İslami İlimler Fakültesi · İslami İlimler (%30 Arapça) · Lisans
Dersin Amacı
Felsefe Tarihi II dersi, Antik Çağ sonrasından başlayarak Orta Çağ ve Yeni Çağ düşüncesine uzanan süreçte felsefenin temel problemlerini, öne çıkan filozoflarını ve kavramsal dönüşümlerini tarihsel bağlamı içinde ele alır. Ders boyunca akıl–inanç ilişkisi, varlık ve bilgi anlayışları, etik ve siyaset felsefesindeki kırılmalar gibi başlıklar üzerinden metin okumaları yapılır; öğrencilerin düşünceleri dönemlerinin sosyal, bilimsel ve kültürel koşullarıyla birlikte değerlendirmesi amaçlanır. Böylece ders, felsefi kavramların nasıl şekillendiğini izlemeyi ve farklı gelenekler arasında karşılaştırmalı düşünmeyi geliştiren bir perspektif kazandırır.
Ders İçeriği
Felsefe Tarihi II dersi, felsefi düşüncenin Ortaçağ’dan başlayarak Rönesans ve Yeniçağ üzerinden modern döneme uzanan gelişimini temel problemler, kavramlar ve temsilci filozoflar üzerinden inceler. Ders kapsamında inanç–akıl ilişkisi, varlık ve bilgi anlayışları, yöntem tartışmaları, siyaset felsefesinin dönüşümü ve özne kavrayışının ortaya çıkışı gibi başlıklar; metin okumaları ve tarihsel bağlam dikkate alınarak ele alınır. Böylece öğrenciler, felsefi akımların birbirleriyle olan süreklilik ve kopuş noktalarını görerek kavramları eleştirel biçimde değerlendirme ve felsefi metinleri çözümleme becerisi kazanır.
Zorunlu Kaynaklar
Ders öncesi öğrencilerin erişimine sunulan seçki metinler ("Derleme").
Önerilen Kaynaklar
Ahmet Cevizci. Felsefe Tarihi. Say Yayınları, 2009.
Macit Gökberk. Felsefe Tarihi. Remzi Kitabevi, 2004, 15. Baskı, 345-432.
Açıklamalar
Öğrencilerin derse aktif katılımı ve dönem boyunca verilen araştırma konularını yerine getirmeleri gerekmektedir.
Kurallar
Finale kabul edilebilmek için derslere %70 oranında katılım zorunludur.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Ortaçağ’dan modern döneme felsefenin temel akımlarını, filozoflarını ve kavramlarını tarihsel bağlamıyla açıklar.
- İnanç–akıl, varlık, bilgi, yöntem ve özne gibi temel problemleri karşılaştırmalı biçimde tartışır.
- Birincil felsefe metinlerini okuyup argüman, kavram ve öncülleri çözümleyerek yorumlar.
- Felsefi görüşler arasındaki süreklilik ve kopuşları nedenleriyle birlikte değerlendirir.
- Tartışmaları akademik ölçütlerle yazılı ve sözlü biçimde gerekçeli olarak ifade eder.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 14 | 2 | 28 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 14 | 2 | 28 |
| Ara Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 1 | 15 | 15 |
| Uygulama | 1 | 4 | 4 |
| Final | 0 | 0 | 0 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Giriş: Yunan felsefesinin doğuşu; mythos → logos; kaynaklar, dönemlendirme ve temel kavramlar | Derleme, 1. hafta. |
| 2 | İyonya Doğa Filozofları I: Thales, Anaksimandros, Anaksimenes; arkhe arayışı. | Derleme, 2. hafta. |
| 3 | İyonya ve Bilimsel Açıklama II: Pythagorasçılık; sayı, oran, kozmos; erken ontoloji | Derleme, 3. hafta. |
| 4 | Değişim ve Süreklilik Tartışması: Herakleitos (oluş) ve Parmenides (varlık); Zenon paradoksları. | Derleme, 4. hafta. |
| 5 | Çoğulcu ve Atomcu Yaklaşımlar: Empedokles, Anaksagoras, Leukippos–Demokritos; nedensellik ve madde | Derleme, 5. hafta. |
| 6 | Sofistler ve Retorik Dönüş: Protagoras, Gorgias; görelilik, dil, ikna; nomos–physis | Derleme, 6. hafta. |
| 7 | Ara sınav | Derleme, 7. hafta. |
| 8 | Sokrates I: Sokratik yöntem (elenchos), ironi, erdem bilgisi; etik dönemeç | Verilen sunum ödevlerinin teslimi. (23.04.2021 23:59) |
| 9 | Sokrates II (Metin Haftası): Apologia, Kriton üzerinden yurttaşlık, yasa, vicdan; ara değerlendirme | Derleme, 9. hafta. |
| 10 | Platon I: İdealar kuramı, bilgi–kanaat ayrımı; Meno, Phaedo ve öğrenme/anımsama | Derleme, 10. hafta. |
| 11 | Platon II (Siyaset ve Ruh): Devlet: adalet, filozof-kral, mağara alegorisi; ruhun bölümleri | Derleme, 11. hafta. |
| 12 | Aristoteles I (Mantık ve Bilim): Kategoriler, kıyas, ispat; dört neden; bilimsel açıklama | Derleme, 12. hafta. |
| 13 | Aristoteles II (Metafizik ve Doğa): töz, biçim–madde, edim–güç; hareket, ereksellik | Derleme, 13. hafta. |
| 14 | Aristoteles III (Etik ve Politika): Nikomakhos’a Etik: eudaimonia, erdem, orta; Politika temel tezler | Derleme, 14. hafta. |
| 15 | Final Sınavı | Final Ödevlerinin Teslimi |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı |


