Eğitim Fakültesi · Arapça Öğretmenliği (%30 Arapça) · Lisans
Dersin Amacı
Dersin amacı; Osmanlı Türkçesinin temel kurallarını ve Türkçe imla unsurlarını öğrenen öğrencilere bu yazı dilinde çokça kullanılan Arapça ve Farsça unsurların öğretilerek onların orta seviyede Osmanlı Türkçesi bilgisine hakim olmalarını sağlamaktır. Ayrıca bu derste Arapça ve Farsça kelimelerle, tamlamalarla dolu matbu metinleri okuyup anlamlandırma becerisinin kazandırılması; matbu dışında nesih, rik'a ve talik yazı ile yazılmış metin örneklerinin okutulması da amaçlanmıştır.
Ders İçeriği
Osmanlı Türkçesi bizim atalarımızın dilidir. Bu yazı dilini öğrenmek biz Türklere çok önemlidir; zira bu yazı vasıtasıyla geçmişimize ait olan uzun bir dönemin tarih ve kültürünü bu yazının yardımıyla gelecek nesillere öğretmeliyiz. Bu düşünce ile dersimizde Osmanlı Türkçesinin genel yapısı içerisinde Arapça ve Farsça unsurlar üzerinde durularak Osmanlı Türkçesiyle matbu ağırlıklı olmak üzere rik'a, nesih ve talik yazı ile metinler okutulmaktadır.
Dersin Öğrenme Çıktıları
- Arapça kelime köklerinden yeni kelimeler üretebilir. Aynı kökten gelen kelimeleri tanıyıp ayırt edebilir.
- Arapça kelimelerin veznini bulabilir.
- Arapça ve Farsça kelimelerin ve yapıların bulunduğu matbu bir metni okuyup anlayabilir.
- Metinde geçen Arapça ve Farsça yapılı tamlamaları ayırt edebilir ve anlamlandırabilir.
- Metinde geçen Arapça ve Farsça yapılı tamlamaları ayırt edebilir ve anlamlandırabilir.
Temel Alan Dağılımı
Öğretim Yöntem ve Teknikleri
Ölçme ve Değerlendirme
AKTS / İş Yükü
| Etkinlik | Sayı | Süre (saat) | Toplam İş Yükü |
|---|---|---|---|
| Ders Süresi (Sınav Haftası Dahil) | 16 | 2 | 32 |
| Sınıf Dışı Ders Çalışma Süresi | 14 | 2 | 28 |
| Ara Sınav | 1 | 0 | 0 |
| Kısa Sınav | 0 | 0 | 0 |
| Ödev | 14 | 3 | 42 |
| Uygulama | 0 | 0 | 0 |
| Final | 1 | 0 | 0 |
Ders Akışı
| Hafta | Konu | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Giriş:Tarihten bugüne Osmanlı Türkçesinin seyri, Osmanlı Türkçesi alfabesindeki harfler ve okunuşları, harekeler, sesli ve sessiz harfler, bitişen ve bitişmeyen harfler. | Hayati Develi'nin Osmanlı Türkçesi Kılavuzu-I adlı kitabından 1. ve 2. derse hazırlanınız. |
| 2 | Türkçe Ünlülerin (-A, -I) yazılışı ve okunuşu. Okuma ve yazma çalışmaları. | "Osmanlı Türkçesi": Mustafa ÖZKAN (DİA)'ın makalesini okuyunuz. Hayati Develi'nin Osmanlı Türkçesi Kılavuzu-I adlı kitabından ilgili derse hazırlanınız ve Osmanlı alfabesini yazarak çalışınız. |
| 3 | Türkçe ünlülerin (-o-ö-u-ü) yazılışı ve okunuşu. Okuma ve yazma çalışmaları. | Hayati Develi'nin Osmanlı Türkçesi Kılavuzu-I adlı kitabından ilgili derse hazırlanınız. "Verilen metni okuyunuz." |
| 4 | Türkçe ünsüzlerin özellikleri. Arapça ve Farsça kelimelerde ünlülerin yazılışı. Türkçede ses karşılığı bulunmayan harfler; ayın ve hemze. Şeddeli kelimeler, Kâf-ı Farisî ve Genizsi n ünsüzleri. Okuma ve yazma çalışmaları. | Hayati Develi'nin Osmanlı Türkçesi Kılavuzu-I adlı kitabından ilgili derse hazırlanınız. "Verilen metni okuyunuz ve yazınız." |
| 5 | Türkçe Eklerin Yazılışı (Genel Özellikler) Çokluk Ekleri, Yapım Ekleri (-lIk, -CI, -lI, -sIz, -kI, -cA, -CIk, -cAğIz, -(I)ncI, -mAk, -mA, -IcI, -lA) Fiil Yapım Ekleri (-DIr, -Il, -In) Okuma ve yazma çalışmaları. | Hayati Develi'nin Osmanlı Türkçesi Kılavuzu-I adlı kitabından ilgili derse hazırlanınız. "Verilen metni okuyunuz." |
| 6 | Zarf-fiil ekleri, Sıfat-fiil ekleri, Türkçe zamirler, Türkçe sayılar, Bildirme ekleri. Okuma ve yazma çalışmaları. | Hayati Develi'nin Osmanlı Türkçesi Kılavuzu-I adlı kitabından ilgili derse hazırlanınız. "Verilen metni okuyunuz ve yazınız." |
| 7 | Hâl Ekleri, İyelik Ekleri, Kapalı e’nin Yazılışı, Görülen Geçmiş Zaman Ekinin Yazılışı, Geniş Zaman Ekinin Yazılışı, Okuma ve yazma çalışmaları. | Hayati Develi'nin Osmanlı Türkçesi Kılavuzu-I adlı kitabından ilgili derse hazırlanınız. "Verilen metni okuyunuz." |
| 8 | Ara Sınav | Ara Sınav |
| 9 | Öğrenilen geçmiş zaman ekinin yazılışı, Şimdiki zaman ekinin yazılışı, Gelecek zaman ekinin yazılışı, Okuma ve yazma çalışmaları. | Hayati Develi'nin Osmanlı Türkçesi Kılavuzu-I adlı kitabından ilgili derse hazırlanınız. "Verilen metni okuyunuz." |
| 10 | Transkripsiyon Alfabesi, Çeviriyazı Alıştırmaları. Osmanlı Türkçesine ait metinleri günümüz Türkçesine aktarmak. | Hayati Develi'nin Osmanlı Türkçesi Kılavuzu-I adlı kitabından ilgili derse hazırlanınız. "Verilen metni okuyunuz ve yazınız." |
| 11 | Arapça ve Farsça kelimelerin tanınması, Farsça yapılı Tamlamalar, Nesir okuma çalışmaları | Hayati Develi'nin Osmanlı Türkçesi Kılavuzu-I adlı kitabından ilgili derse hazırlanınız. "Verilen metni okuyunuz." |
| 12 | Arapça kelimelerde cinsiyet ve tesniye (ikilik), Tarih metinleri okuma çalışmaları. | Hayati Develi'nin Osmanlı Türkçesi Kılavuzu-I adlı kitabından ilgili derse hazırlanınız. "Verilen metni okuyunuz ve yazınız." |
| 13 | Arapça kelimelerde çokluk, Osmanlı Türkçesine ait metinleri günümüz Türkçesine aktarmak. | Hayati Develi'nin Osmanlı Türkçesi Kılavuzu-I adlı kitabından ilgili derse hazırlanınız. "Verilen metni okuyunuz." |
| 14 | Farsça kelimelerde çokluk, Osmanlı Türkçesine ait metinleri günümüz Türkçesine aktarmak. | Hayati Develi'nin Osmanlı Türkçesi Kılavuzu-I adlı kitabından ilgili derse hazırlanınız. "Verilen metni okuyunuz ve yazınız." |
| 15 | Osmanlı Türkçesine ait metinleri günümüz Türkçesine aktarmak ve final hazırlığı | Hayati Develi'nin Osmanlı Türkçesi Kılavuzu-I adlı kitabından ilgili derse hazırlanınız. "Verilen metni okuyunuz." |
| 16 | Final Sınavı | Final Sınavı |


