Ana içeriğe atla

GİT 435 - Dijital Dönüşüm ve Tasarım

İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi · Görsel İletişim Tasarımı · Lisans

AKTS: 5 T+U+L: 3+0+0 Bölüm Seçmeli
Koordinatör: Öğr. Gör. Semanur ALTIN
Öğretim Üyeleri: Öğr. Gör. Semanur ALTIN

Dersin Amacı

Bu dersin amacı, öğrencilerin dijital dönüşümü yalnızca bir kavram olarak değil, kendi üretim araçlarında yaşadıkları somut bir değişim olarak kavramalarını sağlamaktır. Ders, teknolojik kırılmaların tasarımcının rolünü ve iş akışlarını nasıl dönüştürdüğünü tartışmaya açar; bu dönüşümün tasarım alanındaki en belirgin karşılığı olan üç boyutlu üretim ortamını dersin merkezine alır. Öğrencilerin açık kaynak bir üretim ortamında (Blender) temiz topolojiye sahip nesneler modellemesi, materyal, ışık ve kompozisyon kararlarıyla özgün bir sahne kurması, çıktıyı render ve post-prodüksiyon süreçleriyle sunulabilir hâle getirmesi ve bu süreci dijital dönüşüm çerçevesinde gerekçelendirebilmesi hedeflenmektedir.

Ders İçeriği

Ders, dijitizasyon, dijitalleşme ve dijital dönüşüm kavramlarının ayrımıyla ve teknolojik kırılmaların tasarım mesleğine yansımalarıyla başlar; bu çerçeve, iki boyutlu üretimden üç boyutlu üretime geçişi konumlandırmak ve dersin uygulama hattını gerekçelendirmek için kurulur. Açık kaynak bir üretim aracı olarak Blender’ın gelişimi bu dönüşümün örneği olarak ele alınır. İzleyen haftalarda üretim ortamı uygulamalı olarak işlenir: örnek bir nesne üzerinden modelleme ve topoloji, ardından örnek bir sahne üzerinden kamera, ışık, materyal ve render. Dersin geri kalanı stüdyo düzeninde yürür; öğrenciler kendi çalışmalarını ders içinde üretir, öğretim elemanı bireysel geri bildirim verir ve ihtiyaç duyulan konular kısa gösterimlerle işlenir. Arasınav sürecinde öğrenciler kilitli kamera içeren bir şablon üzerinden özgün bir dış mekân diorama sahnesi üretir. Dönemin ikinci yarısı, tek bir asset (obje) olarak tüm adımların detaylı işlendiği bir projedir; fikir, blokout, modelleme, sculpting, baking, materyal, ışık ve render aşamaları haftalık kontrol noktalarıyla ilerletilir ve dönem sonunda sunulur.

Zorunlu Kaynaklar

Blender Resmi Dokümantasyonu (docs.blender.org)

Ders kapsamında paylaşılan uygulama dosyaları, sahne şablonu ve yönergeler

Önerilen Kaynaklar

Blender Studio – Açık Film Projeleri ve Üretim Kaynakları (studio.blender.org)

Blender Manual – Modeling, Shading, Lighting ve Rendering bölümleri

Schwab, K. – Dördüncü Sanayi Devrimi 

Westerman, G., Bonnet, D., McAfee, A. – Leading Digital 

Birn, J. – Digital Lighting and Rendering

ArtStation ve Blender Artists – üretim süreci paylaşımları (referans ve inceleme amaçlı)

Açıklamalar

Ders, kavramsal çerçeveyi ve uygulamayı birbirinden ayırmadan yürütülür. Dijital dönüşüm tartışması dersin başında kurulur ve üç boyutlu üretime geçişin gerekçesi olarak kullanılır; sonrasında bu çerçeve, öğrencinin kendi üretim sürecinde aldığı kararlar üzerinden canlı tutulur. Dersin büyük bölümü stüdyo düzeninde işler: öğrenciler ders saatinde kendi çalışmaları üzerinde üretim yapar, öğretim elemanı masa masa bireysel geri bildirim verir ve sınıfın o hafta ihtiyaç duyduğu konu kısa gösterimlerle işlenir. Arasınavda öğrenciler, kilitli kamera içeren sahne şablonu üzerinden özgün bir dış mekân diorama sahnesi üretir ve eksiksiz proje dosyası ile yüksek çözünürlüklü görsel çıktıyı birlikte teslim eder. Dönem sonu projesinde konu öğrencinin kendi belirlediği, daha kapsamlı bir üç boyutlu sahnedir; süreç haftalık kontrol noktalarıyla ilerletilir ve sınıf içi sunumla tamamlanır.

Kurallar

Ders uygulama ağırlıklı yürütüldüğü için derslere düzenli katılım ve haftalık ilerlemenin düzenli olarak gösterilmesi beklenmektedir; haftalık ilerleme takibi değerlendirmenin bir parçasıdır. Öğrencilerin derse kendi bilgisayarlarıyla ve gerekli yazılım kurulu şekilde gelmeleri gerekmektedir. Dosyaların her ders sonunda yedeklenmesi öğrencinin sorumluluğundadır; dosya kaybı teslim gecikmesi için gerekçe sayılmaz. Arasınav ve final çalışmaları, ders kapsamında verilen yönergelere uygun biçimde hazırlanmalı, istenen adlandırma düzeniyle ve belirtilen tarihlerde teslim edilmelidir. Teslim edilen çalışmalar özgün olmalıdır; var olan bir çalışmanın birebir kopyası, hazır model (asset) kullanımı veya yapay zekâ ile üretilmiş üç boyutlu model/sahne kullanımı kabul edilmez. Referans alınan görseller özgünlük ihlali değildir; ancak bir çalışmanın yeniden üretimi kabul edilmez. Ders sürecinde verilen geri bildirimlerin dikkate alınması ve çalışmanın bu doğrultuda geliştirilmesi beklenir. Kullanılan doku, yazı karakteri, ikon ve HDRI gibi dış kaynakların lisans koşullarına uyulması ve kaynak gösterilmesi gerekmektedir. Akademik etik kurallarına uyulması zorunludur.

Dersin Öğrenme Çıktıları

  1. Dijitizasyon, dijitalleşme ve dijital dönüşüm kavramlarını ayırt edebilir ve tasarım alanından örneklendirebilir.
  2. Teknolojik kırılmaların tasarımcının rolünü, araçlarını ve iş akışını nasıl değiştirdiğini açıklayabilir; üç boyutlu üretime geçişi bu çerçeveye yerleştirebilir.
  3. Üç boyutlu üretim ortamında gezinebilir ve temel modelleme araçlarını amacına uygun kullanabilir.
  4. Temiz ve amaca uygun topolojiye sahip üç boyutlu nesneler üretebilir; ölçek, transform ve dosya düzeni gerekliliklerini uygulayabilir.
  5. Materyal, ışık ve kadraj kararlarını birlikte kullanarak bir sahneyi kompozisyon ilkelerine göre kurgulayabilir.
  6. Render ve post-prodüksiyon süreçlerini yürütüp sunulabilir nitelikte görsel çıktı üretebilir.
  7. Kendi üretim sürecini planlayabilir, aşamalı olarak ilerletebilir ve aldığı geri bildirimi çalışmasına yansıtabilir.
  8. Ürettiği çalışmanın görsel ve kavramsal gerekçesini sözlü olarak sunabilir; özgünlük ve kaynak kullanımı konusunda etik sorumluluk gösterebilir.

Temel Alan Dağılımı

(21) Sanat%100

Öğretim Yöntem ve Teknikleri

AnlatımAlıştırma ve UygulamaGösterimGösterip YaptırmaBireysel ÇalışmaProje Temelli Öğrenme (Saha çalışması dâhil)

Ölçme ve Değerlendirme

Performans Görevi (Uygulama / Laboratuvar / Atölye / Arazi Çalışması / Seminer / Sunum / Bitirme Çalışması / Tez)Proje / Tasarım

AKTS / İş Yükü

EtkinlikSayıSüre (saat)Toplam İş Yükü
Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil)16348
Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi14228
Ara Sınav111
Kısa Sınav000
Ödev000
Uygulama428
Final111

Ders Akışı

HaftaKonuÖn Hazırlık
1Derse Giriş: Dijital Dönüşüm Bandı ve 3D Tasarıma GeçişDersin kapsamı, işleyişi ve beklentiler. Dijitizasyon, dijitalleşme ve dijital dönüşüm ayrımı; teknolojik kırılmaların tasarımcının işini nasıl değiştirdiği. Bu bant üzerinden iki boyutlu üretimden üç boyutlu üretime geçişin konumlandırılması ve “neden 3D öğreniyoruz” sorusunun yanıtlanması. Açık kaynak bir araç olarak Blender’ın tarihi ve bugünkü konumu.
2Örnek Nesne Üzerinden Modelleme GösterimiBlender arayüzü ve gezinme; nesne ve düzenleme kipleri. Örnek bir nesnenin baştan sona canlı modellenmesi: kutu modelleme, temel düzenleme araçları, modifier kullanımı, dörtgen yüzey akışı ve temiz topoloji ilkeleri. Öğrencilerin aynı nesneyi kendi bilgisayarlarında adım adım üretmesi.
3Örnek Sahne Kurgusu: Nesneden KompozisyonaBirden çok nesnenin bir sahne içinde bir araya getirilmesi; ölçek, yerleşim ve kadraj. Kamera kurulumu, temel ışık yerleşimi, materyal ataması ve render alma. Öğrencilerin ders içinde kendi örnek sahnelerini kurup çıktı alması.
4Arasınav Projesi: Yönerge, Şablon ve Fikir GeliştirmeArasınav yönergesinin ve kilitli kamera içeren sahne şablonunun tanıtılması. Özgünlük ve kaynak kullanımı kuralları; dış mekân diorama kavramı. Referans toplama, eskiz ve fikir sunumu. Stüdyo çalışması ve bireysel geri bildirim.
5Arasınav Projesi: Blokout ve KompozisyonSahnenin kaba kütlelerle kurulması; silüet, odak noktası ve boşluk kullanımı. Kadraj denemeleri. Gerektiğinde kısa konu gösterimleri (dizilim araçları, modifier yığını). Stüdyo çalışması ve bireysel geri bildirim.
6Arasınav Projesi: Modelleme ve DetaylandırmaBlokout’tan modele geçiş; topoloji düzeltme, ölçek ve transform uygulama, dosya ve isimlendirme düzeni. Gerektiğinde kısa konu gösterimleri. Stüdyo çalışması ve bireysel geri bildirim.
7Arasınav Projesi: Materyal, Işık ve RenderShader mantığı ve temel materyal kurulumu; görsel stil tercihleri (stilize, low poly, clay, painterly). Üç noktalı ışık kurulumu, atmosfer ve renk uyumu. Render ayarları (motor, sample, denoise) ve render sonrası renk düzenlemesi. Teslim kontrolü.
8ArasınavArasınav
9Final Projesi: Konu Belirleme ve AraştırmaArasınav çalışmalarının toplu değerlendirilmesi ve geri bildirim. Final projesinin tanıtılması; konu belirleme, referans araştırması ve moodboard oluşturma. Stüdyo çalışması.
10Final Projesi: Sahne Planı ve BlokoutMekân kurgusu ve anlatı: sahnenin ne anlattığı, izleyicinin gözünü nereye yönlendirdiği. Kaba kütlelerle sahne planı ve kamera kararları. Gerektiğinde kısa konu gösterimleri. Stüdyo çalışması.
11Final Projesi: Modelleme ÜretimiSahne öğelerinin üretilmesi; tekrar eden öğelerde kopya ve dizilim yaklaşımları, performans ve dosya düzeni. Gerektiğinde kısa konu gösterimleri. Stüdyo çalışması ve bireysel geri bildirim.
12Final Projesi: Materyal, Doku ve Görsel DilMateryal ve doku çalışması; sahnenin görsel dilinin bütünlenmesi. Gerektiğinde kısa konu gösterimleri (doku koordinatları, prosedürel yaklaşımlar). Stüdyo çalışması.
13Final Projesi: Işık, Atmosfer ve RenkIşık senaryosu, gün içi/gece kararları, atmosfer ve derinlik. Renk paleti ve kontrast dengesi. Ara kontrol: her öğrencinin kadrajını sınıfla paylaşıp geri bildirim alması.
14Final Projesi: Render, Post-Prodüksiyon ve Sunum HazırlığıRender motoru karşılaştırması, çıktı ayarları ve kalite kontrolü; turntable ve kısa hareketli çıktı seçenekleri. Render sonrası renk düzenlemesi ve compositing. Sunum ve teslim düzeni.
15Final Projesi: Teslim ve Sınıf İçi DeğerlendirmeÇalışmaların sınıfta sunulması, karşılıklı değerlendirme ve son düzeltmeler. Sergi/arşiv için dosya ve çıktı hazırlığı.
16FinalFinal