İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi · Psikoloji · Lisans
Dersin Amacı
Bu dersin amacı, öğrencilerin istatistiğin temel kavramlarını, dağılım türlerini, merkezi eğilim ve dağılım ölçülerini, normal dağılımı, hipotez testlerini ve temel parametrik ve non-parametrik testleri kavrayarak bilimsel araştırmalarda bu bilgileri yorumlayabilmelerini sağlamaktır. Öğrenciler, istatistiksel düşünme becerisi geliştirerek verileri analiz etme ve yorumlama konusunda temel yetkinlikler kazanacaklardır.
Ders İçeriği
Bu ders, istatistiğin temel kavramlarını kapsar; evren, örneklem ve istatistik tanımlarıyla başlar. Değişken türleri, ölçme düzeyleri ve ölçek türleri tanıtılır. Öğrenciler, verileri frekans dağılımlarıyla düzenlemeyi ve çeşitli grafik türleriyle görselleştirmeyi öğrenirler. Derste ayrıca ortalama, medyan ve mod gibi merkezi eğilim ölçüleri ile değişim aralığı, çeyrekler, yüzdelikler, mutlak sapma, varyans, standart sapma ve değişim katsayısı gibi merkezi dağılım ölçüleri ele alınır.
Daha ileri konular arasında normal dağılımın özellikleri, doğrusallık kavramı ve ham puanların standart puanlara (z-puanları) dönüştürülmesi yer alır. Ders, hipotez testinin mantığını, sıfır ve alternatif hipotezleri, Tip I ve Tip II hata, serbestlik derecesi ve güven aralığı gibi ilgili kavramları açıklar. Son olarak, temel parametrik ve parametrik olmayan istatistiksel testler ile bu testlerin uygun kullanım alanları tanıtılır.
Zorunlu Kaynaklar
Gravetter, F. J., & Wallnau, L. B. (2017). Statistics for the behavioral sciences (10th ed.). Cengage Learning.
Howell, D. C. (2013). Statistical methods for psychology (8th ed.). Wadsworth.
Önerilen Kaynaklar
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2019). Using multivariate statistics (7th ed.). Pearson
Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (5th ed.). SAGE Publications.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Temel istatistik kavramlarını tanımlar
- Verileri Düzenler
- Frekans grafiği çizer
- Merkezi eğilim ölçülerini hesaplar
- Merkezi eğilim ölçülerinin büyüklüklerine göre dağılımın şeklini belirler
- Değişme ölçülerini yorumlar ve hesaplar
- Belirli problemler için doğru örneklem yöntemlerini kullanarak veri toplayabilecektir.
- Uygulamalarda kullanılan betimleyici ve tümevarımsal yöntemlerin amacını açıklayabilecektir
- Verileri grafik olarak gösterebilecek ve yorumlayabilecektir.
- Hipotez testlerini, Tip I ve Tip II hataları uygulamalı olarak analiz etme yeteneği geliştirme.
- Normal dağılım ve parametrik testlerin varsayımlarını değerlendirme
- SPSS yazılımı kullanarak temel istatistiksel analizleri gerçekleştirme becerisi kazanma.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 3 | 48 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 2 | 32 |
| Ara Sınav | 1 | 20 | 20 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 10 | 3 | 30 |
| Final | 1 | 30 | 30 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | İstatistik Temel Kavramlar (Evren, Örneklem, İstatistik) | Ders Notları |
| 2 | İstatistik Temel Kavramlar (Değişken Türleri, Ölçme ve Ölçek Türleri) | Ders Notları |
| 3 | Frekans Dağılımları ve Grafikler | Ders Notları |
| 4 | Merkezi Eğilim Ölçüleri (Ortalama, Mod, Medyan) | Ders Notları |
| 5 | Merkezi Dağılım Ölçüleri (Değişim Aralığı, Çeyrek ve Yüzdelikler, Mutlak Sapma) | Ders Notları |
| 6 | Merkezi Dağılım Ölçüleri (Varyans, Standart Sapma, Değişim Katsayısı) | Ders notları |
| 7 | Genel Tekrar | Ders notları |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav |
| 9 | Normal Dağılım ve Doğrusallık | Ders notları |
| 10 | Normal Dağılım ve Puan Dönüşümleri | Ders notları |
| 11 | Hipotez Testi | Ders notları |
| 12 | Tip I ve Tip II Hata, Serbestlik Derecesi, Güven Aralığı | Ders notları |
| 13 | Parametrik Testler | Ders notları |
| 14 | Non-parametrik Testler | Ders notları |
| 15 | Genel Tekrar | Ders notları |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı |