İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi · Sosyoloji (%30 İngilizce) · Lisans
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, özellikle klasik dönem göz önünde bulundurularak Osmanlı toplumsal, siyasal ve ekonomik yapısının özelliklerini, dinamiklerini öğrenmektir. Bu bağlamda Osmanlı devletinin temel siyasal kurumları; toplumsal yapıyı oluşturan kültürel, ekonomik ve dini yapılar ve bu yapılardan ortaya çıkan değişmeler ele alınacaktır. Böylece Osmanlı toplumsal yapısı hakkında fikir sahibi olma imkanı doğacaktır.
Ders İçeriği
Bu derste Osmanlı yapısı ile ilgili kuramsal tartışmalar (feodalizm, ATÜT, doğu despotizmi, patrimonyalizm (sultanizm) v.b.) değerlendirildikten sonra Osmalı toplumsal yapısının siyasal, ekonomik, sosyal ve kültürel özellikleri ele alınacaktır. Çağdaş Türkiye'nin toplumsal yapısına giriş sağlanacaktır.
Zorunlu Kaynaklar
Şükrü Karatepe, Osmanlı Siyasi Kurumları, İz yayıncılık, İstanbul 2004
Ziya Kazıcı, Osmanlı'da Toplum Yapısı, Kayıhan yayınları, İstanbul 2014
Yusuf Halaçoğlu, Osmanlılarda Devlet Teşkilatı ve Sosyal Yapı, Türk Tarih Kurumu yayınları, Ankara 1991
Önerilen Kaynaklar
Halil İnalcık, Osmanlı İmparatorluğunun Ekonomik ve Sosyal Tarihi C.I, Eren yayıncılık; İstanbul 2004
Halil İnalcık, Devlet-i Aliye, C.I-IV, İş bankası yayınları, İstanbul 2018
M. Fuat Köprülü, Bizans Müesseselerinin Osmanlı Müesseselerine Tesiri, Kaynak yayınları, 2002
Mehmet Genç, Osmanlı İmparatorluğunda Devlet Ve Ekonomi, Ötüken yayınları,İst 2021
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Osmanlı toplumsal yapısını açıklamaya yönelik kuramları temel tezleri bakımından bilir.
- Klasik dönem Osmanlı siyasal yapısının unsurlarını ve sistemin işleyiş mekanizmasını bilir ve değerlendirir.
- Klasik dönem Osmanlı toplumsal yapısının kültürel, ekonomik ve dini esasları hakkında bilgi sahibi olur.
- Osmanlı toplumsal yapısının özelliklerini değerlendirebilir
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 3 | 48 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 1 | 16 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 2 | 2 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Dersin tanıtımı ve içerik hakkında bilgilendirme | Hazır oluş |
| 2 | Sosyal Yapı- Toplumsal yapı kavramlarının analizi | Bir Analiz Modeli Denemesi: Sosyal Yapı ve Toplumsal Yapı |
| 3 | Osmanlı Toplumu ve Feodalizm Tartşmaları | Feodalizm Okumaları |
| 4 | Osmanlı Toplumu ve Patrimonyalizm Tartışmaları | Weber ve Patrimonyalizm Okumaları |
| 5 | Osmanlı Devletinin Siyasi Organları: Padişah | Karatepe, S. 107-118 |
| 6 | Osmanlı Devletinin Siyasi Organları: Vezir-i Azam ( Sadrazam) ve Divan-ı Hümayun | Karatepe, S. 118- 118-130 |
| 7 | Osmanlı Devletinin Fonksiyonları | Karatepe, S. 133-140 |
| 8 | Ara sınav | Sınava hazırlık |
| 9 | Osmanlı Toplumunda Reaya | Kazıcı, s. 70-80 |
| 10 | Osmanlı Toprak Düzeni | Kazıcı, s. 75-80 |
| 11 | Osmanlı Devletinde İlmiye | Kazıcı, S. 57-65 |
| 12 | Osmanlı Toplumunda Ahilik | Kazıcı, s. 124-130 |
| 13 | Osmanlı Millet Sistemi | makale okuma |
| 14 | Osmanlı Toplumunda Aile | Kazıcı, S.159-180 |
| 15 | Genel Değerlendirme | Hazır oluş |
| 16 | Final Sınavı | Sınava hazırlık |