İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi · Psikoloji (İngilizce) · Lisans
Dersin Amacı
Bu ders, psikoloji öğrencilerine, insan ve teknoloji etkileşiminin merkezinde yer alan yapay zekâ olgusunu disiplinlerarası bir perspektifle ele alma yetkinliği kazandırmayı amaçlamaktadır. Dersin temel hedefi, öğrencilerin yapay zekânın sadece teknik bir araç olmadığını; aynı zamanda bireylerin psikolojik sağlığını, sosyal ilişkilerini ve mesleki pratiklerini derinden etkileyen dönüştürücü bir güç olduğunu kavramalarını sağlamaktır. Bu doğrultuda, öğrencilerin yapay zekânın sunduğu fırsatları (örneğin, tanı ve terapide yenilikler) ve barındırdığı riskleri (örneğin, etik sorunlar, psikopatolojik yansımalar) eleştirel bir yaklaşımla değerlendirebilmeleri ve geleceğin psikologları olarak bu yeni teknolojik paradigmaya bilinçli ve donanımlı bir şekilde adapte olmaları hedeflenmektedir.
Ders İçeriği
Ders, yapay zekânın tanımı ve tarihsel süreciyle başlayarak, öğrenme kuramları, derin öğrenme, büyük veri ve dilin modellenmesi gibi temel kavramları ele almaktadır. Dersin devamında, yapay zekânın gündelik kullanımının kullanıcıların psikolojik sağlığı ve psikopatolojiler üzerindeki yansımaları incelenmektedir. Endüstriyel/örgütsel psikoloji, kullanıcı deneyimi (UX), eğitim psikolojisi ve nöropsikoloji gibi alanlarda yapay zekânın rolü ve etkileri tartışılmaktadır. Ayrıca, veri gizliliği, güvenlik ve algoritmik şeffaflık gibi etik konulara odaklanılmaktadır. Dersin son haftalarında ise yapay zekânın psikolojideki araştırma yöntemlerine etkisi, yapay zekâ destekli tanı ve değerlendirme araçları, çevrimiçi terapilerde terapistlerin ve sohbet botlarının rolü ile terapi süreçlerinin izlenmesi gibi güncel uygulamalar ve gelecekteki potansiyel gelişmeler ele alınmaktadır.
Zorunlu Kaynaklar
Prescott, T. (2024). The psychology of artificial intelligence. Routledge.; Boden, M. A. (1989)Artificial intelligence in psychology: interdisciplinary essays. The MIT Press.
Önerilen Kaynaklar
Sandford, A., Mulligan, B., Gittens, E., Norris, M., and Fernandes, M. (2024). Articifial Intelligence and Psychology: A Briefing Paper of the Canadian Psychological Association. Canadian Psychological Association.;
Lim, S. M., Shiau, C. W. C., Cheng, L. J., & Lau, Y. (2022). Chatbot-delivered psychotherapy for adults with depressive and anxiety symptoms: a systematic review and meta-regression. Behavior Therapy, 53(2), 334-347.;
Laherrán, N., Palacios, R., & Vázquez, A. (2024). Assessment of the capability of artificial intelligence for psychiatric diagnosis. European Psychiatry, 67(S1), S825-S825.;
Gopinath, N. (2023). Artificial intelligence and neuroscience: An update on fascinating relationships. Process Biochemistry, 125, 113-120.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Yapay zekânın temel kavramlarını, tarihsel sürecini ve çalışma prensiplerini tanımlar.
- Yapay zekânın bireylerin gündelik yaşamı ve psikolojik sağlığı üzerindeki etkilerini analiz eder.
- Yapay zekânın Endüstriyel/Örgütsel, Eğitim ve Kullanıcı Deneyimi (UX) gibi psikolojinin farklı alt dallarındaki uygulamalarını açıklar.
- Yapay zekâ uygulamalarında ortaya çıkan veri gizliliği, güvenlik ve algoritmik yanlılık gibi etik sorunları değerlendirir.
- Psikoloji alanında yapay zekâ destekli araştırma, tanı ve değerlendirme araçlarının kullanımını ve potansiyelini yorumlar.
- Çevrimiçi terapilerde yapay zekâ sohbet botlarının rolünü ve terapötik süreçlerdeki izleme-takip uygulamalarını bilir.
- Yapay zekâ ve psikoloji disiplinlerinin gelecekteki entegrasyonuna yönelik öngörülerde bulunur.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 3 | 48 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 4 | 64 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 1 | 1 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Yapay Zekâ Nedir? Yapay Zekânın Tarihi | Prescott (2024) Bölüm 5 |
| 2 | Yapay Zekânın Temel Kavramları: Öğrenme Kuramlarından Derin Öğrenmeye | Prescott (2024) Bölüm 5 |
| 3 | Yapay Zekanın Çalışma Mantığı: Büyük Veri ve Dilin Modellenmesi | Prescott (2024) Bölüm 5 |
| 4 | Yapay Zekânın Gündelik Kullanımının Kullanıcıların Psikolojik Sağlığı Üzerindeki Etkileri | Sandford ve ark. (2024) |
| 5 | Yapay Zekânın Psikopatolojiler Üzerindeki Yansımaları | Dersin Slaytları |
| 6 | Yapay Zekâ, Endüstriyel/Örgütsel Psikoloji ve Kullanıcı Deneyimi (UX) Psikolojisi | Dersin Slaytları |
| 7 | Yapay Zekâ ve Eğitim Psikolojisi | Boden (1989) Bölüm 9 |
| 8 | Ara Sınav Haftası | Dersin Slaytları |
| 9 | Yapay Zekâda Etik Konular: Veri gizliliği, Güvenlik, Şeffaflık ve Algoritma | Dersin Slaytları |
| 10 | Yapay Zekânın Psikolojide Araştırma Yöntemleri ve İstatistik Üzerindeki Etkileri | Dersin Slaytları |
| 11 | Yapay Zekâ ve Nöropsikoloji Araştırmaları | Gopinath (2023) |
| 12 | Yapay Zekâ Destekli Tanı ve Değerlendirme Araçları | Dersin Slaytları |
| 13 | Çevrimiçi Ortamda Tanı ve Terapiler I: Terapistler ve Yapay Zekâ Sohbet Botları | Lim ve ark. (2022) |
| 14 | Çevrimiçi Ortamda Tanı ve Terapiler II: Terapide İzleme ve Takip Süreçleri | Lim ve ark. (2022) |
| 15 | Gelecekte Yapay Zekâ ve Psikoloji | Dersin Slaytları |
| 16 | Final Sınavı Haftası | Dersin Slaytları |


