İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi · Tarih · Lisans
Dersin Amacı
Pers İmparatorluğu’ndan günümüze İran Tarihi’ni siyasal, sosyal, kültürel ve dini açıdan ana hatlarıyla incelenmesi ve günümüz İran’ın anlamlandırılmasını sağlamak. Dünya siyasal hayatında kendinden çokça bahsettiren İran’ı tanımak. Öğrencilerin İran’ı ve onu oluşturan tarihi derinliği öğrenmelerini, olayların altındaki sebepleri görmelerini sağlamak. Ayrıca Safeviler ile Osmanlı ilişkileri, Modern İran’ın şekillendiği Pehleviler dönemi ve İslam Cumhuriyeti süreci hakkında öğrencilerin bilgi edinmesini sağlamak.
Ders İçeriği
İran coğrafyası, konumu ve kavramlar, Ahamenişler, İskender, Selevkoslar ve Partlar dönemi İran, Sasaniler dönemi ve başta Arap, Türk ve Moğollar olmak üzere İranlı olmayanların İran’a etkisi ders içeriğinde yer almaktadır. Ayrıca Safeviler dönemi ve Osmanlı ile ilişkileri, Kaçarlar dönemi ve Pehleviler dönemi Modern İran’ın inşaası ve en son İslam Cumhuriyeti dönemi ile ilgili siyasal, sosyal, kültürel, ekonomik, dil ve edebiyat, sanat ve benzeri alanlarda meydana gelen gelişmeler dersin içeriğinde yer almaktadır.
Zorunlu Kaynaklar
Gene R. Garthwaite – İran Tarihi
Önerilen Kaynaklar
1. Özer Küpeli – Osmanlı-Safevi Münasebetleri (1612-1639)
2. Yılmaz Karadeniz – İran Tarihi (1700-1925)
3. Edvard Abrahamıan – Modern İran Tarihi
4. Osman Karacan – Modern İran Tarihi (Kaçar Hanedanı’ndan İslam Devrimi’ne)
Kurallar
İNTİHAL, KOPYA ve AKADEMİK DÜRÜSTLÜK:
Başkalarının çalışmalarını (örneğin, test cevaplarını, projesini ya da ödevini kopyalayarak) kendi çalışmanızmış gibi sunmanıza intihal denir. İntihal ve kopya hangi şekilde olursa olsun, maruz görülmeyecek ve doğrudan üniversitenin ilgili kanalları ile muhatap olunacaktır. Eğer kopya çekmeye teşebbüs eder ya da bir ödevi intihal yaparsanız, “0” alacak ve dersten “FF” ile kalacaksınız. Dahası bu durum üniversite yönetimine bildirilecek; uzaklaştırma, ihraç gibi istenmeyen durumların oluşmasına sebebiyet verebilecektir.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Pers İmparatorluğu’nun nasıl doğduğunu ve neler yaptığını ifade edebilir.
- İki komşu olarak Türkiye ve İran arasındaki münasebetlerin temellerini Osmanlı-Safevi ilişkilerine binaen doğru ifade edebilir.
- Modern İran’ın inşasını doğru değerlendirebilir.
- İran İslam Cumhuriyeti’nin dünyadaki siyasal, sosyal ve kültürel gelişmelere nasıl etki ettiğini ifade edebilir.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 48 | 768 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 48 | 768 |
| Ara Sınav | 1 | 3 | 3 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 9 | 9 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | İran coğrafyası, konumu ve kavramlar | Gene R. Garthwaite, İran Tarihi, ilgili bölüm |
| 2 | Ahamenişler (MÖ 550-331) | Gene R. Garthwaite, İran Tarihi, ilgili bölümler |
| 3 | İskender (MÖ 330-323), Selevkoslar (MÖ 312-129) ve Partlar (MÖ 247-MS 224) | Gene R. Garthwaite, İran Tarihi, ilgili bölümler |
| 4 | Sasaniler (204-651) | Gene R. Garthwaite, İran Tarihi, ilgili bölümler |
| 5 | Araplar, Türkler ve Moğollar Döneminde İran | Gene R. Garthwaite, İran Tarihi, ilgili bölümler |
| 6 | Safeviler Dönemi ve Şiilik | Gene R. Garthwaite, İran Tarihi, ilgili bölümler |
| 7 | Osmanlı-Safevi İlişkileri (Yavuz Sultan Selim-Şah İsmail Dönemi) | Özer Küpeli – Osmanlı-Safevi Münasebetleri (1612-1639) |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav |
| 9 | Osmanlı-Safevi İlişkileri | Özer Küpeli – Osmanlı-Safevi Münasebetleri (1612-1639) |
| 10 | Kaçarlar (1796-1926) | Yılmaz Karadeniz – İran Tarihi (1700-1925) |
| 11 | Pehleviler ve Modern İran | Edvard Abrahamıan – Modern İran Tarihi |
| 12 | Pehleviler ve Modern İran | Edvard Abrahamıan – Modern İran Tarihi |
| 13 | İslam Cumhuriyeti’ne Götüren Süreç | Edvard Abrahamıan – Modern İran Tarihi |
| 14 | İslam Cumhuriyeti Dönemi | Edvard Abrahamıan – Modern İran Tarihi |
| 15 | İslam Cumhuriyeti Dönemi | Edvard Abrahamıan – Modern İran Tarihi |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı |


