TAR 203 - Avrupa Tarihi-I

Avrupa, günümüz dünyasının yapılanmasında önemli bir rol oynamıştır. Dersin amacı bu süreci öğrencilere açıklamak ve insanlık tarihinin bir gelişmeler zinciri olduğunu görmelerini sağlayabilmektir. Avrupa coğrafyası ve Avrupa uygarlığının oluşum safhalarındaki siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel konular bağlamında, Orta Çağ ve Yeni Çağ döneminde (300-1500) Avrupa’nın çeşitli etnik unsurları, kavimler göçü, feodalizm, devlet oluşumu, şehirleşme, Hristiyanlık ve Papalık, Haçlı Seferleri, Rönesans, Reform, Kapitalizm, Otuz Yıl Savaşları gibi konular hakkında genel bilgi vermektir. Ders bu bağlamda, yanıltıcı Avrupa merkeziyetçi kuramlara ve okumalara kapılmadan alternatif bir Avrupa tarihi okumasını sunmayı amaçlamaktadır.

Bu ders, konuya yaklaşımı bakımından alışılagelmiş Avrupa tarihi okuması dışına çıkan bir içerik sunmaktadır. Geleneksel Avrupa merkeziyetçi tarih okuması, Avrupa’nın (Batı’nın) kendisini tarihin merkezinde gören, siyasetten bilime her şeyin kaynağının kendisinde olduğuna inanan sorunlu bir dünya algısının tezahürüdür. Antik Yunan ve Roma’dan beri kültür ve geleneklerini, komşularıyla ve daha uzak yerlerde karşılaştıkları toplumlarla mukayese ettiklerinde, kendilerini bir üstünlük söylemiyle farklı tanımlamışlardır. Bu söylem, diğer toplumları daha az uygarlaşmış, ilkel hatta barbar olarak resmetmişlerdir. Dolayısıyla, Avrupa merkezci tarih yazımı, tarihinin karmaşık gerçekliğini basite indirgeyip bulanıklaştırmaktadır. Bunun sebebi geçmişin Batı Avrupa ölçeğindeki tarihî gelişmeye göre kavramsallaştırılıp, ardından da dünyanın geri kalanına dayatılmasından kaynaklanmaktadır. Bu dersin başlıca hedefi, Avrupa merkeziyetçi yaklaşımın temel ilkelerini zayıflatarak yenilikçi ve tarihi gerçekleri çarpıtmadan tutarlı bir Avrupa tarihi yaklaşımı içinde bir okuma sunmaktır. Antik Çağın mirası, barbarlık, Ortaçağ Avrupa Hristiyanlığı, Rönesans, reform ve karşı-reform, din-devlet ilişkileri, kapitalizm ve ilerleme düşüncesi gibi geleneksel Avrupa merkeziyetçi ön kabuller yeniden gözden geçirilecektir.

Bu ders, ana hatlarıyla Avrupa Tarihini dört dönem içinde ele alacaktır. Erken Dönem Ortaçağ Avrupa Tarihi (395-1000), Orta Dönem Ortaçağ Tarihi (1000-1300), Geç Dönem Ortaçağ Avrupa Tarihi (1300-1453), İstanbul’un Fethinden sonra Yeni Dönem Avrupa Tarihi (1453-1550).

J. M. Roberts, Avrupa Tarihi, (İstanbul: İnkılap Kitabevi, 2015).

Norman Davies, Avrupa Tarihi, (İstanbul: İmge Yayınları, 2011).

Agibalova & Donsky, Ortaçağ Tarihi, (İstanbul: Yordam Kitap, 2017).

Marc Bloch, Feodal Toplum, (İstanbul: Doğu-Batı Yayınları, 2015).

Henri Pirenne, Ortaçağ Avrupa'sının Ekonomik ve Sosyal Tarihi, (İstanbul: İletişim Yayınları, 2005).

Umberto Eco, Ortaçağ, 4 Cilt, (İstanbul: Alfa Yayınları, 2023).

Fatih Durgun, Ortaçağ Avrupa Tarihi Üzerine, (İstanbul: Ketebe Yayınları, 2021).

Özlem Genç, Orta Çağ Avrupası Sosyal, Kültürel ve Ekonomik Hayat, (İstanbul: Kronik Kitap, 2022).

Susan Wise Bauer, Ortaçağ Dünyası, (İstanbul: Alfa Yayınları, 2022).

Susan Wise Bauer, Rönesans Dünyası, (İstanbul: Alfa Yayınları, 2022).

Martyn Rady, Orta Avupa Tarihi, (Roma'nın Çöküşünden Avrupa Birliğine), (İstanbul: Kronik Kitap, 2026). 

Muammer Gül, Ortaçağ Avrupa Tarihi, (İstanbul: Bilge Kitap, 2017).

Başkalarının çalışmalarını (örneğin, test cevaplarını, projesini ya da ödevini kopyalayarak) kendi çalışmanızmış gibi sunmanıza intihal denir. İntihal ve kopya hangi şekilde olursa olsun, maruz görülmeyecek ve doğrudan üniversitenin ilgili kanalları ile muhatap olunacaktır. Eğer kopya çekmeye teşebbüs eder ya da bir ödevi intihal yaparsanız, “0” alacak ve dersten “FF” ile kalacaksınız. Dahası bu durum üniversite yönetimine bildirilecek; uzaklaştırma, ihraç gibi istenmeyen durumların oluşmasına sebebiyet verebilecektir.