Ana içeriğe atla

PSK 309 - Çocuk İstismarı ve İhmal

İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi · Psikoloji · Lisans

AKTS: 5 T+U+L: 3+0+0 Bölüm Seçmeli
Koordinatör: Öğr. Gör. Ayşe Beyza BIÇAKCI

Dersin Amacı

Bu ders, öğrencilere çocuk istismarı ve ihmali olgusunu teorik ve uygulamalı boyutlarıyla tanıtarak bu karmaşık konuda temel bir yetkinlik kazandırmayı amaçlamaktadır. Dersin sonunda öğrencilerin; istismar ve ihmalin tanımlarını, türlerini, nedenlerini ve sonuçlarını kapsamlı bir şekilde anlamaları, travmanın gelişimsel etkilerini analiz edebilmeleri, risk ve koruyucu faktörleri ayırt edebilmeleri ve istismara uğramış bir çocukla çalışmanın temel ilkeleri, değerlendirme yöntemleri ve müdahale yaklaşımları hakkında bilgi sahibi olmaları hedeflenmektedir.

Ders İçeriği

Ders, çocuk istismarı ve ihmaline ilişkin temel kavramların ve tanımların incelenmesiyle başlayacaktır. Stres ve travma olgularına tarihsel bir bakış açısı sunulduktan sonra, istismar ve ihmale zemin hazırlayan bireysel, ailesel ve toplumsal risk faktörleri ile çocukları bu olumsuz deneyimlerden koruyan faktörler ele alınacaktır. Travmatik yaşantıların çocuğun bilişsel, duygusal ve sosyal gelişimi üzerindeki etkileri detaylı bir şekilde işlenecek; fiziksel, duygusal ve cinsel istismar ile ihmalin farklı türleri ve belirtileri üzerinde durulacaktır. Dersin ilerleyen haftalarında, travmatik deneyimler karşısında gözlemlenebilen direnç, psikolojik dayanıklılık ve travma sonrası büyüme gibi pozitif uyum süreçleri tartışılacaktır. Çocuk istismarı ve ihmaliyle ilişkili psikopatolojiler, vakaları değerlendirmede kullanılan ölçüm yöntemleri ve istismara uğramış çocuklarla etkili görüşme yapma teknikleri aktarılacaktır. Ders, istismar ve ihmal mağduru çocuklara yönelik kanıta dayalı temel tedavi ve müdahale yaklaşımlarının incelenmesiyle tamamlanacaktır.

Zorunlu Kaynaklar

Van der Kolk, B. A. (2018). Beden Kayıt Tutar: Travmanın iyileşmesinde beyin, zihin ve beden. Ankara: Nobel yaşam yayıncılık.

Webb, J., Musello, C.  (2018). Çocuklukta İhmalin İzi: Boşluk Hissi. Sola Unitas Academy.

Webb, J. (2018). Çocuklukta İhmalin İzi: Çözümler. Sola Unitas Academy.

Önerilen Kaynaklar

Polat, O. (2007) Çocuk İstismarı 1: Tanımlar. Seçkin Yayıncılık

Polat, O. (2007) Çocuk İstismarı 2: Önleme ve Rehabilitasyon. Seçkin Yayıncılık

Aktan. Z. D. (2021) ÇOCUKLUK ÇAĞI TRAVMASININ YANSIMALARI Tüm Renklerini Kaybetmiş Gökkuşağı Hikâyeleri. Nobel Akademik Yayıncılık, Gözden Geçirilmiş 2. Basım.

Satan, A., Çağlar, E. E., Kurtça, T. T. (2021) ÇOCUK İSTİSMARINI ANLAMAK Tanı - Yöntem ve Uygulama. Nobel Akademik Yayıncılık, 3. Basım

Aydın, H., Eken, M. (2021) Çocuk İstismarı, Multidisipliner Yaklaşım. Nobel Akademik Yayıncılık, 1. Basım

Açıklamalar

Sınavlar vize (%40) ve final (%60) şeklinde yapılacaktır. Sorular açık uçlu, çoktan seçmeli, boşluk doldurma ve doğru/yanlış belirleme gibi farklı şekillerde planlanacaktır.

Kurallar

Derslere katılım zorunludur ve en az %70 olmalıdır. 

Dersin Öğrenme Çıktıları

  1. Öğrenci, çocuk istismarı ve ihmalinin temel kavramlarını, türlerini ve tanımlarını açıklayabilir.
  2. Öğrenci, çocuk istismarı ve ihmaline yol açan risk faktörleri ile koruyucu faktörleri analiz edebilir.
  3. Öğrenci, travmatik deneyimlerin çocuğun gelişimi üzerindeki kısa ve uzun vadeli etkilerini değerlendirebilir.
  4. Öğrenci, travma karşısında direnç, dayanıklılık ve travma sonrası büyüme gibi kavramları tanımlayabilir.
  5. Öğrenci, istismar ve ihmal ile ilişkili temel psikopatolojileri tanıyabilir.
  6. Öğrenci, istismar ve ihmal vakalarını değerlendirmede kullanılan temel yöntemleri ve araçları listeleyebilir.
  7. Öğrenci, istismar ve ihmal vakalarını değerlendirmede kullanılan temel yöntemleri ve araçları listeleyebilir.
  8. Öğrenci, istismara uğramış ve ihmal edilmiş çocuklarla görüşme yaparken kullanılması gereken temel ilkeleri ve teknikleri uygulayabilir.

Temel Alan Dağılımı

(31) Sosyal ve Davranış Bilimleri%100

Öğretim Yöntem ve Teknikleri

AnlatımSoru-CevapTartışmaGösterim

Ölçme ve Değerlendirme

Sınav (Yazılı Sınav / Test: Doğru-Yanlış Testi, Çoktan Seçmeli Testi, Kısa Cevaplı Test, Eşleştirmeli Test)

AKTS / İş Yükü

EtkinlikSayıSüre (saat)Toplam İş Yükü
Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil)14342
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi14684
Ara Sınav111
Kısa Sınav000
Ödev000
Uygulama000
Final111

Ders Akışı

HaftaKonuÖn Hazırlık
1Giriş ve BilgilendirmeKampüs materyal paylaşım sisteminden ilgili haftaya dair paylaşılan sunumun ve internet kaynaklarının gözden geçirilmesi, ders notlarının edinilmesi ve önerilen ders kaynaklarının ilgili bölümlerinin çalışılması
2Çocuk İstismarı ve İhmali ile çocuğun sömürüsünün türleri ve tanımlamalarıKampüs materyal paylaşım sisteminden ilgili haftaya dair paylaşılan sunumun ve internet kaynaklarının gözden geçirilmesi, ders notlarının edinilmesi ve önerilen ders kaynaklarının ilgili bölümlerinin çalışılması
3Fiziksel İstismarKampüs materyal paylaşım sisteminden ilgili haftaya dair paylaşılan sunumun ve internet kaynaklarının gözden geçirilmesi, ders notlarının edinilmesi ve önerilen ders kaynaklarının ilgili bölümlerinin çalışılması
4Cinsel İstismarKampüs materyal paylaşım sisteminden ilgili haftaya dair paylaşılan sunumun ve internet kaynaklarının gözden geçirilmesi, ders notlarının edinilmesi ve önerilen ders kaynaklarının ilgili bölümlerinin çalışılması
5Duygusal İstismar ve İhmalKampüs materyal paylaşım sisteminden ilgili haftaya dair paylaşılan sunumun ve internet kaynaklarının gözden geçirilmesi, ders notlarının edinilmesi ve önerilen ders kaynaklarının ilgili bölümlerinin çalışılması
6Çocuk İstismarı ve İhmalinin Gelişim Dönemlerine Özgü BelirtileriKampüs materyal paylaşım sisteminden ilgili haftaya dair paylaşılan sunumun ve internet kaynaklarının gözden geçirilmesi, ders notlarının edinilmesi ve önerilen ders kaynaklarının ilgili bölümlerinin çalışılması
7Risk Faktörleri ve KorunmaKampüs materyal paylaşım sisteminden ilgili haftaya dair paylaşılan sunumun ve internet kaynaklarının gözden geçirilmesi, ders notlarının edinilmesi ve önerilen ders kaynaklarının ilgili bölümlerinin çalışılması
8Ara SınavAra Sınav
9İstismar ve İhmalin DeğerlendirilmesiKampüs materyal paylaşım sisteminden ilgili haftaya dair paylaşılan sunumun ve internet kaynaklarının gözden geçirilmesi, ders notlarının edinilmesi ve önerilen ders kaynaklarının ilgili bölümlerinin çalışılması
10Değerlendirme ve GirişimlerKampüs materyal paylaşım sisteminden ilgili haftaya dair paylaşılan sunumun ve internet kaynaklarının gözden geçirilmesi, ders notlarının edinilmesi ve önerilen ders kaynaklarının ilgili bölümlerinin çalışılması
11İstismar Olgularında GörüşmeKampüs materyal paylaşım sisteminden ilgili haftaya dair paylaşılan sunumun ve internet kaynaklarının gözden geçirilmesi, ders notlarının edinilmesi ve önerilen ders kaynaklarının ilgili bölümlerinin çalışılması
12film izleme ve analizKampüs materyal paylaşım sisteminden ilgili haftaya dair paylaşılan sunumun ve internet kaynaklarının gözden geçirilmesi, ders notlarının edinilmesi ve önerilen ders kaynaklarının ilgili bölümlerinin çalışılması
13Çocuk Haklarının Korunması ve Hukuki BoyutKampüs materyal paylaşım sisteminden ilgili haftaya dair paylaşılan sunumun ve internet kaynaklarının gözden geçirilmesi, ders notlarının edinilmesi ve önerilen ders kaynaklarının ilgili bölümlerinin çalışılması
14Vaka Örnekleri ve RaporlamaKampüs materyal paylaşım sisteminden ilgili haftaya dair paylaşılan sunumun ve internet kaynaklarının gözden geçirilmesi, ders notlarının edinilmesi ve önerilen ders kaynaklarının ilgili bölümlerinin çalışılması
15Final SınavıFinal Sınavı
16Final SınavıFinal Sınavı