Ana içeriğe atla

PSK 222 - Psikolojide İstatistik Yöntemleri II

İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi · Psikoloji · Lisans

AKTS: 6 T+U+L: 3+0+0 Zorunlu
Koordinatör: Dr. Öğr. Üyesi Gülşah BALABAN

Dersin Amacı

Bu dersin temel amacı, psikoloji öğrencilerine sosyal bilimlerdeki araştırma sorularını yanıtlayabilmeleri için gerekli olan temel ve orta düzey istatistiksel analiz yetkinliğini kazandırmaktır. Dersin sonunda öğrencilerin, bir araştırma problemini istatistiksel hipotezlere dönüştürebilmesi, verinin yapısına ve araştırma desenine en uygun analitik tekniği (parametrik veya parametrik olmayan) seçebilmesi, bu analizleri ilgili yazılımlar aracılığıyla uygulayabilmesi ve elde edilen bulguları psikoloji literatürü bağlamında anlamlı bir şekilde yorumlayarak raporlayabilmesi hedeflenmektedir. Bu ders, öğrencileri yalnızca birer istatistik uygulayıcısı olarak değil, aynı zamanda bilimsel literatürü eleştirel bir gözle okuyabilen ve kendi araştırmalarını sağlam metodolojik temeller üzerine inşa edebilen yetkin araştırmacı adayları olarak yetiştirmeyi amaçlamaktadır.
 

Ders İçeriği

Ders, kategorik verilerin analizi için kullanılan frekans analizi ve Ki-Kare testleriyle başlamaktadır. Ardından, gruplar arası farkları inceleyen parametrik testler olan Bağımsız ve Bağımlı Gruplar t-Testi, Tek Yönlü ANOVA ve ileri düzeydeki ANCOVA ile MANOVA konuları ele alınmaktadır. Bu testlerin parametrik varsayımlarının karşılanmadığı durumlar için Mann-Whitney U ve Kruskal Wallis H gibi parametrik olmayan alternatifleri de incelenmektedir. Dersin devamında, değişkenler arasındaki ilişkileri ve yordama gücünü analiz etmeye yönelik Pearson ve Spearman Korelasyon testleri ile Basit ve Çoklu Doğrusal Regresyon analizlerine odaklanılmaktadır. Psikometrik bir bakış açısıyla, ölçüm araçlarının kalitesini değerlendirmede kritik rol oynayan Güvenilirlik ve Geçerlilik analizleri ile veri yapısını sadeleştirmeyi amaçlayan Faktör Analizine giriş yapılmaktadır. Ders, teorik bilgilerin pratiğe dökülmesini sağlamak amacıyla Jamovi, AMOS ve R gibi alternatif istatistiksel yazılımların tanıtımıyla sona ermektedir.
 

Dersin Öğrenme Çıktıları

  1. İki veya daha fazla grup arasındaki ortalama farklarını test etmek için t-testi ve ANOVA gibi parametrik testleri ve bunların parametrik olmayan karşılıklarını (Mann-Whitney U, Kruskal Wallis H) uygular.
  2. Değişkenler arasındaki ilişkinin yönünü ve gücünü incelemek için korelasyon analizlerini; bir veya daha fazla değişkenin başka bir değişkeni yordama gücünü test etmek için regresyon analizlerini kullanır.
  3. İstatistiksel analiz çıktılarında yer alan temel değerleri (ör. p-değeri, etki büyüklüğü, güven aralığı) psikoloji bilimi bağlamında doğru bir şekilde yorumlar ve raporlar.
  4. Bir ölçme aracının psikometrik niteliklerini değerlendirmek için temel düzeyde güvenilirlik ve geçerlilik analizlerinin önemini ve uygulama mantığını açıklar.
  5. Çok değişkenli veri setlerindeki gizil yapıları ortaya çıkarmak amacıyla kullanılan faktör analizinin temel mantığını ve amacını tanımlar.
  6. Jamovi, AMOS veya R gibi istatistiksel yazılım programlarından en az birini kullanarak temel veri analizi adımlarını (veri girişi, analiz, çıktı yorumlama) gerçekleştirir.
  7. Psikoloji alanındaki bilimsel makalelerde sunulan istatistiksel yöntem ve bulguların uygunluğunu ve geçerliliğini eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirir.

Temel Alan Dağılımı

(31) Sosyal ve Davranış Bilimleri%100

Öğretim Yöntem ve Teknikleri

AnlatımSoru-CevapTartışmaAlıştırma ve Uygulama

Ölçme ve Değerlendirme

Sınav (Yazılı Sınav / Test: Doğru-Yanlış Testi, Çoktan Seçmeli Testi, Kısa Cevaplı Test, Eşleştirmeli Test)

AKTS / İş Yükü

EtkinlikSayıSüre (saat)Toplam İş Yükü
Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil)16348
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi16232
Ara Sınav12020
Kısa Sınav4520
Ödev000
Uygulama000
Final13030

Ders Akışı

HaftaKonuÖn Hazırlık
1Güven Aralığı Tahmini: İki PopulasyonN. (Ch.8)
2Güven Aralığı Tahmini: İki PopulasyonN. (Ch.8)
3İki Populasyonlu Hipotez TestiN. (Ch.10)
4İki Populasyonlu Hipotez TestiN. (Ch.10)
5SPSS Uygulaması
6Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA)N. (Ch.15)
7SPSS Uygulaması
8Ara SınavAra Sınav
9Parametrik Olmayan TestlerN. (Ch.14)
10Parametrik Olmayan TestlerN. (Ch.14)
11SPSS Uygulaması
12Korelasyon ve Basit Doğrusal RegresyonN. (Ch.11)
13Çoklu Regresyon AnaliziN. (Ch.12)
14SPSS Uygulaması
15Zaman SerileriN. (Ch.16)
16Final SınavıFinal Sınavı