Ana içeriğe atla

TDE 439 - Mitoloji ve Kültür

İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi · Türk Dili ve Edebiyatı · Lisans

AKTS: 5 T+U+L: 3+0+0 Bölüm Seçmeli
Koordinatör: Dr. Öğr. Üyesi Nükte Sevim DERDİÇOK

Dersin Amacı

Bir ulusun kültür hazinelerinden olan mitoloji kavramını ve bu konuda yapılan önemli çalışmalara değinmeyi; oldukça zengin malzemeye sahip olan Türk mitolojisinin ana hatlarını kavramayı ve Türk mitolojisini oluşturan önemli noktaların yanı sıra bazı önemli mitolojik metinler üzerinde bilgi sahibi olmayı hedefler.

Ders İçeriği

Mitoloji ile ilgili temel kavramlar, mitolojik okullar ve teoriler; Türk mitolojisinin içeriği ve özelliklerinin yanı sıra Türk mitolojisinde önemli yeri olan sayı, renk, hayvan gibi kimi unsurlar.

Zorunlu Kaynaklar

Aslan, Namık. 2006. “Halk Anlatılarında Motif ve Tip Kavramı”. Erciyes Dergisi, sayı 347: 9-11. Aslan Namık. 20110. “Kurt Motifinin Türk Menşe Efsanelerindeki Anlamı Üzerine”. Milli Folklor, Yıl 22, Sayı 87: 72-77. Bayat, Fuzuli. (2007). Mitolojiye Giriş. Ötüken Neşriyat, İstanbul. Çobanoğlu, Özkul. (2002). Halkbilimi Kuramları ve Araştırma Yöntemleri Tarihine Giriş. Akçağ Yayınları, Ankara. Çoruhlu, Yaşar. (2002). Türk Mitolojisinin Ana Hatları. Kabalcı Yayınevi, İstanbul. Eker, Gülin Öğüt- Ekici, Metin, Oğuz, M. Öcal, Özdemir, Nebi. (2003). Halkbiliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar. Ankara: Milli Folklor Yayını. Eliade, Mircae. (1993). Mitlerin Özellikleri (Çev. Sema Rifat), İstanbul: Simavi Yayınları.Eliade, M. (1999). Şamanizm İlkel Esrime Teknikleri. çev. İ. Birkan, Ankara. Ergin, M. (1988) .Oğuz Kağan Destanı. İstanbul. Esin, Emel. (2001). Türk Kozmolojisine Giriş. Kabalcı Yayınevi, İstanbul. Esin, Emel. (2004). Türk Sanatında İkonografik Motifler. Kabalcı Yayınevi, İstanbul. Hooke, Samuel. (2002). Ortadoğu Mitolojisi. İmge Kitabevi Yayıncılık. İnan, Abdülkadir. (1968). Makaleler ve İncelemeler. Ankara. İnan, Abdülkadir. (2006). Tarihte ve Bugün Şamanizm: Materyaller ve Araştırmalar. Türk Tarih Kurumu Yayını, İstanbul. Köprülü, M. Fuat. (1981). Türk Edebiyatı Tarihi. 3.b., İstanbul: Ötüken. Merdan, Güven. (2003). “Oğuz Kağan Destanında Hayvanlar.” Milli Folklor, 57, 82-91. Oğuz, Öcal. (2004). “Destan Tanımı ve Eski Türk Destanları”. Milli Folklor, Yıl 16, sayı 62, ss:5-7. Oğuz, Öcal-Gürçayır, Selcan. (2005). Halkbiliminde Kuramlar ve Yaklaşımlar II. Ankara: Geleneksel Yayıncılık. Ögel, Bahaeddin. (1989). Türk Mitolojisi: C. I, ‘Kaynakları ve Açıklamaları ile Destanlar. Türk Tarih Kurumu, Ankara. Raglan, Lord. 1955. “Myth and Ritual”. Journal of American Folklore, C.68, S.270,s 454-461. Radloff, W. (1994). Sibirya’dan. Çev. Ahmet Temür, c.I-IV, İstanbul.

Dersin Öğrenme Çıktıları

  1. Mitolojinin kapsamını açıklayabilmek.
  2. Mitoloji ile ilgili temel kavramları açıklayabilmek.
  3. Türk mitolojisinin özelliklerini öğrenmek.
  4. Mitolojik metinleri yorumlayabilmek

Temel Alan Dağılımı

(14) Öğretmen Yetiştirme ve Eğitim Bilimleri%20 (22) Beşeri Bilimler%80

Öğretim Yöntem ve Teknikleri

AnlatımSoru-CevapTartışmaGösterimGrup ÇalışmasıBeyin FırtınasıBireysel ÇalışmaProje Temelli Öğrenme (Saha çalışması dâhil)

Ölçme ve Değerlendirme

ÖdevPerformans Görevi (Uygulama / Laboratuvar / Atölye / Arazi Çalışması / Seminer / Sunum / Bitirme Çalışması / Tez)Sınav (Yazılı Sınav / Test: Doğru-Yanlış Testi, Çoktan Seçmeli Testi, Kısa Cevaplı Test, Eşleştirmeli Test)

AKTS / İş Yükü

EtkinlikSayıSüre (saat)Toplam İş Yükü
Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil)000
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi000
Ara Sınav000
Kısa Sınav000
Ödev000
Uygulama000
Final000

Ders Akışı

HaftaKonuÖn Hazırlık
1Mit, Mitoloji ve Ritüel ve mitoloji ile ilgili temel kavramların tanıtımıİlgili kaynaklar
2Mitolojik Çalışmalar: Okullar ve Ekollerİlgili kaynaklar
3Mitlerin sınıflandırılması: Kozmogoni, Teogoni, Antropogoni, Eskatolojiİlgili kaynaklar
4Mitoloji ve Animizmİlgili kaynaklar
5Mit ve Din ilişkisi: Kutsal metinlerle ilişkisiİlgili kaynaklar
6Türk Mitolojisi: Türk Mitolojisinin Araştırılma Tarihiİlgili kaynaklar
7Şamanizm ve Türk mitolojisiİlgili kaynaklar
8Ara SınavAra Sınav
9Türk Mitolojisinin önemli özellikleri ve diğer mitolojilerden ayıran özelliklerİlgili kaynaklar
10Yaratılış mitleri: Altay Yaratılış efsaneleriİlgili kaynaklar
11Türeyiş mitleri: Uygur Destanı, Oğuz Kağan Destanıİlgili kaynaklar
12Türk mitolojisinde bazı önemli hayvanlar: Kurt, At, Balık, Kartal, vs.İlgili kaynaklar
13Türk mitolojisinde bazı önemli renkler: sarı, kırmızı, siyah, beyaz, vs.İlgili kaynaklar
14Türk mitolojisinde bazı önemli sayılar: bir, iki, üç, dört, dokuz, kırk, yirmi sekiz, doksan dokuz vs.İlgili kaynaklar
15FinalFinal