İslami İlimler Fakültesi · İslami İlimler (Arapça) · Lisans
Dersin Amacı
Tefsir Usulü, Kur'an ilimlerine giriş mahiyetinde olup Kur'an ile ilgili ilimleri öğreterek tefsir ilmine giriş yapmayı, bu ilimlerin kavramlarını, konularını, ihtilaflarını ve ana kaynaklarını tanıtmayı hedeflemektedir. Kur'an'ın tanımından başlayarak iniş sürecini, kaydını, toplanmasına bizlere aktarılmasını, elfâzıyla ilgili ilimleri, manasını daha iyi anlamayı sağlayan ilimleri ve diğer kitaplarda olmayan hususiyetleri öğretmeyi gaye edinir.
Ders İçeriği
Tefsir Usulü dersinde Kur'an'ın lügat ve ıstılah manaları, isimleri, nasıl indiği, nasıl toplandığı, hangi şekillerde okunduğu ve bugüne kadar nasıl nakledildiği, onun lafızlarıyla ilgili hususiyetlerini öğreten ilimlerle manasını daha iyi anlamaya yarayan ilimler ve tefsirin esas kâideleri işlenir. Bu konulara dair tartışmalara, farklı görüşlere ve her bir görüşün dayandığı delillere yer verilerek daha sonra bu delillerin tahlili yapılır, çürük olanlar ayıklanarak sağlam delillerin gösterdiği tarafın doğruluğuna hükmedilir.
Zorunlu Kaynaklar
Hâzimî, el-Vecîz fî ulûmi Kitâbi'l-Azîz, İstanbul: İzü yayınları
Muhsin Demirci, Tefsir Usulü, İstanbul: İfav yayınları
Ömer Çelik, Tefsir Usulü ve Tarihi, İstanbul: Erkam yayınları
Murat Kaya, Kitabımız Kur'an, Erkam yayınları, 2019.
Önerilen Kaynaklar
Muhammed Mustafa el-A'zamî, Küttâbu'n-Nebî
Muhammed Mustafa el-A'zamî, Kur'an Tarihi, İstanbul: İz yayıncılık
Muhsin Demirci, Kur'an Tarihi
Açıklamalar
Konularımızı kaynak kitabımızdan takip edeceğiz, yardımcı kitapları da konuları pekiştirmek için okuyacağız.
Kurallar
Her hafta işlenecek konu ana kaynaktan ve yardımcı kitaplardan okunarak gelinir.
Derse zamanında gelmek konuyu anlamak için çok mühim bir esastır.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 14 | 2 | 28 |
| Ara Sınav | 1 | 2 | 2 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 2 | 2 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Kur'an'ın Tarifi ve İsimleri | Muhammed Mecali: el-Veciz fi Ulumi'l-Kur'an Zerkeşî, el-Burhan fi Ulumi-l Kur'an. Süyuti, el-İtkân Muhsin Demirci: Tefsire Giriş Ömer Çelik, Tefsir Usulü ve Tarihi |
| 2 | Vahiy ve Çeşitleri | Kaynak kitaplardan konu çalışılacak |
| 3 | Esbâb-ı Nüzûl | Kaynak kitaplardan konu çalışılacak |
| 4 | Mekki ve Medeni | Kararlaştırılan kitaplardan konu çalışılacak |
| 5 | Garibu'l-Kur'an | Kararlaştırılan kitaplardan konu çalışılacak |
| 6 | Vücûh ve Nezair | Kararlaştırılan kitaplardan konu çalışılacak |
| 7 | Ehruf-u Seb'a | Kaynak kitaplardan konuya çalışılacak |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav |
| 9 | Kur'an'ın Yazılması | Kararlaştırılan kitaplardan konu çalışılacak |
| 10 | Hz. Ebu Bekir ve Hz. Osman Zamanında Kur'an'ın Cem'i | Kararlaştırılan kitaplardan konu çalışılacak |
| 11 | Kıraatler | Kararlaştırılan kitaplardan konu çalışılacak |
| 12 | Nasih ve Mensuh | The subject will be studied from the source books |
| 13 | Muhkem ve Müteşabih | Kararlaştırılan kitaplardan konu çalışılacak |
| 14 | Münasebâtü'l-Kur'an | Kararlaştırılan kitaplardan konu çalışılacak |
| 15 | Müfessirlerin Usulleri | Kararlaştırılan kitaplardan konu çalışılacak |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı |