Ana içeriğe atla

ISF 413 - İslam Sanatları Tarihi

İslami İlimler Fakültesi · İslami İlimler (%30 Arapça) · Lisans

AKTS: 4 T+U+L: 2+0+0 Zorunlu
Koordinatör: Tez Danışmanı Fettah AYKAÇ
Öğretim Üyeleri: Dr. Öğr. Gör. Oğuz Alp DEDEOĞLU

Dersin Amacı

Türk ve İslam sanatının tarihi gelişimini ve özelliklerini öğrenmek, başta mimari eserler olmak üzere Türk ve İslam dünyasında meydana getirilmiş sanat zenginliklerini tanımak. 

Ders İçeriği

Sanatın tanımı ve çeşitleri, İslam sanatı ve özellikleri, İslam mimarisinin tarihi gelişimi, İslam mimarisinde yapılar ve özellikleri; cami ve mescitler, eğitim yapıları (medreseler) ve türbeler, hat, mimari süsleme ve diğer tezyini sanatlar.

 

Zorunlu Kaynaklar

İslam Sanatları Tarihi, AÜ, Açık Öğr. Fak. Yayınları, 10,11. Baskı. 2015-2016 Eskişehir.

3-Beksaç, A. E. (1995). “Emeviler-Sanat”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. (XI, 104-108). İstanbul: Türkiye

        Diyanet Vakfı Yayınevi.

4-Bozkurt, N.-Küçükaşçı, M S. (2004). “Mescid-i Nebevî”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. (XXIX, 281-290).

        Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınevi.

5-Bozkurt, N.-Küçükaşçı, M S. (2004). “Mescid-i Harâm”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. (XXIX, 273-277).

        Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınevi.

6-Can, Y. – Gün, R., (2006). Ana Hatlarıyla Türk İslam Sanatları ve Estetiği, İstanbul: Kayıhan Yayınları.

7-Ülken, H. Z. (1948). İslam Sanatı, İstanbul: İstanbul Teknik Üniversitesi Matbaası.

8-Ünal, S. (2001). “Kâbe” . Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. (XXIV, 14-21). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı

        Yayınevi.

9-Yetkin, S. K. (1954). İslam Sanatı Tarihi, Ankara: Güven Basımevi.

10-Yetkin, S. K. (1965). İslam Mimarisi, Ankara: Ankara Üniversitesi Matbaası.

11-Yetkin, S. K. (1984). İslam Ülkelerinde Sanat, İstanbul: Cem Yayınevi.

12-İslam Sanatı ve Mimarisi (2007). (Ed.: M Hattstein – P. Delius), Italy: Könemann9-Yazıcı, T. (1995). “Emeviyye 13-Camii”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. (XI, 108-109). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınevi.  

13-Küçüksipahioğlu, B. (2003). “Medînetü’zzehrâ”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. (XXVIII, 320-322). Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınevi.

14-Özdemir, M (1995). “Elhamra Sarayı”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. (XI, 29-31). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınevi.

15- Pektaş, K., (2009). “Sîdî Ukbe Camii”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. (XXXVII, 149-151). İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınevi.

Önerilen Kaynaklar

Yetkin,Suut Kemal, Estetik, İstanbul, 1938.

Altun, Ara (1988), Ortaçağ Türk Mimarisinin Anahatları İçin Bir Özet, İstanbul.

Arseven, Celal Esat (1970), Türk Sanatı, İstanbul.

Aslanapa, Oktay (2004), Turkish Art and Architecture (1971’den tıpkıbasım), Ankara.

Aslanapa, Oktay (1993), Türk Sanatı, İstanbul.

Kuban, Doğan (1965), Anadolu Türk Mimarisinin Kaynak ve Sorunları, İstanbul.

Kuban, Doğan (2002), Selçuklu Çağında Anadolu Sanatı, İstanbul.

Yetkin, Suut Kemal (1965), İslâm Mimarisi, Ankara.

 

Açıklamalar

İslam sanatları Tarihi dersi, İslami İlimler öğrencilerinin genel İslam kültürü, sanatı ve medeniyeti hakkında bilgi sahibi olmaları ve sonraki hayatlarında bu bilgileri kullanabilmeleri açısından oldukça önemli bir derstir. İslami ilimlerin hangi dalında uzmanlaşırsa uzmanlşsın, bu derste verilen bilgileri daha geniş çaplı okuyup araştırarak diğer alanlarda işine yarayacak bilgilere sahip olmaları ve yeri geldiğinde kullanabilecekleri temel bilgiler arasına katabilir, bu sayede de gerek inanç gerek kültür ve sanat konularında ayakları yere sağlam basar hale gelebilirler.

Kurallar

İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi Lisans Eğitim ve Öğretim Yönetmeliği 

MADDE 19 /(4) Dersin bir AKTS kredisi, öğrencinin yirmi beş saatlik iş yüküne karşılık gelir. Öğrenci iş yükü, ders saatlerinin yanı sıra laboratuvar, atölye, klinik çalışması, ödev, uygulama, proje, seminer, sunum, sınava hazırlık, sınav, staj, işyeri eğitimi ve benzeri eğitim-öğretim faaliyetlerinde harcanan zamanları ifade eder.

Derse devam zorunluluğu

MADDE 21 – (1) Üniversitede öğrenciler; bir yarıyıl içinde, teorik derslere %70, uygulamalı derslere %80 oranında devam etmekle yükümlüdür. Her öğretim elemanı, derslere devam mecburiyetini bu esaslara göre kontrol eder.

(2) Dersi veren öğretim elemanı, derse devam mecburiyetini yerine getirememiş öğrencilere ait listeyi, akademik takvimde belirtilen derslerin bitiş tarihinde Öğrenci Bilgi Sistemi üzerinden ilan eder. Bu öğrenciler, belirtilen dersten devamsız sayılır ve o dersin dönem sonu sınavı ile bütünleme sınavına giremez. Başarısız sayılan bu öğrencilere dersi veren öğretim elemanı tarafından DZ notu verilir. Bir dersten DZ notu alarak başarısız olan öğrencilerin ders tekrarında derse devamları zorunludur. Öğrenciler, ilgili yönetim kurulu tarafından belirlenen esaslar doğrultusunda ders, uygulama, laboratuvar çalışmalarına devam etmek ve dersi veren öğretim elemanının yapacağı diğer yarıyıl içi sınav ve çalışmalara katılmak zorundadır.

(3) Milli takım ve üniversitelerarası spor karşılaşmalarında veya kültürel etkinliklerde Üniversite yönetimi tarafından görevlendirilen sporcu ve öğrencilerin, bu etkinliklere ve bunların hazırlık çalışmalarına katılmak zorunda olmaları sebebiyle öğrenimlerine devam edemedikleri süreler, devam süresinin hesabında dikkate alınmaz; öğrenciler bu süreler içinde giremedikleri sınavlara, dersi veren öğretim elemanı tarafından ilan edilen gün ve saatte girer.

(4) Ders tekrarı durumunda, daha önce devam şartı yerine getirilmiş olan teorik derslere devam şartı aranmaz. Ancak; ders tekrarı yapan öğrenci, dersi veren öğretim elemanı tarafından belirlenen diğer şartlara uymak zorundadır.

Öğrenciler derse katılmalı başka şeylerle ilgilenmemelidir (Cep telefonu, uyuklama v.b.)

Dersi alttan alan ve devam zorunluluğu bulunmayan öğrenciler dersle ilgili çalışmalardan sorumludur (Araştırma ödevi, sunum, kitap ve makale okumaları)

Kopya ve İntihal: Ders kapsamında kopya çekmek ya da intihal yapmak kesinlikle yasaktır. Kopya çektiği ya da intihal yaptığı tespit edilen öğrenci hakkında yasal işlem başlatılır.

Dersin Öğrenme Çıktıları

  1. Recognize important works made in Islamic geography
  2. Recognize important works made in Islamic geography
  3. İslam coğrafyasında yapılmış önemli eserleri tanır
  4. İslam sanatının gelişim sürecini bilir.
  5. Mescit, cami ve medrese mimarisinin tarihsel gelişimini kavrar
  6. Sanat eserlerinin değerini bilip onları koruma bilincine sahip olur.
  7. Türk İslam sanat eserlerinin özelliklerini bilir.

Temel Alan Dağılımı

(21) Sanat%50 (22) Beşeri Bilimler%50

Öğretim Yöntem ve Teknikleri

AnlatımSoru-CevapTartışmaGösterimBeyin Fırtınası

Ölçme ve Değerlendirme

ÖdevSınav (Yazılı Sınav / Test: Doğru-Yanlış Testi, Çoktan Seçmeli Testi, Kısa Cevaplı Test, Eşleştirmeli Test)

AKTS / İş Yükü

EtkinlikSayıSüre (saat)Toplam İş Yükü
Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil)14228
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi14456
Ara Sınav188
Kısa Sınav000
Ödev000
Uygulama000
Final188

Ders Akışı

HaftaKonuÖn Hazırlık
1Sanat Kavramı ve Estetik Sanat İlişkisiTitus Burckhardt:İslam Sanatı Dil ve Anlam
2ANADOLU DIŞINDAKİ TÜRK İSLAM DEVLETLERİ SANATI ve MİMARİSİAÜ AÖ İslam sanatları ve Tarihi Kitabı Unite:2
3Türk - İslâm Mimarisi-BEYLİKLER DÖNEMİAÜ AÖ İslam sanatları ve Tarihi Kitabı Unite:1
4BÜYÜK SELÇUKLULAR DÖNEMİ SANATI ve MİMARİSİAÜ AÖ İSLAM SANATLARI TARİHİ kitabı, Ünite:
5ERKEN DÖNEM Osmanlı MimarisiAÜ AÖ İslam sanatları ve Tarihi Kitabı Unite:
6KLASİK Osmanlı Dönemi 16-17 YY MimarisiAÜ AÖ İslam sanatları ve Tarihi Kitabı Unite:
7Hat SanatıSon Hattatlar-İbnülemin Mahmud Kemal
8Ara SınavAra Sınav
9Hat SanatıHat Sanatı-Ali Alparslan
10Tezhib SanatıAna hatlarıyla Türk-İslam Sanatları Estetiği
11Minyatür SanatıAna hatlarıyla Türk-İslam Sanatları Estetiği
12Cilt ve Ebru SanatıAna hatlarıyla Türk-İslam Sanatları Estetiği
13Diğer SanatlarAna hatlarıyla Türk-İslam Sanatları Estetiği
14İstanbul'un ŞaheserleriSinan-Doğan Kuban
15İstanbul’un ŞaheserleriRoger Garaudy-İslam'ın Aynası Camiler
16Final SınavıFinal Sınavı