Ana içeriğe atla

ISF 226 - Felsefe Tarihi II

İslami İlimler Fakültesi · İslami İlimler (%30 Arapça) · Lisans

AKTS: 3 T+U+L: 2+0+0 Zorunlu
Koordinatör: Dr. Öğr. Üyesi Abuzer DİŞKAYA

Dersin Amacı

Felsefe Tarihi II dersi, Antik Çağ sonrasından başlayarak Orta Çağ ve Yeni Çağ düşüncesine uzanan süreçte felsefenin temel problemlerini, öne çıkan filozoflarını ve kavramsal dönüşümlerini tarihsel bağlamı içinde ele alır. Ders boyunca akıl–inanç ilişkisi, varlık ve bilgi anlayışları, etik ve siyaset felsefesindeki kırılmalar gibi başlıklar üzerinden metin okumaları yapılır; öğrencilerin düşünceleri dönemlerinin sosyal, bilimsel ve kültürel koşullarıyla birlikte değerlendirmesi amaçlanır. Böylece ders, felsefi kavramların nasıl şekillendiğini izlemeyi ve farklı gelenekler arasında karşılaştırmalı düşünmeyi geliştiren bir perspektif kazandırır.

Ders İçeriği

Felsefe Tarihi II dersi, felsefi düşüncenin Ortaçağ’dan başlayarak Rönesans ve Yeniçağ üzerinden modern döneme uzanan gelişimini temel problemler, kavramlar ve temsilci filozoflar üzerinden inceler. Ders kapsamında inanç–akıl ilişkisi, varlık ve bilgi anlayışları, yöntem tartışmaları, siyaset felsefesinin dönüşümü ve özne kavrayışının ortaya çıkışı gibi başlıklar; metin okumaları ve tarihsel bağlam dikkate alınarak ele alınır. Böylece öğrenciler, felsefi akımların birbirleriyle olan süreklilik ve kopuş noktalarını görerek kavramları eleştirel biçimde değerlendirme ve felsefi metinleri çözümleme becerisi kazanır.

Zorunlu Kaynaklar

Ders öncesi öğrencilerin erişimine sunulan seçki metinler ("Derleme"). 

Önerilen Kaynaklar

Ahmet Cevizci. Felsefe Tarihi. Say Yayınları, 2009.

Macit Gökberk. Felsefe Tarihi. Remzi Kitabevi, 2004, 15. Baskı, 345-432.

Açıklamalar

Öğrencilerin derse aktif katılımı ve dönem boyunca verilen araştırma konularını yerine getirmeleri gerekmektedir. 

Kurallar

Finale kabul edilebilmek için derslere %70 oranında katılım zorunludur.

Dersin Öğrenme Çıktıları

  1. Ortaçağ’dan modern döneme felsefenin temel akımlarını, filozoflarını ve kavramlarını tarihsel bağlamıyla açıklar.
  2. İnanç–akıl, varlık, bilgi, yöntem ve özne gibi temel problemleri karşılaştırmalı biçimde tartışır.
  3. Birincil felsefe metinlerini okuyup argüman, kavram ve öncülleri çözümleyerek yorumlar.
  4. Felsefi görüşler arasındaki süreklilik ve kopuşları nedenleriyle birlikte değerlendirir.
  5. Tartışmaları akademik ölçütlerle yazılı ve sözlü biçimde gerekçeli olarak ifade eder.

Temel Alan Dağılımı

(22) Beşeri Bilimler%100

Öğretim Yöntem ve Teknikleri

AnlatımSoru-CevapTartışmaBireysel ÇalışmaProje Temelli Öğrenme (Saha çalışması dâhil)

Ölçme ve Değerlendirme

ÖdevSınav (Yazılı Sınav / Test: Doğru-Yanlış Testi, Çoktan Seçmeli Testi, Kısa Cevaplı Test, Eşleştirmeli Test)

AKTS / İş Yükü

EtkinlikSayıSüre (saat)Toplam İş Yükü
Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil)14228
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi14228
Ara Sınav000
Kısa Sınav000
Ödev11515
Uygulama144
Final000

Ders Akışı

HaftaKonuÖn Hazırlık
1Giriş: Yunan felsefesinin doğuşu; mythos → logos; kaynaklar, dönemlendirme ve temel kavramlarDerleme, 1. hafta.
2İyonya Doğa Filozofları I: Thales, Anaksimandros, Anaksimenes; arkhe arayışı.Derleme, 2. hafta.
3İyonya ve Bilimsel Açıklama II: Pythagorasçılık; sayı, oran, kozmos; erken ontolojiDerleme, 3. hafta.
4Değişim ve Süreklilik Tartışması: Herakleitos (oluş) ve Parmenides (varlık); Zenon paradoksları.Derleme, 4. hafta.
5Çoğulcu ve Atomcu Yaklaşımlar: Empedokles, Anaksagoras, Leukippos–Demokritos; nedensellik ve maddeDerleme, 5. hafta.
6Sofistler ve Retorik Dönüş: Protagoras, Gorgias; görelilik, dil, ikna; nomos–physisDerleme, 6. hafta.
7Ara sınavDerleme, 7. hafta.
8Sokrates I: Sokratik yöntem (elenchos), ironi, erdem bilgisi; etik dönemeçVerilen sunum ödevlerinin teslimi. (23.04.2021 23:59)
9Sokrates II (Metin Haftası): Apologia, Kriton üzerinden yurttaşlık, yasa, vicdan; ara değerlendirmeDerleme, 9. hafta.
10Platon I: İdealar kuramı, bilgi–kanaat ayrımı; Meno, Phaedo ve öğrenme/anımsamaDerleme, 10. hafta.
11Platon II (Siyaset ve Ruh): Devlet: adalet, filozof-kral, mağara alegorisi; ruhun bölümleriDerleme, 11. hafta.
12Aristoteles I (Mantık ve Bilim): Kategoriler, kıyas, ispat; dört neden; bilimsel açıklamaDerleme, 12. hafta.
13Aristoteles II (Metafizik ve Doğa): töz, biçim–madde, edim–güç; hareket, ereksellikDerleme, 13. hafta.
14Aristoteles III (Etik ve Politika): Nikomakhos’a Etik: eudaimonia, erdem, orta; Politika temel tezlerDerleme, 14. hafta.
15Final SınavıFinal Ödevlerinin Teslimi
16Final SınavıFinal Sınavı