İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi · Psikoloji · Lisans
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, klasik kişilik kuramlarının ötesine geçerek çağdaş kişilik psikolojisinin güncel konularını, özellikle özgürlük, ilişkisellik, biyolojik temeller, benlik gelişimi, anlam arayışı ve varoluşsal yönelimler ekseninde incelemektir. Öğrencilerin, kişiliği tek boyutlu değil; biyolojik, sosyal, insancıl ve varoluşsal bir bütün olarak değerlendirebilmeleri hedeflenir.
Ders İçeriği
Kişilik psikolojisinde çağdaş yönelimler; özgürlük ve kaygı temaları; kişilerarası ilişkiler ve benlik; biyolojik temelli kişilik modelleri; davranışçı ve öğrenme temelli yaklaşımlar; insancıl psikolojide kendini gerçekleştirme; varoluşsal psikolojide anlam, irade, sorumluluk, ölüm ve otantiklik.
Zorunlu Kaynaklar
Fromm, E. (1941). Escape from Freedom.
Sullivan, H. S. (1953). The Interpersonal Theory of Psychiatry.
Eysenck, H. J. (1967). The Biological Basis of Personality.
Cloninger, C. R. (2004). Feeling Good: The Science of Well-Being.
McCrae, R. R. & Costa, P. T. (1990). Personality in Adulthood.
Miller, N. E. & Dollard, J. (1941). Social Learning and Imitation.
Maslow, A. H. (1970). Motivation and Personality.
Rogers, C. R. (1961). On Becoming a Person.
Frankl, V. E. (1959). Man’s Search for Meaning.
May, R. (1975). The Courage to Create.
Yalom, I. D. (1980). Existential Psychotherapy.
Kurallar
Derse devam zorunludur (%70)
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Kişilik psikolojisinde klasik ve çağdaş yaklaşımları bütüncül biçimde değerlendirebilir.
- Özgürlük, kaygı, ilişkisellik ve anlam arayışı gibi temaları kişilik gelişimi açısından analiz edebilir.
- Kişiliğin biyolojik, öğrenme temelli ve varoluşsal boyutlarını karşılaştırabilir.
- İnsan davranışını çevresel, içsel ve değer yönelimli faktörler çerçevesinde yorumlayabilir.
- Güncel kişilik kuramlarının psikoterapi ve etik alanındaki yansımalarını eleştirel biçimde tartışabilir.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 3 | 48 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 5 | 80 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 1 | 1 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Kişilik Psikolojisinde Güncel Tartışmalar Giriş | Kişilik Kuramları I ve II ders notları |
| 2 | Özgürlük, Kaygı ve Kaçış Mekanizmaları | Erich Fromm Özgürlükten Kaçış kitabı |
| 3 | İlişkisellik ve Benlik: Kişiliğin Sosyal Bağlamı | İlgili makaleler |
| 4 | Biyolojik Eğilimler ve Davranışsal Kalıplar | Eysenck, Gray ve Cloninger'in makale, çalışma ve ölçekleri |
| 5 | Kişiliğe ve Psikopatolojiye Boyutsal Yaklaşım | Beş Faktör Modeli ve DSM-5 Kişilik Bozuklukları Bölümü |
| 6 | Davranış, Öğrenme ve Kişilik Dinamikleri | Öğrenme Psikolojisi ve Psikodinamik Psikoloji notları |
| 7 | Kendini Gerçekleştirme ve İnsan Potansiyeli | Karen Horney teorisi ders notları ve Maslow'un kitapları |
| 8 | VİZE SINAVI | Ders notları ve ilgili kaynaklar |
| 9 | Benlik Uyumu, Benlikle İlişki ve Bütünleşme Süreçleri | İlgili makaleler |
| 10 | Varoluşsal Kaygı ve Anlam Arayışı | İnsanın Anlam Arayışı V. Frankl |
| 11 | Yaratıcılık, Cesaret ve Otantik Yaşam | R. May Yaratma Cesareti |
| 12 | Ölüm Kaygısı | Yalom I. Varoluşçu Psikoterapi |
| 13 | Özgürlük Kaygısı | Yalom, I . Varoluşçu Psikoterapi. |
| 14 | Varoluşsal Yalıtım | Yalom I. Varoluşçu Psikoterapi |
| 15 | Anlamsızlık Kaygısı | Yalom I. Varoluşçu Psikoterapi |
| 16 | FİNAL SINAVI | Ders notları ve ilgili kaynaklar |