İslami İlimler Fakültesi · İslami İlimler (%30 Arapça) · Lisans
Dersin Amacı
İslam felsefesinin dersinin öncelikli amacı öğrencilere İslam ile felsefe arasında nasıl bir ilişki bulunduğunu ve İslamın kendine has bir felsefi bakış açısına sahip olduğunu göstermektir. Bunun için bir hakikat araştırması olarak felsefenin ne olduğu, felsefe yapmanın apriori şartlarının neler olduğu ve İslamın bu apriori şartları karşılayıp karşılayamadığı gösterilmeye çalışılacaktır. İslam felsefesi terkibinin muhtemel anlamları, bu anlamlardan hangisinin tarihsel olarak savunulabileceği ve bir din olarak İslam ile beşeri bir etkinlik olarak felsefe arasında nasıl bir ilişki bulunduğunu açıklığa kavuşturulacaktır. İslam Düşüncesinin akli coğrafyası içerisinde felsefenin yeri, kelam ve irfan gibi diğer disiplinlerle olan ilişkisi etraflıca ortaya konacaktır. Böylece öğrencilerin İslamın kendine has felsefi bir bakış açısına sahip olduğunu anlaması amaçlanmaktadır. Bu İslam Felsefesinin temel meseleleri üzerinden ortaya konacaktır.
Ders İçeriği
İslam Felsfesi dersinin içeriği; felsefe nedir, mutlak ve mukayyet elsefe ayrımı, mukayyet felsefede meydana gelen kesretin sebebi, eşyanın hakikatine ulaşma çabası olarak felsefenin nasıl mümkün olduğu, felsefe yapmanın apriori şartları, islam felsefesi terkibinin farklı anlamları, bu anlamlardan hangisinin savunulabilir olduğu, İslam Düşüncesinin akli coğrafyası ve bu coğrafya içinde felsefenin yeri ve anlamı, felsefe yapmayı mümkün kılan ontolojik ve epistemolojik kabuller gibi konulardan oluşmaktadır.
Zorunlu Kaynaklar
- Türker, Ömer, İslam Felsefesine Konusal Giriş, Bilay yay. 2020.
- Bayraktar, Mehmet, İslam Felsefesine Giriş, Türkiye Diyanet Vakfı yay. 1988.
Önerilen Kaynaklar
- Peter Adamson-Richard C. Taylor, İslam Felsefesine Giriş, çev. M. Cüneyt Kaya, Küre yay. 2007.
Açıklamalar
İslam felsefesi dersi teorik ve tarihsel yönü ağır basan bir derstir. Bu dersten azami ölçüde yararlanabilmeniz için ön okumalar yapmanız gerekmektedir. Soyut düşünebilme becerinizi geliştirecek kavramsal okumalar yapmanız sizin için faydalı olacaktır.
Kurallar
Derse katılım esastır. Derse katılmayacak öğrencilerin mazaretlerini önceden bildirmeleri gerekmektedir.
Öğrencinin aktif olarak derse katılması beklenmektedir.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Öğrencinin felsefenin ne olduğuna dair açık bir anlayış sahibi olması.
- Öğrenciler geçmiş ve modern örnekleri de dikkate alarak Tanrı´yı, evreni ve insanı anlamlandırabilir, çözüm önerileri sunabilir.
- Öğrenciler İslam düşüncesinin tarihi gelişimi ve temel problemleri hakkında bilgi öğrenirler. İslamın varlık, bilgi ve değer anlayışı konusunda belli bir anlayış kazanırlar ve bunu çağdaş yorumlarla buluşturabilecek bir donanım kazanırlar.
- Öğrenciler Ortaçağ İslam filozoflarının felsefe, bilim ve dini nasıl yorumladıklarını bilir.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 14 | 4 | 56 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 14 | 3 | 42 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 1 | 1 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | İslam felsefesinin temel problemlerine genel bir bakış: Varlık, bilgi ve değerle ilgili konular. | okuma. |
| 2 | İbn Sina: İnsanî nefis ve Tanrı'nın varlığının kanıtlanması. | okuma. |
| 3 | Gazzali: Hakikat arayışı, Meşşai felsefeyi eleştiri ve dini ihya çalışmaları. | okuma. |
| 4 | İbn Rüşd: Din-felsefe ilişkisi, Tanrı-âlem ilişkisi. | reading. |
| 5 | Suhreverdi ve İşrakili: İşraki felsefenin inşası, varlık-nur ilişkisi. | okuma. |
| 6 | Fahreddin er-Razî: Yöntem meselesi, Felsefe-kelam karşılaşması. | okuma. |
| 7 | Nasiruddin ed-Tusî: Felsefe-kelam buluşması. | okuma. |
| 8 | Ara sınav | Ara sınav |
| 9 | İbn Arabî ve Sadruddin Konevî: Metafizik ve tasavvuf. | okuma. |
| 10 | İslam felsefesinde psikoloji ve akıl. | okuma. |
| 11 | Mutluluk ve erdem: Ahlak ve Ahlaki bir özne olarak insan. | okuma. |
| 12 | Felsefe, din ve şehir. İradî bir varlık olarak insan ve devlet. | okuma. |
| 13 | İslam Felsefesinin Batı Düşüncesine Etkileri | reading. |
| 14 | Final Sınavı | Final sınavı |
| 15 | . | . |
| 16 | . | . |