıh ilminin gelişimi. | قراءة |
| 6 | Irak ekolü-Hicaz ekolü, Ehl-i re’y-Ehl-i hadis ayrımı ve fıkhi ihtilaf sebepleri. | قراءة |
| 7 | Mezheplerin ortaya çıkışı, meşhur fıkıh mezhepleri, Hanefi ve Mâliki mezheplerinin kurucuları, eserleri ve talebeleri | قراءة |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav |
| 9 | Şafii ve Hanbeli, Zahiri, Caferi mezhebi ve yaşamayan diğer mezhepler | قراءة |
| 10 | Mezheplerin yayılması, fıkhın duraklama dönemi ve taklid düşüncesinin ortaya çıkması | قراءة |
| 11 | Fıkhın yeniden uyanması (Mecelle’den sonraki dönem), ictihad ve telfik düşüncesi | قراءة |
| 12 | Hüküm kavramı, hükmün çeşitleri, kanun koyucu, mükellef. | قراءة |
| 13 | Şer’i hükümlerin kaynakları, asli ve tali deliller. | قراءة |
| 14 | Külli kaide kavramı ve fıkıhta makasid düşüncesi | قراءة |
| 15 | Mecelle’nin bazı önemli külli kaideleri. | قراءة |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı |