Eğitim Fakültesi · Arapça Öğretmenliği (%30 Arapça) · Lisans
Dersin Amacı
Bu ders farklı dönemlere ait Arapça sözlükleri tanımayı ve onlardan kelimelerin anlamlarını çıkarma mekanizmalarını bilmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca sözcükbilimi diğer dilbilim konularıyla ilişkisine ışık tutmayı amaçlamaktadır.
Ders İçeriği
1- Arapça sözlüklerin tarihini incelemek
2- Arapça sözlük ekollerini tanımak
3- Çeşitli Arapça sözlüklerden kelimelerin anlamlarını çıkarmak için geleneksel yöntemleri öğremek
3- Sözlük biliminin diğer dil bilimleriyle ilişkisini incelemek
4- Genel olarak morfolojiyi, özel olarak ise dilsel kökleri gözden geçirmek
Zorunlu Kaynaklar
1 التعريف القاموسي، احلبيب النصراوي، مركز النشر اجلامعي، دط، منوبة-تونس، .9002
-2 تقنيات التعريف يف املعاجم العربية، حالم اجلياليل، دط، مطبعة احتاد كتاب العرب، دمشق-
سوريا، .9222
-3 داللة األلفاظ، إبراهيم أنيس، مكتبة األجنلو املصرية، ط،1 القاهرة-مصر، .4691
-4 صناعة املعجم احلديث، أمحد خمتار عمر، عامل الكتب، ط،9 القاهرة-مصر، .9002
-5 علم اللغة وصناعة املعجم، علي القامسي، مكتبة لبنان ناشرون، ط،1 بريوت-لبنان، .1001
-6 قضايا املعجم العريب يف كتابات ابن الطيب الشرقي، عبد العلي الودغريي، منشورات عكاظ،
الرباط-املغرب، .4616
-7 قضية املصادر يف مجع مادة املعجم، إبراهيم بن مراد، مقال مبجلة جممع اللغة العربية بدمشق-
سوريا، اجمللد،81 اجلزء.4
-8 اللغة العربية واحلاسوب، نبيل علي، دار تعريب، ط،4 الكويت،
- 9 المعجم العريب بني التنظري والتطبيق، إبراهيم بن مراد، مقال ضمن سلسلة احملاضرات اليت
يرعاها كرسي مارغريت وايرهاوزر، جامعة منوبا-تونس، .5112
-10 املعجم العريب املعاصر يف نظر املعجمية احلديثة، حممد رشاد احلمزاوي، مقال ضمن جملة جممع
اللغة العربية، دمشق، اجمللد،87 اجلزء.4
-14 املعجمية؛ مقاربة نظرية ومطبقة، مصطلحاهتا ومفاهيمها، حممد رشاد احلمزاوي، مركز
النشر اجلامعي، تونس، .1001
-12 املعجمية التفسريية التأليفية، حمند الركيك، مطبعة فاس، دط، فاس-املغرب، .1000
-13 املعجمية العربية بني النظرية والتطبيق، علي القامسي، مكتبة لبنان ناشرون، ط،4 بريوت-
لبنان، .1001
-14 مقدمة لدراسة التراث املعجمي العريب، حلمي خليل، دار النهضة العربية، ط،4 بريوت-
لبنان، .4668
-15 مقدمة لنظرية املعجم، إبراهيم بن مراد، جملة املعجمية، العددان 6 و،40 سنتا 61 و،61
تونس.
-16 مقدمة لنظرية املعجم، إبراهيم بن مراد، دار الغرب اإلسالمي،ط،4 بريوت-لبنان، .4668
-17 منهج املعجمية، جورج ماطوري، ترمجة عبد العلي الودغريي، منشورات كلية اآلداب
والعلوم اإلنسانية بالرباط، جامعة حممد اخلامس، اململكة املغربية، مطبعة املعارف اجلديدة، دط،
الرباط، دت
Muhammed Cabir Fayyad El-Elvani. Arapça Sözlükler. İslami Araştırmalar Dergisi. Sayı 11. S. 227-259
Açıklamalar
%80 devam zorunluluğu vardır.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Farklı dönemlere ait Arapça sözlüklerin özelliklerini tanır
- Sözcükbilimini tanımlar, dil biliminin diğer alt dalları ile olan etkileşimini inceler.
- Sözlükler, metin bütünceleri, tanıklı dizinleyiciler, etiketleyiciler gibi çeşitli çözümleme araçlarını , sözcükbilimin bilgi edinme yollarını bilir.
- Okul sözlüklerinde söz varlığının düzenlenişi hakkında genel bilgi sahibi olur.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 2 | 32 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 16 | 4 | 64 |
| Ara Sınav | 1 | 1 | 1 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 0 | 0 | 0 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 1 | 1 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Genel Giriş Sözcükbilim | Hazırlık yok |
| 2 | Sözcükbilim ve Dil bilimleri Arasındaki İlişki. | Bir önceki derste verilen ödevler yapılır. |
| 3 | Kelime, türetimi ve anlam ilişkisi | Bir önceki derste verilen ödevler yapılır. |
| 4 | Sözcük, bağlam ve anlam ilişkisi | Bir önceki derste verilen ödevler yapılır. |
| 5 | Arap Dilinde Sözlükçülük ve Çeşitleri | Bir önceki derste verilen ödevler yapılır. |
| 6 | Arap Dilinde Sözlükçülük ve Çeşitleri | Bir önceki derste verilen ödevler yapılır. |
| 7 | Arap Dilinde Sözlükçülük ve Çeşitleri | Genel Tekrar |
| 8 | Ara Sınav | genel tekrar |
| 9 | Sözlük kullanımı ve öğrenci sunumları | Bir önceki derste verilen ödevler yapılır. |
| 10 | Sözlük kullanımı ve öğrenci sunumları | Bir önceki derste verilen ödevler yapılır. |
| 11 | Sözlük kullanımı ve öğrenci sunumları | Bir önceki derste verilen ödevler yapılır. |
| 12 | Sözlük kullanımı ve öğrenci sunumları | Bir önceki derste verilen ödevler yapılır. |
| 13 | Sözlük kullanımı ve öğrenci sunumları | Bir önceki derste verilen ödevler yapılır. |
| 14 | Sözlük kullanımı ve öğrenci sunumları | Bir önceki derste verilen ödevler yapılır. |
| 15 | Genel Tekrar | Genel Tekrar |
| 16 | Final | Final |