TDE 432 - Sultan Şairler

İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi · Türk Dili ve Edebiyatı · Lisans

AKTS: 5 T+U+L: 3+0+0 Bölüm Seçmeli
Koordinatör: Prof. Dr. Bayram Ali KAYA

Dersin Amacı

Bu dersin amacı, Osmanlı padişahları ve hanedan mensupları arasında şiirle ilgilenen şahsiyetleri tanıtmak; onların edebî kişiliklerini, şiir anlayışlarını ve eserlerini inceleyerek devlet ve sanat ilişkisini ortaya koymaktır. Ayrıca öğrencilerin, sultan şairlerin şiirleri üzerinden klasik Türk edebiyatının estetik ve kültürel boyutlarını kavramaları hedeflenmektedir.

Ders İçeriği

Bu ders kapsamında, Osmanlı Devleti’nde şiirle uğraşan padişahlar ve hanedan mensupları ele alınacaktır. II. Murad’dan başlayarak Fatih Sultan Mehmed, Cem Sultan, II. Bâyezid, Yavuz Sultan Selim, Kanuni Sultan Süleyman ve sonraki dönem padişahlarının edebî kişilikleri ve şiirleri incelenecektir. Ayrıca bazı Osmanlı şehzadeleri ve kadın hanedan üyelerinin (Âdile Sultan vb.) şiirleri üzerinde durulacaktır.

Ders boyunca, seçilmiş şiir örnekleri üzerinden metin okuma ve tahlil çalışmaları yapılacak; sultan şairlerin kullandıkları mahlaslar, üslup özellikleri ve dönemin edebî anlayışı değerlendirilecektir. Bunun yanı sıra Osmanlı’da devlet-sanat ilişkisi bağlamında edebiyatın yeri ele alınacaktır.

Zorunlu Kaynaklar

Kaynaklar:

Bayram Ali Kaya vd., Klasik Türk Edebiyatı Nazım, Akademi Kitap, İstanbul 2022

Atilla Şentürk vd., Üniversiteler İçin Eski Türk Edebiyatı Tarihi, Dergâh Yay., İstanbul

Atilla Şentürk, Osmanlı Şiiri Antolojisi; Açıköğretim Üniversitesi

B. Ali Kaya ders notları;

İskender Pala, Ansiklopedik Divan Şiiri Sözlüğü;

Mustafa İsen vd. Sultanların Şiirleri Şiirlerin Sultanları, Kapı Yay.,

Nihat Öztoprak vd. Osmanlı Hanedan Şairleri, İdeal Yay.,

Dersin Öğrenme Çıktıları

  1. Osmanlı padişahları ve hanedan mensupları arasında yer alan şairleri tanır.
  2. Sultan şairlerin edebî kişiliklerini ve şiir anlayışlarını açıklar.
  3. Osmanlı’da devlet ve sanat ilişkisini edebiyat üzerinden değerlendirir.
  4. Seçilen şiir metinlerini dil, üslup ve muhteva bakımından analiz eder.
  5. Sultan şairlerin kullandıkları mahlaslar ve edebî gelenek içindeki konumlarını açıklar.
  6. Klasik Türk şiirinin estetik ve kültürel özelliklerini metinler üzerinden yorumlar.
  7. Osmanlı hanedanına mensup kadın şairler ve şehzadelerin edebî katkılarını değerlendirir.
  8. Klasik Türk edebiyatı metinlerini okuma, anlama ve yorumlama becerisi geliştirir.

Temel Alan Dağılımı

(22) Beşeri Bilimler%100

Öğretim Yöntem ve Teknikleri

AnlatımSoru-CevapTartışmaBeyin FırtınasıBireysel Çalışma

Ölçme ve Değerlendirme

ÖdevSınav (Yazılı Sınav / Test: Doğru-Yanlış Testi, Çoktan Seçmeli Testi, Kısa Cevaplı Test, Eşleştirmeli Test)

AKTS / İş Yükü

EtkinlikSayıSüre (saat)Toplam İş Yükü
Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil)000
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi000
Ara Sınav000
Kısa Sınav000
Ödev000
Uygulama000
Final000

Ders Akışı

HaftaKonuÖn Hazırlık
1Dersin içeriği, işleniş tarzı 14 haftalık planı ve kaynakları hakkında bilgilendirme. Giriş: Osmanlı’da devlet-sanat ilişkisi ve şiir yazmış Osmanlı hânedânı mensupları.Dersin içeriği, işleniş tarzı 14 haftalık planı ve kaynakları hakkında bilgilendirme. Giriş: Osmanlı’da devlet-sanat ilişkisi ve şiir yazmış Osmanlı hânedânı mensupları.
2“Muradî” mahlasıyla şiirler yazan Sultan II. Murad’ın biyografisi, edebî kişiliği ve şiirlerinden örnekler.“Muradî” mahlasıyla şiirler yazan Sultan II. Murad’ın biyografisi, edebî kişiliği ve şiirlerinden örnekler.
3“Avnî” mahlasıyla şiirler yazan Fatih Sultan Mehmed’in (Sultan II. Mehmed) biyografisi, edebî kişiliği ve şiirlerinden örnekler.“Avnî” mahlasıyla şiirler yazan Fatih Sultan Mehmed’in (Sultan II. Mehmed) biyografisi, edebî kişiliği ve şiirlerinden örnekler.
4Cem Sultan’ın biyografisi, edebî kişiliği ve şiirlerinden örnekler.Cem Sultan’ın biyografisi, edebî kişiliği ve şiirlerinden örnekler.
5“Adlî” mahlasıyla şiirler yazan Sultan II. Bâyezid’in biyografisi, edebî kişiliği ve şiirlerinden örnekler.“Adlî” mahlasıyla şiirler yazan Sultan II. Bâyezid’in biyografisi, edebî kişiliği ve şiirlerinden örnekler.
6“Selimî” mahlasıyla şiirler yazan Yavuz Sultan Selim’in biyografisi, edebî kişiliği ve şiirlerinden örnekler.“Selimî” mahlasıyla şiirler yazan Yavuz Sultan Selim’in biyografisi, edebî kişiliği ve şiirlerinden örnekler.
7“Muhibbî” mahlasıyla şiirler yazan Kanuni Sultan Süleyman’ın biyografisi, edebî kişiliği ve şiirlerinden örnekler.“Muhibbî” mahlasıyla şiirler yazan Kanuni Sultan Süleyman’ın biyografisi, edebî kişiliği ve şiirlerinden örnekler.
8VİZEVİZE
9“Selîmî” mahlasıyla şiirler yazan Sultan II. Selim’in biyografisi, edebî kişiliği ve şiirlerinden örnekler. “Muradî” mahlasıyla şiirler yazan Sultan III. Murad’ın biyografisi, edebî kişiliği ve şiirlerinden örnekler.“Selîmî” mahlasıyla şiirler yazan Sultan II. Selim’in biyografisi, edebî kişiliği ve şiirlerinden örnekler. “Muradî” mahlasıyla şiirler yazan Sultan III. Murad’ın biyografisi, edebî kişiliği ve şiirlerinden örnekler.
10“Muradî” mahlasıyla şiirler yazan Sultan IV. Murad’ın biyografisi, edebî kişiliği ve şiirlerinden örnekler.“Muradî” mahlasıyla şiirler yazan Sultan IV. Murad’ın biyografisi, edebî kişiliği ve şiirlerinden örnekler.
11İlhâmî” mahlasıyla şiirler yazan Sultan III. Selim’in biyografisi, edebî kişiliği ve şiirlerinden örnekler.İlhâmî” mahlasıyla şiirler yazan Sultan III. Selim’in biyografisi, edebî kişiliği ve şiirlerinden örnekler.
12“Adlî” mahlasıyla şiirler yazan Sultan II. Mahmud’un biyografisi, edebî kişiliği ve şiirlerinden örnekler; Âdile Sultan’ın biyografisi, edebî kişiliği ve şiirlerinden örnekler.“Adlî” mahlasıyla şiirler yazan Sultan II. Mahmud’un biyografisi, edebî kişiliği ve şiirlerinden örnekler; Âdile Sultan’ın biyografisi, edebî kişiliği ve şiirlerinden örnekler.
13Sultan Mehmed Reşad’ın (Sultan V. Mehmed) biyografisi, edebî kişiliği ve şiirlerinden örnekler. Şairlik yönü bulunan bâzı Osmanlı şehzâdeleri. Şehzade Beyazıd (Şâhî) ve Korkut (Harîmî)’un biyografileri, edebî kişilikleri ve şiirlerinden örnekler.Sultan Mehmed Reşad’ın (Sultan V. Mehmed) biyografisi, edebî kişiliği ve şiirlerinden örnekler. Şairlik yönü bulunan bâzı Osmanlı şehzâdeleri. Şehzade Beyazıd (Şâhî) ve Korkut (Harîmî)’un biyografileri, edebî kişilikleri ve şiirlerinden örnekler.
14Diğer şehzadeler…Diğer şehzadeler…
15Konu tekrarı/genel değerlendirme ve final sınavı hakkında bilgilendirme.Konu tekrarı/genel değerlendirme ve final sınavı hakkında bilgilendirme.
16FinalFinal